
Turkish: 
Evrime gözlenebilir bir kanıt sunabilir misiniz?
Bir düşünün; bu soru size birden sorulsa, nasıl bir cevap verirdiniz?
Evrimden bir nebze anlıyorsanız, aklınıza tipik olarak şu iki örnekten biri gelecektir:
Fosil kayıtları veya günümüzde yaşanan ve gözlenen evrim örnekleri.
Diyelim ki karasal memelilerden balinaların evrimini
fosiller üzerinden anlatmaya kalktınız
Sonuçta çok iyi bilinen bir evrimsel süreç bu; "ama daha 50 milyon yıl kadar önce" diye
lafa başladığınız anda lafınız kesiliyor. "50 milyon önce mi?
O zaman bunu gözleyemem; ben sizden gözlenebilir bir kanıt istemiştim."

English: 
Can you present an observable evidence to evolution?
Think about it. How would you answer it, if it was asked to you out of the blue?
If you know a bit about evolution, one of the following two examples will come to your mind:
Fossil records, or examples of recent evolutionary changes.
Let's say you chose to explain the evolution of whales from land mammals...
by using the fossil record.
In the end, this is a very well-studied evolutionary process. But the moment you start by saying...
"50 million years ago...", you are interrupted. "50 million years ago?"
Then I cannot observe it. I asked for an observable evidence."

English: 
Okay, then let's look at one of the countless examples of evolution in the lab or in nature.
For instance, (Richard) Lenski's long-term bacterial evolution experiment.
Or the evolution of sticklebacks in Alaska's Loberg Lake.
Or Darwin's finches. But the moment when you start explaining any of these...
you are interrupted again. This time it is this:
"In these experiments there is no change of kinds."
"Bacteria is still bacteria. Fish is still fish."
"Finches are still birds. Then it's no evidence."
What we call a "fish" is not a genus, order, or even a family, taxonomically! Fish are a taxonomical *class*! There are 28,000 extant and hundreds of thousands of extinct fish *kinds*!
These all have distinct characteristics; but you can find soft transitions among each of them.

Turkish: 
Pekala; o zaman laboratuvarda veya doğada gözlenen binlerce evrim örneğinden birine bakalım.
Mesela, (Richard) Lenski'nin uzun dönem bakteri deneyine;
ya da Alaska'nın Loberg Gölü'nde bulunan diken sırtlı balıkların evrimine;
ya da Darwin'in ispinozlarına. Ama daha bunlardan birini izah etmeye başladığınız anda
sözünüz gene kesiliyor. Bu defa itiraz şu:
"Bu deneyde türler birbirine dönüşmüyor!
Bakteri hala bakteri, balık hala balık,
ispinoz hala kuş. Demek ki bu da kanıt değil."

English: 
Bacteria is at the highest position in taxonomical hierarchy. They are a "domain". They have millions of species among them.
Bacteria gaining new characterics and/or becoming a new species *is* evolution.
Wait a second.
Is Darwin a fake? Does evolution not exist?
What I am talking about, is a section from a video circulating online.

Turkish: 
Durun bir saniye.
Darwin yok, evrim yalan mı?
Bu sözünü ettiğim, internette bolca dolaşan bir videodan kısa bir kesit.

English: 
It is a section of a pseudo-documentary titled "Evolution vs. God" by Ray Comfort,
who is a young Earth creationist.
What is a young Earth creationist? These are people who claim Earth is only 10,000 years old...
by using the dates in the Old and New Testaments.
Yes, you heard me right.
Against all evidence, these people claim Earth is only 10,000 years old.
And not 4.54 billion years old, as evidence shows.
The same people think that the dinosaur fossils
are planted by the Satan to trick humans.
One of the claims of the Christian Evangelist creator of this pseudo-documentary is this:
"Look at a banana. How well it fits my hand. There is almost a handle on top if it. I can open it easily."
"Therefore, the banana couldn't have evolved. Evolution is a lie."
LOL
In the past, biologists made fun of this idea by pointing out that bananas
can also fit other parts of our body.

