Liolaemus

Liolaemus là một chi thằn lằn đặc hữu Nam Mỹ. Các loài trong chi Liolaemus là nhóm thằn lằn chiếm ưu thế ở nửa nam châu Nam Mỹ. Các loài trong chi này biến thiên đáng kể về chiều dài (từ mõm đến huyệt 45–100 milimét (1,8–3,9 in)) lẫn cân nặng (3–200 gam (0,1–7,1 oz)). Liolaemus sống trên dãy Andes cùng những vùng thấp lân cận, kéo từ Peru đến Tierra del Fuego, ở cả nơi cao trên 4.500 mét (14.800 ft). Hầu hết loài Liolaemus ăn tạp, song số ít thuần ăn côn trùng hay thực vật. Có hơn 225 loài Liolaemus đã mô tả, nhưng số loài thực tế có thể gấp đôi. Liolaemus là chi đông số loài nhất Liolaemidae (trước đây thường bị coi là một phân họ trong Iguanidae với tên Liolaeminae). Các loài sau hiện được công nhận: Liolaemus abaucan Etheridge, 1993 Liolaemus abdalai Quinteros, 2012 Liolaemus absconditus Vega, Qinteros, Stellatelli, Bellagamba, Block, & Madrid, 2018 Liolaemus acostai Abdala & Juárez-Heredia, 2013 Liolaemus albiceps Lobo & Laurent, 1995 Liolaemus alticolor Barbour, 1909 Liolaemus andinus Koslowsky, 1895 Liolaemus annectens Boulenger, 1901 Liolaemus anomalus Koslowsky, 1896 Liolaemus antonietae Troncoso-Palacios, Esquerre, Urra, Diaz, Castro-Pastene, & Ruiz, 2018 Liolaemus antumalguenAvila, Morando, Perez & Sites, 2010 Liolaemus aparicioi Ocampo, Aguilar-Kirigin, & Quinteros, 2012 Liolaemus arambarensis Verrastro, Veronese, Bujes, & Martins Dias Filho, 2003 Liolaemus araucaniensis Müller & Hellmich, 1932 Liolaemus archeforus Donoso-Barros & Cei, 1971 Liolaemus atacamensis Müller & Hellmich, 1933 Liolaemus audituvelatus (Núñez & Yáñez, 1983) Liolaemus austromendocinus Cei, 1974 Liolaemus avilae Bretman, Parra, Fulvio-Pérez, & Sites, 2011 Liolaemus azarai Avila, 2003 Liolaemus baguali Cei & Scolaro, 1983 Liolaemus bellii Gray, 1845 Liolaemus bibronii Bell, 1843 Liolaemus bitaeniatus Laurent, 1984 Liolaemus boulengeri Koslowsky, 1898 Liolaemus buergeri Werner, 1907 Liolaemus burmeisteri Avila, Fulvio-Perez, Medina, Sites, & Morando, 2012 Liolaemus calchaqui Lobo & Kretzschmar, 1996 Liolaemus calliston Avila, Fulvio-Perez, Minoli, Medina, Sites, & Morando, 2017 Liolaemus canqueli Cei, 1975 Liolaemus caparensis Breitman, Fulvio-Pérez, Parra, Morando, Sites, & Avila, 2011 Liolaemus capillitas Hulse, 1979 Liolaemus carlosgarini Esquerre, Nunez, & Scolaro, 2013 Liolaemus casamiquelai Avila, Fulvio Perez, Morando, & Sites, 2010 Liolaemus cazianiae Lobo, Slodki, & Valdecantos, 2010 Liolaemus chacabucoense Núñez & Scolaro, 2009 Liolaemus chacoensis Shreve, 1948 Liolaemus chaltin Lobo & Espinoza, 2004 Liolaemus chavin Aguilar, Wood, Cusi, Guzman, Huari, Lundberg, Mortensen, Ramí, Robles, Suárez, Ticona, Vargas, Venegas, & Sites, 2013 Liolaemus chehuachekenk Avila, Morando, & Sites, 2008 Liolaemus chiliensis (Lesson, 1830) Liolaemus chillanensis Müller & Hellmich, 1932 Liolaemus chlorostictus Laurent, 1993 Liolaemus chungara Quinteros, Valladares, Semham, Acosta, Barrionuevo, & Abdala, 2014 Liolaemus cinereus Monguillot, Cabrera, Acosta, & Villavicencio, 2006 Liolaemus coeruleus Cei & Ortiz-Zapata, 1983 Liolaemus confusus Núñez & Pincheira-Donoso, 2006 Liolaemus constanzae Donoso-Barros 1961 Liolaemus crandalli Avila, Medina, Perez, Sites, & Morando, 