Song Khê

Song Khê là một xã thuộc thành phố Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang, Việt Nam. Xã Song Khê nằm ở phía tây nam thành phố Bắc Giang, có vị trí địa lý: Phía đông giáp xã Đồng Sơn và huyện Yên Dũng Phía tây giáp huyện Yên Dũng và huyện Việt Yên Phía nam giáp huyện Yên Dũng Phía bắc giáp xã Tân Mỹ. Xã có diện tích 4,49 km², dân số năm 2010 là 4.620 người, mật độ dân số đạt 1.029 người/km². Trên địa bàn xã có Quốc lộ 1 mới chạy qua và tỉnh lộ 398 (trước đây là tỉnh lộ 284). Xã Song Khê được chia thành 4 thôn: Liêm Xuyên (còn gọi là Lịm Xuyên), Song Khê 1, Song Khê 2, Yên Khê. Trước đây, xã Song Khê thuộc huyện Yên Dũng. Ngày 27 tháng 9 năm 2010, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 36/NQ-CP. Theo đó, chuyển toàn bộ 448,82 ha diện tích tự nhiên và 4.620 người của xã Song Khê về thành phố Bắc Giang quản lý. Ngày 11 tháng 7 năm 2014, HĐND tỉnh Bắc Giang ban hành Nghị quyết số 12/NQ-HĐND về việc thành lập thôn Song Khê 1 và thôn Song Khê 2 trên cơ sở thôn Song Khê. Đền thờ Hoàng giáp Đào Toàn Bân và Trạng nguyên Đào Sư Tích Linh Quang Tự (Chùa Liêm Xuyên) thuộc làng Liêm Xuyên đã được xếp hạng là Di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh. Mục Ngưu Tự - Chùa Trẻ thuộc làng Yên Khê. Hoa Khê Tự (Chùa Yên Khê) thuộc làng Yên Khê Đền An Khê (Nghè làng Yên Khê). Cũng giống như nhiều địa phương khác trong tỉnh, ở Song Khê cũng có nhiều lễ hội dân gian được tổ chức ở quy mô cấp thôn (làng) vào đầu xuân năm mới như: Ngày 09 tháng giêng hàng năm, hội làng Yên Khê diễn ra tại Hoa Khê Tự. Ngày 15 tháng giêng hàng năm, hội làng Song Khê cũ. Ngày 10 tháng hai hàng năm, hội làng Liêm Xuyên diễn ra tại Linh Quang Tự Hội làng ở Song Khê tùy thuộc vào khả năng và quy mô tổ chức của các làng mà có các trò chơi dân gian như đấu vật, cờ tướng, đập niêu,... đặc biệt là chèo thuyền hát Quan họ giao duyên trên ao đình và hát quan họ trong chòi hát. Đây là nét đặc trưng không thể thiếu trong những lễ hội dân gian ở trấn Kinh Bắc xưa. Ngoài ra, ở làng Yên Khê trước đây còn có tục đuổi chim cuốc vào ngày mồng 4 tháng giêng hàng năm nhưng nay đã bị thất truyền. Quách Nhẫn, ông thi đỗ Thám hoa (Đệ nhất giáp Tiến sĩ cập đệ đệ tam danh) tại khoa Ất Hợi, niên hiệu Bảo Phù năm thứ 3 (1275) đời vua Trần Thánh Tông. Đào Toàn Bân, ông thi đỗ Hoàng giáp (Đệ nhị giáp Tiến sĩ xuất thân) tại khoa Nhâm Thìn, niên hiệu Thiệu Phong năm thứ 12 (1352) đời vua Trần Dụ Tông. Theo tấm bia Kim bảng lưu phương tại Văn Miếu Bắc Ninh ghi thì ông tên là Đào Toàn Phú. Còn một số tài liệu khác ghi ông tên là Đào Toàn Mân. Đào Sư Tích, ông là con trai của Hoàng giáp Đào Toàn Bân, ông thi đỗ Trạng nguyên (Đệ nhất giáp Tiến sĩ cập đệ đệ nhất danh) tại khoa thi Giáp Dần, niên hiệu Long Khánh năm thứ 2 (1374) đời vua Trần Duệ Tông. Sau này, ông giữ các chức quan như Nhập nội hành khiển, Hữu ty Lang trung và trở thành một cận thần của Thái