Turkish: 
Ray Comfort isimli bir Yeni Dünya Yaratılışçısının hazırladığı Evrim Tanrıya Karşı isimli
sahte belgeselin bir kısmı.
Yeni Dünya yaratılışçısı ne mi demek? İncil'deki ve Tevrat'taki tarihlerden yola çıkarak
dünyanın 10.000 yıl civarında bir yaşı olduğunu iddia edenler.
Evet, yanlış duymadınız.
Tüm bilimsel verilerin aksine, bu kişiler dünyanın 4.54 milyar yıl değil de
sadece 10.000 yıl yaşı olduğunu söylüyorlar.
Aynı kişiler, dinozorlara ait kemiklerin
insanları kandırmak için şeytan tarafından yerleştirildiğini ileri sürüyor.
Sahte belgeselin yapımcısı, Hristiyan Evanjelisti Comfort'un meşhur iddialarından biri ise şu:
"Bir muza bakın; elime ne harika bir şekilde oturuyor. Üzerinde de adeta bir açacak var; kolayca açabiliyorum.
Demek ki muz evrimleşmiş olamaz. Evrim yalan."
Ahahahahah :)
Daha önceden bu iddia, muzun insanın başka yerlerine de kusursuz bir şekilde oturabileceğini
söyleyen biyologlar tarafından alaya alınmıştı.

Turkish: 
Ama şaka bir yana, ülkemizdeki birçok insan
bu tip videoları izleyip; bilimle uzaktan yakından alakası olmayan bu şarlatanın argümanlarına inanıyor.
Gerçekten de evrimin gözlenebilir bir kanıtı olmadığına inanıyorlar.
Konuyu anlamak için size şunu sorayım:
Bana dünyanın döndüğüne dair bir kanıt gösterebilir misiniz?
Hadi, hemen şimdi! Gösteremiyor musunuz?
Güneşe mi işaret edeceksiniz? Ya güneş dünyanın etrafında dönüyorsa? Ne bileceğim?
Peki kıtaların hareketinin gözlenebilir bir kanıtını sunun.
Hadi bekliyorum.
Jeolojik kayıtlardan, kıtaların birbirine bakan taraflarındaki fosillerin örtüşmesinden,
uydulardan çekilen uzun dönem fotoğraflardan mı bahsedeceksiniz?
Üzgünüm; bunlar gözlenebilir kanıtlar değiller.
Ya eskiye aitler, ya da uydurma fotoğraflar olabilirler.
Peki, iklim değişikliğinin kanıtlarını gösterin.
Hani bekliyorum, bakıyorum dışarıya, iklim değişmiyor.
Buzulların merkezinde hapsolmuş oksijen izotoplarından mı bahsedeceksiniz?

English: 
But joke aside, many people around the world
watch these videos and believe this charlatan who has no idea what science is.
They believe there is no observable evidence of evolution.
To explain this, let me ask you:
Can you show me the evidence of the rotation of Earth?
Come on, show it to me now! Can't you?
Will you point at the Sun? What if the Sun is revolving around Earth? How can I know?
Okay, show the evidence of continental drift.
Come on, I'm waiting.
Will you talk about geological evidence, the fact that fossils match
on the corresponding sides of continents, or pictures taken from space?
Sorry. None of these are observable evidence.
They either belong to the past, or they may be fake pictures.
Okay, show me the evidence of climate change.
Come on, I am waiting. I look outside. The climate is not changing?
Will you talk about the isotopes trapped in arctic icebergs?