2015 Liolaemus cranwelli (Donoso-Barros, 1973) Liolaemus crepuscularis Abdala & Diaz Gómez, 2006 Liolaemus cristiani Núñez, Navarro, & Loyola, 1991 Liolaemus curicensis Müller & Hellmich, 1938 Liolaemus curis Núñez & Labra, 1985 Liolaemus cuyanus Cei & Scolaro, 1980 Liolaemus cuyumhue Avila, Morando, Perez, & Sites, 2009 Liolaemus cyaneinotatus Martinez, Avila, Fulvio Perez, Perez, Sites, & Morando, 2011 Liolaemus cyanogaster (Duméril & Bibron, 1837) Liolaemus darwinii Bell, 1843 Liolaemus diaguita Abdala, Quinteros, Arias, Portelli, & Palavecino, 2011 Liolaemus dicktracyi Espinoza & Lobo, 2003 Liolaemus disjunctus Laurent, 1990 Liolaemus ditadai Cei, 1983 Liolaemus donosobarrosi (Cei, 1974) Liolaemus dorbignyi Koslowsky, 1898 Liolaemus duellmani Cei, 1978 Liolaemus dumerili Abdala, Semhan, Moreno Azocar, Bonino, Paz, & Cruz, 2012 Liolaemus eleodori Cei, Etheridge, & Videla, 1985 Liolaemus elongatus Koslowsky, 1896 Liolaemus erguetae Laurent, 1995 Liolaemus erroneus (Núñez & Yáñez, 1983) Liolaemus escarchadosi Scolaro, 1997 Liolaemus espinozai Abdala, 2005 Liolaemus etheridgei Laurent, 1998 Liolaemus evaristoi Gutierrez, Chaparro, Vasquez, Quiroz, Aguilar-Kirgin, & Abdala, 2018 Liolaemus exploratorum Cei & Williams, 1984 Liolaemus fabiani Yáñez & Núñez, 1983 Liolaemus famatinae Cei, 1980 Liolaemus fittkaui Laurent, 1986 Liolaemus fitzgeraldi Boulenger, 1899 Liolaemus fitzingerii (Duméril & Bibron, 1873) Liolaemus flavipiceus Cei & Videla, 2003 Liolaemus forsteri Laurent, 1982 Liolaemus foxi Núñez, Navarro & Veloso, 2000 Liolaemus frassinettii Núñez, 2007 Liolaemus fuscus Boulenger, 1885 Liolaemus gallardoi Cei & Scolaro, 1982 Liolaemus gardeli Verrastro, Maneyro, Da Silva, & Farias, 2017 Liolaemus goetschi Müller & Hellmich, 1938 Liolaemus gracielae Abdala, Acosta, Cabrera, Villavicencio, & Marinero, 2009 Liolaemus gracilis (Bell, 1843) Liolaemus gravenhorstii (Gray, 1845) Liolaemus griseus Laurent, 1984 Liolaemus grosseorum Etheridge, 2001 Liolaemus gununakuna Avila, Morando, Perez, & Sites, 2004 Liolaemus hajeki Núñez, Pincheira-Donoso & Garín, 2004 Liolaemus halonastes Lobo, Slodki, & Valdecantos, 2010 Liolaemus hatcheri Stejneger, 1909 Liolaemus heliodermis Espinoza, Lobo, & Cruz, 2000 Liolaemus hellmichi Donoso-Barros, 1975 Liolaemus hermannunezi Pincheira-Donoso, Scolaro, & Schulte, 2007 Liolaemus huacahuasicus Laurent, 1985 Liolaemus huayra Abdala, Quinteros, & Espinoza, 2008 Liolaemus igneus Demangel, 2016 Liolaemus inacayali Abdala, 2003 Liolaemus incaicus Lobo, Quinteros, & Gómez, 2007 Liolaemus insolitus Cei, 1982 Liolaemus inti Abdala, Quinteros, & Espinoza, 2008 Liolaemus irregularis Laurent, 1986 Liolaemus isabelae Navarro & Núñez, 1993 Liolaemus islugensis Ortiz & Marquet, 1987 Liolaemus jamesi Boulenger, 1891 Liolaemus janequeoae Troncoso-Palacios, Diaz, Puas, Riveros-Riffo, & Elorza, 2016 Liolaemus josei Abdala, 2005 Liolaemus juanortizi Young-Downey & Moreno, 1991 Liolaemus kingii (Bell, 1843) Liolaemus kolengh Abdala & Lobo, 2006 Liolaemus koslowskyi Etheridge, 1993 Liolaemus kriegi Müller & Hellmich, 1939 Liolaemus laurenti Etheridge, 1992 Liolaemus lavillai Abdala & Lobo, 2006 Liolaemus leftrarui Troncoso-Palacios, Diaz, Puas, Riveros-Riffo, & Elorza, 