
English: 
Outer space looks black,
but the entire universe
used to be this color.
How's that possible?
Let's find out.
Stars and galaxies
notwithstanding,
space is pitch black.
So pick a dark spot in the sky
and point an analog satellite
dish at it.
You might expect to get
nothing, but you don't.
You get static.
Pick another point
and more static.
Move your dish
yet again, static.
Even accounting for all
possible types of interference,
no matter how you
orient your dish,
there's this constant
underlying microwave band static
that's just always there in
the darkness of space, emitting
the same pattern over and over.
Now since we pick up
this mysterious static
from every direction
we look, it would
seem to be coming from a
source that exists literally
everywhere on the sky.
Problem is, we don't
know of any source
anywhere that would emit this
observed pattern of microwave
emission, so where's
it coming from?

French: 
 
L'espace semble noir, mais l'univers entier
a été de cette couleur.
Comment est-ce possible?
Découvrons-le.
 
Étoiles et galaxies nonobstant,
l'espace est noir.
Doc, choisissez une tache sombre dans le ciel
et pointez une antenne parabolique
 
Vous pourriez vous attendre à obtenir
rien, mais non
Vous obtenez de "la neige".
Choisissez un autre point
et encore plus de de "neige".
Déplacez votre antenne
encore une fois, de "la neige".
Même en tenant compte de tous les
types d'interférences possibles,
peu importe comment vous
orientez votre antenne,
il y a cette constante
bande d'hyperfréquence sous-jacente
c'est juste toujours là dans
l'obscurité de l'espace, émettant
le même motif encore et encore.
Maintenant, comme nous trouvons
cette "neige" mystérieuse
dans toutes les directions où nous regardons,
ce qui semble provenir d'une
source qui existe littéralement
partout dans le ciel.
Le problème est que nous ne connaissons aucune source
où que se soit, qui émettrait le
motif observé d’émission de micro-ondes,
alors où proviennent elles?

Turkish: 
Dış evren siyah gibi görünüyor, fakat bütün evren
bu renkteydi.
Bu nasıl mümkün ?
Hadi öğrenelim.
Kanka bu teori biraz değişik, dikkatli dinle.
Yıldızlar ve galaksiler olmasına rağmen
evren kapkaranlık.
Bu yüzden havada siyah bir nokta seçin ve uyduyla işaretleyin
 
Hiçbir şey almamayı düşünebilirsiniz, fakat düşündüğünüz gibi değildir.
Parazit alırsınız
Başka bir nokta seçin ve daha fazla parazit.
Uyduyu hareket ettirin ve, parazit.
Bütün müdahalelere rağmen
uyduyu nasıl hareket ettirirseniz ettirin
Sürekli devam eden bu parazit bulunur.
Sürekli uzayın karanlığında, orda bulunur, yayılır.
aynı şekilde tekrar ve tekrar.
Bu 'gizemli' paraziti bulduğumuza göre,
her yönden bakarsak bakalım
sürekli bu var olan kaynak noktasından gelir.
Havanın her yerinde.
Sorun şu ki; bu mikrodalgaları yollayan bir yerden gelen
herhangi bir kaynak hakkında fikrimiz bile yok
peki o zaman, nerden geliyor ?

French: 
Extraterrestres.
Non, ce n'est pas des extraterrestres.
Ce n'est jamais des extraterrestres.
Mais si je vous disais que la
source de cette neige, que nous appelons
le fond diffus cosmologique ou CNB (en anglais),
était le processus qui a formé
les premiers atomes de l'univers
il y a presque 13 milliards et 1/2 d'années?
Et si je vous disais aussi que la source du CNB
a également a changé la couleur de l'espace 
en orange pour des millions d'années?
C'est vrai, l'univers a été orange.
Pour comprendre comment
cela pourrait être possible,
nous devons d'abord faire un bref
détour vers votre grille-pain.
Allumez votre grille-pain.
Les éléments chauffants brillent
une couleur pâle et rougeâtre.
Cette lueur n'est pas la lumière ambiante
se reflétant sur le grille-pain,
c'est la lumière émise
par le grille-pain lui-même.
Si vous deviez analyser
cette lumière avec des instruments
moins limité que les yeux humains,
vous vous rendrait compte que le
grille-pain n'émet pas seulement
une pâle lumière rouge.
Il émet des ondes électromagnétiques
de toutes longueurs d'onde.
De plus, l'intensité à différentes longueurs d'onde
a des proportions très spécifiques qui tracent
un graphique très proche de cela.
Ce modèle d'émission représenté par ce graphique