English: 
Fossil pollens?
Evidence obtained by lakes and oceans?
Sorry, they belong to millions of years ago.
So they are not observable.
Okay, show me the evidence of the star formation.
In the end, you claim that stars are remnants of nebulae.
Come on, where is your evidence?
What? Will I look through a telescope and see the light from millions of years ago?
I bet your evidence for the Big Bang is the radiation that is left behind from millions of years ago.
Rascals! Is this what you call science?
Do you see what I am doing here?
Yes, I use the basic principles of science: Observablity and testability.
But I limit observability to only the things I can observe right now.
And testability to only things that I can test that happens right now.
By doing so, with one strike,
I can get rid of geology, cosmology
quantum physics, paleobiology, climate science,

Turkish: 
Fosil polenlerden mi?
Göl ve okyanus birikintilerinden elde edilen kanıtlardan mı?
Üzgünüm; onlar milyonlarca yıl öncesine ait.
Yani gözlenebilir değiller.
Peki bir yıldızın oluşumunun gözlenebilir bir kanıtını sunun.
Sonuçta yıldızların süpernova sonucunda oluşan bulutsulardan arta kalanlar olduğunu iddia ediyorsunuz.
Hadi, nerede kanıtınız?
Teleskoptan bakacağım da, milyonlarca yıl öncesinin ışığını göreceğim; öyle mi?
Büyük Patlama'ya da kanıtınız milyonlarca yıl öncesinden kalma radyasyondur kesin.
Reziller, bilim dedikleri şeye bak.
Ne yaptığımı görüyor musunuz?
Bilimin gözlenebilir ve test edilebilir olması ile ilgili temel ilkesini kullanıyorum, evet.
Ama gözlenebilirliği şu anda, anlık olarak gözleyebileceğim şeylerle kısıtlıyorum.
Test edilebilirliği de sadece şu anda olup biteni test etmek ile sınırlandırıyorum.
Böylece tek bir hamleyle
jeolojiyi, kozmolojiyi, kuantum fiziğini,
iklimbilimi, paleobiyolojiyi, mineralojiyi

English: 
mineralogy and many other sciences.
Why?
Because in these fields of science, I cannot see the effects immediately,
like I would be able to see gravity at work immediately.
Hence, they can't be evidence. Hence, half of science is trash.
Obviously, this is all bulls*it.
Evolution is defined as the change in gene and trait distributions in a population over generations.
So its definition
is not the change of kinds or species.
But the change of gene and trait distributions in a population
over generations, will lead to species
evolving into other species, that's true.
But this type of macroevolution
happens in long stretches of time, *by definition*.
Just like the formation of stars or galaxies.
Or other cosmological events happening in long stretches of time.
Just like how we can see the effects of climate change,
continental drift, or the motions of astronomical objects,
when we observe them in long stretches of time.

Turkish: 
ve daha nice bilimi silip atmış oldum.
Neden?
Çünkü bu bilim dallarında, örneğin kütleçekiminin etkilerini gözlemek istediğimde
yaptığım gibi, anlık olarak bir topu yere bırakıp da düştüğünü göremiyorum.
Demek ki bunların hiçbiri kanıt değil. Bilimlerin yarısı çöpe gitti.
Böyle bir şey elbette ki söz konusu değil.
Evrim, popülasyon içi gen ve özellik dağılımlarının nesiller içerisindeki değişimi olarak tanımlanmaktadır.
Yani tanımı,
bir türün diğerine dönüşmesi değildir.
Ancak popülasyon içi gen ve özellik dağılımlarının
nesiller içerisindeki değişimi, uzun vadede türlerin yeni türlere
evrimleşmesiyle de sonuçlanır, evet.
Ancak bu tip bir makroevrim,
tanımı gereği uzun zaman dilimlerinde olan bir süreçtir.
Tıpkı yıldız ve galaksilerin oluşumu gibi.
Diğer kozmolojik olayların uzun zaman dilimlerinde gerçekleşmesi gibi.
Tıpkı iklim değişikliğinin, kıtaların hareketinin,
astronomik cisimlerin hareketinin
aşırı uzun zaman dilimlerine yayıldığında net bir şekilde gözlenebilmesi gibi.

