B Ray

Trần Thiện Thanh Bảo (sinh ngày 11 tháng 10 năm 1993), hay còn biết đến với nghệ danh B Ray, là một rapper người Việt Nam. B Ray sinh ra tại Thành phố Hồ Chí Minh, từ nhỏ cùng gia đình đến sinh sống tại Mỹ. Anh theo học ngành dược và làm y tá ở Mỹ. Khi lớn lên, anh trở về Việt Nam để theo con đường âm nhạc. Anh bắt đầu làm nhạc rap từ năm 14 tuổi. Lúc học cấp 3, anh được một số bạn bè chỉ cách rap. Thời điểm đó, anh chỉ rap tiếng Anh. Vài năm sau, do bất đồng trong ngôn ngữ, đến khoảng cuối năm 2012, anh chuyển sang viết rap bằng tiếng Việt. Từ năm 2013, anh dần được cộng đồng underground ở Việt Nam biết đến. B Ray chủ yếu hoạt động trong cộng đồng underground Việt Nam. Các sản phẩm nổi bật của anh thường mang chủ đề công kích nghệ sĩ khác (hay gọi là nhạc "diss"), kể cuộc đời mình (hay gọi là nhạc "life") và chỉ trích mặt xấu của chính quyền. Anh có một số trận beef (đối đầu bằng âm nhạc) gây chú ý với Rhymastic, The Night, Ricky Star, Skyler, Rick. Ngoài ra, B Ray tung các bài rap chỉ trích một số nghệ sĩ như LK, DSK, Sơn Tùng M-TP, nhưng họ không đáp trả. Năm 2015, B Ray kết hợp với Young H cho ra mắt The Mixtape Ếch và Báo. Đây cũng là biệt danh của họ, được chơi chữ dựa trên tên và nghệ danh (Young H là "Ếch" vì từ này phát âm gần giống "H" trong tiếng Anh, còn B Ray là "Báo" vì tên thật là Bảo). Sự kết hợp này được cộng đồng rap Việt đón nhận nhiệt tình. Sau đó, B-Ray cùng Young H quyết định hợp tác lâu dài khi "Ếch & Báo" liên tiếp gặt hái thành công. Đầu năm 2017, bộ đôi tuyên bố ngừng hoạt động chung. Cuối năm 2017, B Ray có trận beef với rapper RichChoi. Cuộc đấu này gây chú ý lớn vì thực lực của cả hai cũng như độ khốc liệt trong ngôn từ. Bài Thất đức của B Ray trong trận beef là bài rap công kích (diss) tiếng Việt đạt nhiều lượt xem nhất trên Youtube (hơn 30 triệu lượt xem). Năm 2017, B Ray cùng Đạt G và Masew thành lập nhóm nhạc "...", sau đó ra bài hát đầu tiên "Xin". Từ năm 2018, B Ray bắt đầu được xem là lên mainstream (hoạt động ở các sự kiện chính thống). Đến khoảng năm 2018 thì nhóm nhạc "..." tuyên bố tan rã. Sau đó anh kết hợp với Masew và Amee phát hành bài hát Ex's Hate Me và nhanh chóng thu hút được cộng động mạng. Sản phẩm sau đó đã cán mốc 100 triệu lượt xem trên YouTube. Cuối năm 2018, B Ray có trận beef với Blacka. Đây cũng là trận beef cuối cùng của anh cho đến nay.[cần dẫn nguồn] Tháng 5/2019, anh kết hợp cùng Masew và Đạt G với sản phẩm "Yêu Người Như Anh!" trong nhạc phim "Cà chớn, anh đừng đi!". Sau đó anh lại kết hợp cùng Amee trong bài hát "Đen đá không đường". Ngày 23 tháng 6 năm 2019, anh kết hợp cùng Đạt G cho ra mắt ca khúc "Cao Ốc 20" và được sản xuất âm nhạc bởi Masew và K-ICM. Bài hát không nhận được thành công vì ngày ra mắt trùng với thời điểm Sơn Tùng M-TP ra mắt ca khúc "Hãy trao cho anh" hợp tác cùng rapper Snoop Dogg. Ngày 12 tháng 9 năm 2019, B Ray ra mắt ca khúc "Yêu như trẻ con" Ngày 14 tháng 2 năm 2020, B Ray tung MV cho ca khúc "Do For Love" kết hợp cùng Masew và Amee. Ngày 14 tháng 3, B Ray ra mắt "Làm Vì Yêu". Ngày 12 tháng 2 năm 2020, anh cho