thượng hoàng Trần Nghệ Tông. Đào Thúc Viện, ông thi đỗ Tiến sĩ (Đệ tam giáp đồng Tiến sĩ xuất thân) tại khoa thi Nhâm Tuất, niên hiệu Cảnh Thống năm thứ 5 (1502) đời vua Lê Hiến Tông. Ninh Triết, ông thi đỗ Tiến sĩ tại khoa thi Tân Mùi, niên hiệu Sùng Khang năm thứ 6 (1571) đời vua Mạc Mậu Hợp. Nguyễn Khắc Nhu, ông là một chí sĩ yêu nước đầu thế kỉ 20 và là một trong những trụ cột của Việt Nam Quốc dân Đảng thời kỳ trước năm 1930. Ninh Văn Phan, ông là một chính khách và nhà hoạt động cách mạng từ trước năm 1945. Nguyễn Khắc Đạm, ông là con trai của nhà yêu nước Nguyễn Khắc Nhu, ông là một nhà nghiên cứu sử học nổi tiếng ở thế kỉ 20. ^ Tổng cục Thống kê ^ a b “Nghị quyết số 36/NQ-CP về việc điều chỉnh địa giới hành chính huyện Lạng Giang, huyện Yên Dũng để mở rộng địa giới hành chính thành phố Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang”. ^ “Nghị quyết số 12/NQ-HĐND ngày 11/7/2014 của HĐND tỉnh Bắc Giang về việc hia tách thôn Song Khê để thành lập 02 thôn Song Khê 1 và Song Khê 2 thuộc xã Song Khê, thành phố Bắc Giang” (PDF). Công báo tỉnh Bắc Giang. 11 tháng 7 năm 2014. ^ Thu Hường (ngày 24 tháng 1 năm 2012). “Tục đuổi chim cuốc đầu năm”. VnExpress. Truy cập ngày 13 tháng 7 năm 2015. ^ “Danh sách các vị Tam khôi”. Viện Nghiên cứu Hán Nôm, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam. ngày 15 tháng 8 năm 2009. Truy cập ngày 13 tháng 7 năm 2015. ^ Quang Ân. “Đào Toàn Bân - Đại sư vô nhị”. www.nhantainhanluc.com - Viện Khoa học Nghiên cứu Nhân tài Nhân lực (ISSTH). Bản gốc lưu trữ ngày 23 tháng 7 năm 2015. Truy cập ngày 13 tháng 7 năm 2015. ^ “Bia Văn Miếu Bắc Ninh số 11: Kim bảng lưu phương - Văn bia ghi bổ sung”. Viện Nghiên cứu Hán Nôm, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam. ngày 25 tháng 3 năm 2009. Truy cập ngày 13 tháng 7 năm 2015. ^ “Đào Toàn Mân”. Cổng thông tin điện tử tỉnh Bắc Giang. ^ “Bia Văn Miếu Bắc Ninh số 1: Văn bia đề danh Tiến sĩ từ khoa Ất Mão (1075) đến khoa Kỷ Sửu (1469)”. Viện Nghiên cứu Hán Nôm, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam. ngày 4 tháng 4 năm 2009. Truy cập ngày 13 tháng 7 năm 2015. Xem chú thích 7 ^ “Trạng nguyên Đào Sư Tích”. Công thông tin điện tử tỉnh Bắc Giang. ^ “Bia Văn Miếu Hà Nội số 10: Văn bia đề danh Tiến sĩ khoa Nhâm Tuất niên hiệu Cảnh Thống năm thứ 5 (1502)”. Viện Nghiên cứu Hán Nôm, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam. ngày 24 tháng 1 năm 2009. Truy cập ngày 14 tháng 7 năm 2015. Xem chú thích 59 ^ “Bia Văn Miếu Bắc Ninh số 6: Văn bia đề danh Tiến sĩ từ khoa Quý Sửu (1553) đến khoa Nhâm Thìn (1592)”. Viện Nghiên cứu Hán Nôm, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam. ngày 27 tháng 3 năm 2009. Truy cập ngày 14 tháng 7 năm 2015. Xem chú thích 42 ^ Thái Sinh (ngày 11 tháng 2 năm 2014). “Nguyễn Khắc Nhu - nhà yêu nước chân chính”. nongnghiep.vn - Báo Nông nghiệp Việt Nam. Truy cập ngày 13 tháng 7 năm 2015.