English: 
But for instance, if you observe the position of the Earth according to the Sun and other stars,
using a telescope,
you can observe a small section of its orbit.
This does not mean we cannot know the rest of its orbit.
You just need to observe it in longer periods of time.
Hence, when someone asks you to show "an observable evidence of evolution",
it is perfectly normal to give examples of fossil records,
genes, lab experiments, observations from nature.
So your answer IS correct! The opponents of evolution are commiting fraud
by changing the meanings of words and undermining facts.
The fact that a kind does not become another one
in the lab or in nature, does not mean evolution does not happen.
When we observe continents using satellites, we see shifts of 2-3 centimeters.
We will never observe the supercontinent called Pangea which formed 200 million years ago,
by looking at satellite data. Similarly, we won't know where continents will be 10 million years into the future.

Turkish: 
Ancak, örneğin, birkaç gün boyunca dünyanın güneşe ve diğer yıldızlara göre olan konumunu
bir teleskopla takip edecek olursanız
yörüngesinin ufak bir kısmını gözleyebilirsiniz.
Bu demek değil ki, yörüngenin tamamını bilemeyiz;
sadece çok uzun zaman dilimlerinde gözlemeniz gerekmektedir.
Dolayısıyla size "evrime gözlenebilir tek bir kanıt sunabilir misin" diye sorulduğunda
fosil kayıtlarından, genlerden,
laboratuvar deneylerinden, doğadaki gözlemlerden örnekler vermenizde hiçbir sakınca yok;
yani verdiğiniz cevap doğru. Karşı taraf sözcüklerin anlamlarını değiştirip,
gerçeklerin içini boşaltarak sahtekarlık yapıyor.
Ya da bir laboratuvar deneyinde ya da doğa gözleminde
bir türün diğerine dönüşmüyor olması, evrimin olmadığı anlamına gelmiyor.
Kıtaları uyduyla gözlerken de 2-3 santimetrelik hareketler görüyoruz.
Hiçbir zaman kıtaların bundan 200 milyon yıl önce Pangea denen tek bir kıta olduğunu
uydu verilerine bakarak göremeyeceğiz. Benzer şekilde bundan 10 milyon yıl sonra

Turkish: 
kıtaların hangi konumda olacağını da, 10 milyon yıllık bir gözlem haricinde
doğrudan bilmenin bir yolu yok. Ya da bundan 20 milyon yıl öncesinin ikliminin
neye benzediğini, ya da Samanyolu galaksisi oluşurken tam olarak olan her şeyi.
Zaten bilim işte bu noktada devreye giriyor.
Zeki ve çalışkan insanlar tarafından sürdürülen analizler sayesinde,
bugünkü ufak değişimlere bakarak, doğadan ve laboratuvarlarımızdan elde ettiğimiz verileri inceleyerek
geçmişe ve geleceğe dair çok isabetli tespitlerde bulunabiliyoruz.
Daha önceden ele aldığımız Üniformitaryanizm ilkesi çerçevesinde
günümüzde gözlediğimiz doğa yasalarının milyonlarca yıl önce de
bu şekilde olduğunu; milyonlarca yıl sonra da bu şekilde olacağını öngörüyoruz.
Şu anda topu bıraktığımızda yere düşüyor.
200 milyon yıl öncesine gidip, topu bırakacak olsanız yine yere düşecekti.
Çünkü bu tip yasalar, evrenin dokusundan kaynaklanan doğa yasalarıdır.
Evrenin dokusu ve yapısı değişmedikçe, bu yasalar da değişmeyecektir.

