Georg Wilhelm Friedrich Hegel.
Het voorwoord uit de Fenomenologie van de
geest.
Het is de gewoonte dat een schrijver in het
voorwoord van zijn geschrift uiteenzet welk
doel het dient, welke de aanleiding ertoe
is en wat de verhouding is waarin het naar
zijn mening staat tot andere, eerdere of contemporaine,
behandelingen van hetzelfde onderwerp.
In een filosofisch geschrift lijkt zo'n uiteenzetting
niet alleen overbodig, maar vanwege de aard
van de zaak zelfs ongepast en ondoelmatig.
Want alles wat men toepasselijk over filosofie
in een voorwoord zou kunnen zeggen, - laten
we zeggen een historische aanduiding van de
tendens en het standpunt, van de algemene
inhoud en de resultaten; een verbinding van
heen en weer gaande beweringen en verzekeringen
omtrent het ware - kan niet voor de manier
doorgaan waarop de filosofische waarheid present
moet worden gesteld.
- Ook omdat de filosofie zich wezenlijk in
het element van de algemeenheid bevindt die
het bijzondere insluit, doet zich bij haar
meer dan bij andere wetenschappen de schijn
voor als zou in het doel of de laatste resultaten
de zaak zelf, en dit zelfs in haar volmaakte
wezen, uitgedrukt zijn, ten opzichte waarvan
de uitwerking eigenlijk niet wezenlijk zou
zijn.
Bij de algemene voorstelling daarentegen van
bijvoorbeeld autonomie - zoiets als de kennis
van delen van het lichaam, opgevat als levenloze
dingen - is men ervan overtuigd dat de zaak
zelf, de inhoud van deze wetenschap, nog niet
te beschikking is, maar dat men zich daarnaast
toch met het bijzondere moet bezighouden.
- Verder verschilt in het geval van zo'n opeenhoping
van kennis, die onterecht de naam 'wetenschap'
draagt, een inleidend betoog over het doel
en meer van dergelijke algemeenheden niet
van de historische en begripsloze manier waarmee
over de inhoud zelf gesproken wordt, over
deze en gene zenuwen, spieren enzovoort.
In het geval van de filosofie daarentegen
zou de ongerijmdheid ontstaan dat enerzijds
die manier gebruikt zou worden, terwijl anderzijds
de filosofie zelf zou aantonen dat die manier
niet in staat is om de waarheid te vatten.
