Đảo chính Thái Lan 2006

Đảo chính Thái Lan năm 2006 là một cuộc đảo chính xảy ra vào thứ 3, ngày 19 tháng 9 năm 2006, khi Quân đội Hoàng gia Thái Lan thực hiện một cuộc đảo chính lật đổ chính phủ của thủ tướng Thaksin Shinawatra. Đây là cuộc đảo chính đầu tiên trong 15 năm, tiếp theo sau cuộc một cuộc khủng hoảng chính trị kéo dài một năm liên quan tới Thaksin và các phe phái đối lập xảy ra chưa đầy một tháng trước cuộc bầu cử quốc hội toàn quốc được chuẩn bị tiến hành. Phe quân sự đảo chính đã hủy bỏ cuộc bầu cử theo dự tính này và đồng thời cũng tạm treo hiến pháp, giải tán Quốc hội, cấm các hoạt động phản đối và chính trị, đàn áp và kiểm duyệt các phương tiện truyền thông, tuyên bố thiết quân luật, và bắt bớ các thành viên nội các. Những người cầm quyền mới, do tướng Sonthi Boonyaratglin lãnh đạo đã tổ chức một Hội đồng Cải tổ Dân chủ (CDR), đã ban hành một bản tuyên bố vào ngày 21 tháng 9 tuyến bố lý do họ giành lấy quyền lực và đưa ra một cam kết và để phục hồi chính quyền dân chủ trong vòng một năm. Tuy nhiên, CDR cũng tuyên bố rằng sau các cuộc bầu cử và việc thành lập một chính quyền dân chủ, Hội đồng sẽ được chuyển thành một Hội đồng An ninh Quốc gia lâu dài mà vai trò của nó trong chính trường Thái Lan đã không được giải thích. Sau đó Hội đồng đã soạn thảo một hiến chương tạm thời và đã chỉ định tướng về hưu Surayud Chulanont làm thủ tướng. Thiết quân luật đã được dỡ bỏ trong 41/76 tỉnh vào ngày 26 tháng 1 năm 2007 nhưng vẫn còn hiệu lực tại 35 tỉnh. Việc lên kế hoạch cho cuộc chính biến này đã bắt đầu khoảng tháng 2 năm 2006. Các lời đồn đại về tình hình bất ổn của các lực lượng vũ trang và khả năng âm mưu đảo chính đã mở ra vài tháng trước khi nó dẫn đến cuộc đảo chính. Tháng 5 năm 2006, tướng Sonthi Boonyaratglin đã phát đi các lời đảm bảo rằng quân đội sẽ không đoạt quyền. Vào ngày 20 tháng 7 năm 2006, khoảng 100 sĩ quan quân đội cấp trung mà người ta cho là ủng hộ đương kim thủ tướng Thaksin đã bị ban chỉ huy cấp cao bổ nhiệm lại, làm tăng đồn đại rằng quân đội đã chia rẽ giữa những người ủng hộ và chống thủ tướng. Vào tháng 7 năm 2006, Tư lệnh Quân khu 3 Saprang Kalayanamitr trả lời phỏng vấn đã cho rằng chính trị Thái Lan đã nằm dưới chuẩn mực và sự lãnh đạo của quốc vương là yếu. Ông cũng cho rằng Thái Lan đang có một nền dân chủ giả. Công chúng đã bắt đầu cảnh giác với mỗi tin đồn mới. Ngày 15 tháng 7 năm 2006, một nhà hoạt động dân chủ, Tavivoot Chulavachana, đã đăng tải một thư ngõ trên một trang web chính trị phổ biến, trích dẫn các nguồn tin quân sự, cho rằng quân đội và Sondhi Limthongkul đang âm mưu một cuộc chính biến lật đổ đương kim thủ tướng Thaksin, và sau đó trả lại quyền lực cho nhân dân – sau một giai đoạn thanh lọc quốc gia. Tháng 8 năm 2006, có các báo cáo về việc di chuyển xe tăng gần thủ đô Bangkok, nhưng quân đội cho rằng đây là huấn luyện theo lịch trình. Đầu tháng 9, cảnh sát Thái Lan đã bắt giữ năm sĩ quan quân đội, tất cả đều là thành viên của ban chỉ huy chống nổi loạn, sau khi chặn đứng một trong những viên sĩ quan trong một xe hơi có bom được cho là nhằm vào tư dinh thủ tướng. Ba người tình nghi đã được thả sau cuộc đảo chính. Tháng 12 năm 2006, cựu lãnh đạo Hội đồng Anh ninh Quốc gia Prasong Soonsiri tuyên bố rằng ông và năm nhân vật quân sự cao cấp trước đó đã lên kế hoạch một cuộc đảo chính đầu tháng 7. Ông tuyên bố rằng Sonthi là một trong những nhân vật này, nhưng Surayud và Prem thì không tham gia vào thời điểm đó. Tối 19 tháng 9 năm 2006, quân đội và cảnh sát Thái Lan đã lật đổ chính phủ dân cử của Thủ tướng Thaksin Shinawatra. Vào lúc này, thủ tướng Thaksin đang ở Thành phố New York để tham gia một cuộc họp của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc. Lúc 18h30, các Đơn vị của Lực lượng Đặc nhiệm Quân đội Hoàng gia Thái Lan đã di chuyển từ tỉnh Lopburi đến Bangkok. Đồng thời, Prem Tinsulanonda, Chủ tịch Hội đồng Cơ mật, đã yết kiến vua Bhumibol Adulyadej, mà người ta cho rằng nội dung là về cuộc lễ ca ngợi công trạng Bua Kitiyakara. Đến 21h00, đơn vị Biệt động đến Bangkok. ^ The Bangkok Post, 25 Sep 2006, Phái quân đội dự tính ban hành một bản hiến pháp tạm thời Lưu trữ 2007-03-12 tại Wayback Machine ^ Bangkok Post, Thái Lan dỡ bỏ thiết quân luật ở 41 tỉnh Lưu trữ 2008-01-18 tại Wayback Machine, 26/1/2007 ^ The Nation, The persistent myth of the 'good' coup Lưu trữ 2006-10-12 tại Wayback Machine, ngày 2 tháng 10 năm 2006 ^ กรุงเทพธุรกิจ, พล.ท.สพรั่ง กัลยาณมิตร"วางแผนปฏิรูปการปกครองมาแล้ว 7-8 เดือน", 24/122006 ^ Thanapol Eawsakul, "Cuộc đảo chính vì dân chủ và nhà vua làm nguyên thủ quốc gia", Fa Dieo Kan special issue, 2007 ^ คมชัดลึก, [มทภ.3ชี้ชาติไร้ผู้นำ ตท.10ย้ำชัดไม่ยึดอำนาจ], ngày 19 tháng 7 năm 2006 ^ ww2.se_ed.net/icarus631/document/taweewat_letter_3pdf ^ Timeline: From contested elections to military coup, Financial Times, ngày 19 tháng 9 năm 2006 ^ Thai arrests over Thaksin 'plot', BBC News, ngày 7 tháng 9 năm 2006 ^ The Nation, Những người tình nghi vụ xe bom được thả theo bảo lãnh Lưu trữ 2016-03-03 tại Wayback Machine, 30/92006 ^ Asia Times, Grumbles, revelations of a Thai coup maker Lưu trữ 2009-07-17 tại Portuguese Web Archive, 22/12/2006