English: 
Unless we make an observation of 10 million years long,
there is no way of knowing it directly. Or the climate of Earth, 20 million years ago.
Or what exactly happened in which exact order during the formation of the Milky Way Galaxy.
And this is where science steps in!
Thanks to the analyses of smart and hardworking people,
by looking at small changes in our time, and observing evidence from nature and our labs,
we can predict what happened in the past and what will happen in the future, very precisely.
In the framework of the Uniformitarianism Principle that I've talked about before,
we can predict what will happen in millions of years, by extrapolating the fact that
the laws of nature we observe today was the same way millions of years ago.
When we drop a ball now, it falls.
If you went back 200 million years, and drop a ball, it would fall.
Because these types of laws arise due to the fabric of the Universe.
Unless the fabric and structure of the Universe changes, these laws will NOT change.

Turkish: 
Evrim de bu yasalardan sadece bir tanesi.
Evrimi laboratuvarda şu anda gözleyebiliyoruz.
Bakteriler yepyeni özellikler kazanıyor.
2012 senesinde Minnesota Üniversitesi'ndeki bir laboratuvarda
tek hücreli maya mantarları, yapay seçilim yoluyla olan evrim sayesinde,
çok hücreli yapılara evrimleşti.
Hem de sadece 60 günde.
Bu tip yepyeni özellikler uzun vadede bir araya gelerek
yepyeni canlı türlerini yaratmak zorundadır.
Çünkü canlı türleri ve çeşitleri, birbirinden genetik, ekolojik ve eşeysel
gibi çeşitli biçimlerde ayrılan canlılar olarak tanımlanırlar.
Yeterince özellik bir bakteri türü üzerinde ufak ufak ama kademeli bir biçimde biriktiğinde,
yeni bir canlı türü türleşmiş olacaktır.
Çünkü o yeni özelliklerle donanmış olan canlı,
deneyin başlangıcındaki atasından genetik, ekolojik ve eşeysel olarak farklı yapıda olacaktır.
Bu yüzden laboratuvar deneylerinde gözlediğimiz değişiklikler,
evrimin doğrudan gözlenebilir kanıtlarıdır.

English: 
Evolution is just one of these laws.
We can observe evolution in our labs today.
Bacteria gain brand new features.
In a lab in the University of Minnesota in 2012,
scientists evolved multi-cellular yeasts from single-celled yeast,
by using artificial selection mechanism of evolution.
In only 60 days!
These type of new features will come together in long periods of time
and they will create new kinds of species.
Because we define different species (or kinds) of life, as genetically, ecologically,
and reproductively isolated organisms.
When enough new features slowly yet steadily accumulate on a bacteria
it will have evolved into a new species.
Because that species with those new features
will be genetically, ecologically, and reproductively different from its ancestor.
This is why the changes in our lab experiments
are directly observable evidences of evolution.

English: 
Likewise,
we can look at the nature and see the ongoing evolution, as well as the past ones.
For instance, sticklebacks evolve into distinct fish species in different parts of the lake.
The finches in Galapagos Islands evolved into new species of birds, millions of years ago.
We can detect how whales evolved from land mammals by looking at the fossil records.
Similarly, we can look at the skeletons of today's whales and see the evidence
of this evolution. They carry it like a stamp on their bodies (useless bones of hind legs).
We look at the genes of humans
and see the remnants of our 48-chromosomed ancestors.
We look at the behaviors, physiology, anatomy,
genetics, and fossils of species,
and these different lines of evidences confirm the exact same history, exact same evolution, from different perspectives.
If we could not reach to the same conclusion from independent lines of inquiry,
maybe singular similarities could have been superficial.