2016 Liolaemus lemniscatus Gravenhorst, 1837 Liolaemus lentus Gallardo, 1966 Liolaemus leopardinus Müller & Hellmich, 1932 Liolaemus lineomaculatus Boulenger, 1885 Liolaemus loboi Abdala, 2003 Liolaemus lonquimayensis Escobar-Huerta, Santibanez-Toro, & Ortiz, 2015 Liolaemus lopezi Ibarra-Vidal, 2005 Liolaemus lorenzmuelleri Hellmich, 1950 Liolaemus lutzae Mertens, 1938 Liolaemus magellanicus Hombron & Jacquinot, 1847 Liolaemus maldonadae Núñez, 1991 Liolaemus mapuche Abdala, 2002 Liolaemus martorii Abdala, 2003 Liolaemus melaniceps Pincheira-Donoso & Núñez, 2005 Liolaemus melanogaster Laurent, 1998 Liolaemus melanopleurus (Philippi, 1860) Liolaemus melanops Burmeister, 1888 Liolaemus millcayac Abdala & Juárez-Heredia, 2013 Liolaemus molinai Valladares, Etheridge, Schulte, Manriquez, & Spotorno, 2002 Liolaemus montanezi Cabrera & Monguillot, 2006 Liolaemus montanus Koslowsky, 1898 Liolaemus monticola Müller & Hellmich, 1932 Liolaemus moradoensis Hellmich, 1950 Liolaemus morandae Breitman, Parra, Fulvio-Pérez, & Sites, 2011 Liolaemus morenoi Etheridge & Christie, 2003 Liolaemus multicolor Koslowsky, 1898 Liolaemus multimaculatus (Duméril & Bibron, 1837) Liolaemus neuquensis Müller & Hellmich, 1939 Liolaemus nigriceps (Philippi, 1860) Liolaemus nigrocoeruleus Marambio-Alfaro & Troncoso-Palacios, 2014 Liolaemus nigromaculatus Weigmann, 1834 Liolaemus nigroviridis Müller & Hellmich, 1932 Liolaemus nitidus (Wiegmann, 1834) Liolaemus occipitalis Boulenger, 1885 Liolaemus olongasta Etheridge, 1993 Liolaemus omorfi Demangel, Sepulveda, Jara, Pincheira-Donoso, & Nunez, 2015 Liolaemus orientalis Müller, 1924 Liolaemus orko Abdala & Quinteros, 2008 Liolaemus ornatus Koslowsky, 1898 Liolaemus ortizii Laurent, 1982 Liolaemus pacha Juárez Heredia, Robles, & Halloy, 2013 Liolaemus pachacutec Aguilar, Wood, Cusi, Guzman, Huari, Lundberg, Mortensen, Ramí, Robles, Suárez, Ticona, Vargas, Venegas, & Sites, 2013 Liolaemus pachecoi Laurent, 1995 Liolaemus pagaburoi Lobo & Espinoza, 1999 Liolaemus pantherinus Pellegrin, 1909 Liolaemus parthenos Abdala, Baldo, Juarez, & Espinoza, 2016 Liolaemus parvus Quinteros, Abdala, Gómez, & Scrocchi, 2008 Liolaemus patriciaiturrae Navarro & Núñez, 1993 Liolaemus paulinae Donoso-Barros, 1961 Liolaemus petrophilus Donoso-Barros & Cei, 1971 Liolaemus pictus (Duméril & Bibron, 1837) Liolaemus pipanaco Abdala & Juárez-Heredia, 2013 Liolaemus platei Werner, 1898 Liolaemus pleopholis Laurent, 1998 Liolaemus poconchilensis Valladares, 2004 Liolaemus poecilochromus Laurent, 1986 Liolaemus polystictus Laurent, 1992 Liolaemus porosus Abdala, Paz, & Semhan, 2013 Liolaemus pseudoanomalus Cei, 1981 Liolaemus pseudolemniscatus Lamborot & Ortiz, 1990 Liolaemus puelche Avila, Morando, Fulvio-Pérez, & Sites, 2007 Liolaemus pulcherrimus Laurent, 1992 Liolaemus puna Lobo & Espinoza, 2004 Liolaemus punmahuida Avila, Perez & Morando, 2003 Liolaemus puritamensis Núñez & Fox, 1989 Liolaemus purul Abdala, Semhan, Moreno Azócar, Bonino, Paz, & Cruz, 2012 Liolaemus pyriphlogos Quinteros, 2012 Liolaemus quilmes Etheridge, 1993 Liolaemus rabinoi (Cei, 1974) Liolaemus ramirezae Lobo & Espinoza, 1999 Liolaemus ramonensis Müller & Hellmich, 