ra mắt album mang tên "Loser2Lover" gồm bảy bài hát. Ngày 25 tháng 3, B Ray được đề cử cho hạng mục "Video âm nhạc của năm" cho bài hát "Anh Nhà Ở Đâu Thế?" kết hợp cùng ca sĩ Amee tại Giải Âm nhạc Cống hiến Việt Nam. Ngày 22 tháng 7, một lần nữa B Ray kết hợp cùng với Amee trong bản audio ca khúc "Ex's Hate Me 2" ca khúc được đánh giá tích cực từ người hâm mộ của cả hai. Năm 2023, B Ray trở thành huấn luyện viên của Rap Việt mùa 3. B Ray đã bị cộng đồng mạng cho là "đạo nhái" khi bìa album mới ra mắt của anh Loser2Lover khá giống với bìa album của Baekhuyn (EXO). Gần đây, B Ray công khai lên tiếng xúc phạm đến nhóm nhạc đình đám BTS và fan của họ, khiến anh nhận chỉ trích từ phía người hâm mộ K-pop. ^ Lỗi chú thích: Thẻ <ref> sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên SaoStar 1 ^ “B Ray: Từ rapper bị 'ghét' vì dizz nhiều nghệ sĩ trong giới đến gương mặt 'vàng' được săn đón của Underground”. Tinnhac. Truy cập ngày 24 tháng 8 năm 2020. ^ “Điểm danh 11 nghệ sĩ Việt từng công khai "cà khịa" Sơn Tùng M-TP”. Yan. 2 tháng 10 năm 2019. ^ “"Ếch và Báo" The Mixtape”. bandcamp. Bản gốc lưu trữ ngày 30 tháng 5 năm 2016. Truy cập ngày 24 tháng 8 năm 2020. ^ “Mối quan hệ giữa B Ray với Rhymastic, Richchoi sau những trận rap chiến đình đám”. Thanh Niên. 7 tháng 1 năm 2021. ^ “MV 'Xin' của 'bộ ba phù thủy' Đạt G, B Ray và Masew đạt 3 triệu lượt xem sau 1 tuần”. Imuzik. Truy cập ngày 24 tháng 8 năm 2020. ^ “MV 'Ex's Hate Me' B Ray kết hợp cùng Amee đạt 100 triệu views”. Tiin. Truy cập ngày 24 tháng 8 năm 2020. ^ “B Ray: Nam rapper sở hữu lượng antifan đông đảo vì thường xuyên 'vạ miệng' nhưng cứ ra bài nào là hot bài đó”. VOH. 12 tháng 4 năm 2019. ^ “Nhóm nhạc "Ba Chấm" tái xuất trong ca khúc nhạc phim "Cà chớn, anh đừng đi!"”. Báo Văn Hóa. Truy cập ngày 24 tháng 8 năm 2020. ^ “Ly "Đen Đá Không Đường" của AMEE vẫn ngọt lịm nhờ có hương vị tình yêu”. Billboard. Truy cập ngày 24 tháng 8 năm 2020. ^ “B-Ray trở lại với MV Cao Ốc 20 có góp mặt của Xesi, K-ICM, Đạt G...”. Tuổi Trẻ. Truy cập ngày 24 tháng 8 năm 2020. ^ “B Ray và Amee tung MV mới "Do For Love", truyền thông điệp tích cực cho tình yêu nhân dịp Valentine”. Billboard. Truy cập ngày 24 tháng 8 năm 2020. ^ “B Ray bất ngờ tung album 'Loser2Lover' cùng bài hit 'Do For Love'”. Thanh Niên. Truy cập ngày 24 tháng 8 năm 2020. ^ “AMEE và B Ray ra mắt Ex's Hate Me phần 2: lời hồi đáp của cô người yêu cũ”. XONE. Truy cập ngày 24 tháng 8 năm 2020.[liên kết hỏng] ^ “Không còn là lời đồn, B Ray xác nhận làm HLV 'Rap Việ mùa 3' cùng Big Daddy và Andree Right Hand”. Báo điện tử Tiền Phong. 11 tháng 5 năm 2023. Truy cập ngày 23 tháng 6 năm 2023. ^ “B Ray bị tố sao chép 95% bìa album của Baekhyun (EXO)”. Thanh Niên. Truy cập ngày 24 tháng 8 năm 2020. ^ “B Ray hứng "gạch đá" khi "cà khịa" BTS: "Sau này em sẽ kêu mấy anh BTS là mấy chị"”. Yeah1. Bản gốc lưu trữ ngày 21 tháng 7 năm 2020. Truy cập ngày 24 tháng 8 năm 2020. ^ “B Ray tiếp tục ám chỉ BTS là 'chị', gọi ARMY bằng cụm từ tục tĩu”. Tinnhac. Truy cập ngày 24 tháng 8 năm 2020. B Ray trên Facebook B Ray trên Instagram