Turkish: 
Benzer şekilde,
doğaya bakıp, hem günümüzde süregelen evrimsel değişimleri görebiliyoruz, hem de geçmişte olanları.
Örneğin diken sırtlı balıklar, gölün farklı bölgelerinde farklı balık türlerine evrimleşiyorlar.
Galapagos adalarındaki ispinozlar bundan milyonlarca yıl önce farklı kuş türlerine evrimleştiler.
Fosil kayıtlarına bakıp, balinaların karasal memelilerden nasıl evrimleştiğini tespit edebiliyoruz.
Aynı zamanda balinaların iskeletlerine bakarak, bu evrimin izlerini
halen vücutlarında bir damga gibi taşıdıklarını görüyoruz.
İnsanların genlerine bakıyoruz
ve 48 kromozomlu atalarından kalma izleri sentromerlerinde görebiliyoruz.
Canlıların davranışlarına, fizyolojilerine, anatomilerine,
genlerine, fosil kayıtlarına bakıyoruz
ve bu farklı kanıt tipleri aynı tarihi, aynı evrimi bambaşka açılardan doğruluyor.
Eğer ki bu kadar farklı açıdan her seferinde aynı sonuca ulaşamıyor olsaydık,
belki de tekil benzerlikler yüzeysel kalacaktı.

English: 
But as we have seen before in this channel, these similarities are not superficial.
They are consistent and complementary.
All of this aside, any physical feature of any species
are direct, observable evidences of evolution.
For instance, if 5 fingered ancestors of ours were not selected
among 5, 6, or 7-fingered ancestors, you could not have had 5 fingers in one hand.
Just like any of our land vertebrate cousins.
But we don't see this 5-finger pattern in amphibians, fish, or other kingdoms like plants.
Because our common ancestor with these
evolved *before* our 5-fingered ancestors, and not after.
Do not forget: Science is NOT only about the things we can observe right now,
and in its entirety.
Science is a form of art to observe, test, and investigate reailty

Turkish: 
Ancak daha önceden de işlediğimiz üzere; bu benzerlikler yüzeysel değil,
tutarlı ve birbirini bütünleyen bir biçimde.
Hatta tüm bunları geçtim; canlıların vücutlarına bakıp da görebileceğiniz her bir özellik,
evrimin doğrudan gözlenebilir birer kanıtıdır.
Zira örneğin bundan 375 milyon yıl önceki atalarımızda görülen
5, 6 ve 7 parmaklılık arasından 5 parmaklılık seçilmemiş olsaydı; bugün bir elinizde 5 parmağınız olmayacaktı.
Tıpkı diğer tüm karasal omurgalı kuzenlerimizde olduğu gibi.
Ancak 5 parmaklılığı amfibilerde, balıklarda veya bitkiler gibi diğer alemlerde görmüyoruz.
Çünkü onlar ile olan ortak atamız,
5 parmaklılığın ortaya çıkmasından öncesine dayanıyor; sonrasına değil.
Unutmayın; bilim sadece şu anda, anlık olarak, sürecin bütününü bir anda
gözleyebildiğiniz şeylerle ilgili değildir.
Bilim gerçekte var olanı, sistemli bir şekilde gözleyerek,

English: 
and reveal what it is.
Its methodology has been developed through centuries,
thanks to the hard efforts of millions of scientists.
We owe everything we have,
not only our phones, Internet, cars;
but also everything that we know about our evolutionary history, to science and to its methodology.
Please do not fall for the "banana men" who claim otherwise.
LOL
If you liked this video, please hit the like button,
share it on your social media profiles,
and go to Patreon to support our journey.
Until our next video...
Bye!

Turkish: 
deneye tabii tutarak, inceleyerek ortaya çıkarma sanatıdır.
Bunun metodolojisi yüzlerce yıllık bilim tarihinde,
milyonlarca bilim insanının zorlu emekleri sayesinde geliştirilmiştir.
Sahip olduğumuz her şeyi,
sadece telefonlarımızı, internetimizi, arabalarımızı değil,
evrimsel tarihimize dair tüm bildiklerimizi bilime ve metodolojisine borçluyuz.
Aksini iddia eden muz adamlara lütfen kanmayın.
:))
Eğer ki bu videomuzu beğendiyseniz, Beğen tuşuna basmayı,
sosyal medya hesaplarınızdan paylaşmayı
ve Patreon'a giderek, bize destek olmayı unutmayın.
Bir sonraki videoda görüşmek üzere;
hoşça kalın.