1932 Liolaemus riodamas Esquerré, Núñez, & Scolaro, 2013 Liolaemus riojanus (Cei, 1979) Liolaemus robertmertensi Hellmich, 1964 Liolaemus robertoi Pincheira-Donoso & Núñez, 2004 Liolaemus robustus Laurent, 1992 Liolaemus rosenmanni Núñez & Navarro, 1992 Liolaemus rothi Koslowsky, 1898 Liolaemus ruibali Donoso-Barros, 1961 Liolaemus sagei Etheridge & Christie, 2003 Liolaemus salinicola Laurent, 1986 Liolaemus sanjuanensis Cei, 1982 Liolaemus sarmientoi Donoso-Barros, 1973 Liolaemus saxatilis Avila, Cei, Martori, & Acosta, 1992 Liolaemus scapularis Laurent, 1982 Liolaemus schmidti (Marx, 1960) Liolaemus schroederi Müller & Hellmich, 1938 Liolaemus scolaroi Pincheira-Donoso & Núñez, 2005 Liolaemus scorialis Troncoso-Palacios, Diaz, Esquerre, & Urra, 2015 Liolaemus scrocchii Quinteros, Abdala, & Lobo, 2008 Liolaemus senguer Abdala, 2005 Liolaemus septentrionalis Pincheira-Donoso & Núñez, 2005 Liolaemus shehuen Abdala, Díaz-Gómez, & Juarez-Heredia, 2012 Liolaemus shitan Abdala, Quinteros, Scrocchi, & Stazzonelli, 2010 Liolaemus signifer (Duméril & Bibron, 1837) Liolaemus silvai Ortiz, 1989 Liolaemus silvanae (Donoso-Barros & Cei, 1971) Liolaemus sitesi Avila, Olave, Fulvio-Peréz, Perez, & Morando, 2013 Liolaemus smaug Abdala, Quinteros, Scrocchi, & Stazzonelli, 2010 Liolaemus somuncurae Cei & Scolaro, 1981 Liolaemus stolzmanni (Steindachner, 1891) Liolaemus tacnae (Shreve, 1941) Liolaemus tacora Demangel, 2016 Liolaemus talampaya Avila, Morando, Perez, & Sites, 2004 Liolaemus tandiliensis Vega, Bellagamba, & Lobo, 2008 Liolaemus tari Scolaro & Cei, 1997 Liolaemus tehuelche Abdala, 2003 Liolaemus telsen Cei & Scolaro, 1999 Liolaemus tenuis (Duméril & Bibron, 1837) Liolaemus thermarum Videla & Cei, 1996 Liolaemus thomasi Laurent, 1998 Liolaemus tirantii Avila, Fulvio-Perez, Minoli, Medina, Sites, & Morando, 2017 Liolaemus tolhuaca Demangel, 2016 Liolaemus torresi Núñez, Navarro, Garín, Pincheira-Donoso & Meriggio, 2003 Liolaemus tregenzai Pincheira-Donoso & Scolaro, 2007 Liolaemus tristis Scolaro & Cei, 1997 Liolaemus tromen Abdala, Semhan, Moreno Azocar, Bonino, Paz, & Cruz, 2012 Liolaemus tulkas Quinteros, Abdala, Gómez, & Scrocchi, 2008 Liolaemus ubaghsi Esquerré, Troncoso-Palacios, Garín, & Núñez, 2014 Liolaemus umbrifer Espinoza & Lobo, 2003 Liolaemus uniformis Troncoso-Palacios, Elorza, Puas, & Alfaro-Pardo, 2016 Liolaemus uptoni Scolari & Cei, 2006 Liolaemus uspallatensis Macola & Castro, 1982 Liolaemus valdesianus Hellmich, 1950 Liolaemus vallecurensis Pereyra, 1992 Liolaemus variegatus Laurent, 1984 Liolaemus velosoi Ortiz, 1987 Liolaemus villaricensis Müller & Hellmich, 1932 Liolaemus vulcanus Quinteros & Abdala, 2011 Liolaemus walkeri Shreve, 1938 Liolaemus wari Aguilar, Wood, Cusi, Guzman, Huari, Lundberg, Mortensen, Ramí, Robles, Suárez, Ticona, Vargas, Venegas, & Sites, 2013 Liolaemus wiegmannii (Duméril & Bibron, 1837) Liolaemus williamsi Laurent, 1992 Liolaemus xanthoviridis Cei & Scolaro, 1980 Liolaemus yalguaraz Abdala, Quinteros, & Semham, 2015 Liolaemus yanalcu Martínez Oliver, & Lobo, 2002 Liolaemus yatel Abdala, Procopio, Stellatelli, Travaini, Rodríguez, & Monachesi, 2014 Liolaemus zabalai Troncoso-Palacios, Diaz, Esquerre, & Urra, 2015 Liolaemus zapallarensis (Müller & Hellmich, 1933) Liolaemus zullyae Cei & Scolaro, 1996 Một số loài Liolaemus có thể được giữ làm thú nuôi, đa số bắt nguồn từ nơi có khí hậu lạnh. ^ Avila, Luciano J.; Morando, Mariana; Sites, Jack W. Jr. (2008). “New species of the iguanian lizard genus Liolaemus (Squamata, Iguania, Liolaemini) from Central Patagonia, Argentina” (PDF). Journal of Herpetology. 42 (1): 186–196. doi:10.1670/06-244r2.1. S2CID 41772239. ^ “Liolaemus Lizards”. Daniel Pincheira-Donoso - Homepage. Truy cập ngày 21 tháng 10 năm 2017. ^ Schulte, James A. III; Macey, J. Robert; Espinoza, Robert E.; Larson, Allan. (2000). “Phylogenetic relationships in the iguanid lizard genus Liolaemus: multiple origins of viviparous reproduction and evidence for recurring Andean vicariance and dispersal” (PDF). Biological Journal of the Linnean Society. 69 (1): 75–102. doi:10.1006/bijl.1999.0346. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 13 tháng 9 năm 2011. Truy cập ngày 10 tháng 6 năm 2019. ^ a b Olave, Melisa; Martinez, Lorena E.; Avila, Luciano J.; Sites, Jack W., Jr.; Morando, Mariana. (2011). “Evidence of hybridization in the Argentinean lizards Liolaemus gracilis and Liolaemus bibronii (Iguania: Liolaemini): an integrative approach based on genes and morphology” (PDF). Molecular Phylogenetics and Evolution. 61 (2): 381–391. doi:10.1016/j.ympev.2011.07.006. PMID 21798358. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 26 tháng 2 năm 2015. Truy cập ngày 10 tháng 6 năm 2019.Quản lý CS1: nhiều tên: danh sách tác giả (liên kết) ^ “Liolaemidae”. The Reptile Database. Truy cập ngày 8 tháng 10 năm 2012. ^ Avila LJ, Morando M, Perez CH, Sites JW Jr (2010). “A new species of the Liolaemus elongatus clade (Reptilia: Iguania: Liolaemini) from Cordillera del Viento, northwestern Patagonia, Neuquén, Argentina” (PDF). Zootaxa. 2667: 28–42. ^ Breitman MF, Parra M, Perez CH, Sites JW (2011). “Two new species of lizards from the Liolaemus lineomaculatus section (Squamata: Iguania: Liolaemidae) from southern Patagonia” (PDF). Zootaxa. 3120: 1–28. ^ Martinez LE, Avila LJ, Perez CH, Perez DR, Sites JW, Morando M (2011). “A new species of Liolaemus (Squamata, Iguania, Liolaemini) endemic to the Auca Mahuida volcano, northwestern Patagonia, Argentina” (PDF). Zootaxa. 3010: 31–46. ^ Abdala, Cristián S.; Baldo, Diego; Juárez, Ricardo A.; Espinoza, Robert E. (2016). “The First Parthenogenetic Pleurodont Iguanian: A New All-female Liolaemus (Squamata: Liolaemidae) from Western Argentina”. Copeia. 104 (2): 487–497. doi:10.1643/CH-15-381. Boulenger GA (1885). Catalogue of the Lizards in the British Museum (Natural History). Second Edition. Volume II. Iguanidæ... London: Trustees of the British Museum (Natural History). (Taylor and Francis, printers). xiii + 497 pp. + Plates I-XXIV. (Genus "Liolæmus", p. 138). Wiegmann AFA (1834). "Beiträge zur Zoologie, gesammelt auf einer Reise um die Erde. Siebente Abhandlung. Amphibien ". Nova Acta Physico-Medica, Academiae Caesare Leopoldino-Carolinae 17: 185-268 + Plates XIII-XXII. (Liolaemus, new genus, p. 227). (in Tiếng Đức và Latin). Dữ liệu liên quan tới Liolaemus tại Wikispecies Cyber Lizard A look at the Iguanids