Turkish: 
Uzaylılar (nE ;d???)
Hayır, uzaylılar değil.
Hiçbir zaman uzaylılar değildi.
Peki o zaman, size bu parazitin kaynağını söyleseydim...
Kozmik Mikrodalga Arkaplan dediğimiz şey, ya da KMA (CMB)
KMA, evrendeki ilk atomları oluşturan olaydı.
neredeyse 13 ve yarım milyar yıl önce.
VE size KMA'yı oluşturan kaynağın
evreni milyonlarca yıl boyunca turuncu gösterdiğini söyleseydim ?
Bu doğru, evren turuncuydu.
BU nasıl doğru olabilir, öğrenmek için
Sizi tost makinesinin içine detaylı bir yolculuğa çıkartmalıyız.
Tost makinesi çalıştırın.
Isıtan elementler, solgun, kırmızımsı bir şekilde parlıyor
Fakat o parlama, tost makinesinden yansayan bir ışık değil.
O ışık tost makinesinin KENDISINDEN yayılıyor.
O parlamayı ekipmanlarla analiz etseydik.
Insan gözlerinden daha az limitli,
Tost makinesinin sadece solgun, kırmızı bir ışık yaymadığını görürdün.
 
O her dalga boyundan elektromanyetik dalgalar yayıyor.
Daha fazlası, farklı dalga boylarındakı güç
çok detaylı ve ince bölümlerde,
Buna çok benzer bir grafikte yayılıyor
Bu yayılım patterni (türkçe gg) grafiktede görüldüğü üzere,

English: 
Aliens.
No, it's not aliens.
It's never aliens.
But what if I told you that the
source of static, which we call
the cosmic microwave
background, or CNB,
was the process that formed
the first atoms in the universe
almost 13 and 1/2
billion years ago?
And what if I also told you
that the source of the CNB
also caused all of space to look
orange for millions of years?
That's right, the universe
used to be orange.
To understand how
this could be true,
we first need to take a brief
detour into your toaster.
Turn on your toaster.
The heating elements glow
a pale, reddish color.
That glow isn't ambient light
reflecting off the toaster,
it's light being emitted
by the toaster itself.
If you were to analyze
that glow with instruments
less limited than
human eyes, you
would realize that the
toaster isn't just emitting
pale, red light.
It's emitting electromagnetic
waves of all wavelengths.
Moreover, the intensity
at different wavelength
is in very specific
proportions that trace out
a graph very close to this.
That emission pattern
represented by the graph

English: 
is called the toaster's
thermal spectrum or really
an idealization of a thermal
spectrum called a black body
spectrum.
Now, everything
has a temperature,
so everything has
a thermal spectrum,
and it emits all
electromagnetic wavelengths.
You, a taco, the
sun, everything.
In fact, it's called
a thermal spectrum
because the light is generated
by the random motions
of particles in the material.
And those random motions
are themselves a reflection
of temperature.
Now, if you go really
low in temperature,
down to 2.7 degrees
above absolute zero,
the peak shifts way into
microwave wavelengths
and, lo and behold,
exactly matches the CNB,
and I mean exactly.
The CNB is one of
the closest things
to a mathematically perfect
thermal spectrum that
has ever been observed.
Problem is, space is
pretty much empty.
There's nothing really
in there to have
a temperature, much less the
very specific temperature
of 2.7 Kelvin.
So why does the CNB look like
a thermal spectrum at all?
To answer that and to see
why space used to be orange,
we need to turn the clock
back to about 400,000 years

Turkish: 
Tost makinesinin termal spektrumu ya da
bir termal spektrum'un en ideal hali, kara beden spektrumu.
 
Şimdi, her şey'in bir sıcaklığı vardır.
O zaman her şey'in bir termal spektrumu olmalı.
Ve bütün elektromanyetik dalga boyutlarını yayıyor.
Sen, bir taco, güneş, her şey.
Aslında, bir termal spektrum deniyor çünkü:
Işık, nesnedeki parçacıkların rastgele hareketinden oluşur.
 
Ve o rastgele hareketler sıcaklık yansımasının ta kendisidir.
 
Eğer, sıcaklığı çok düşürürseniz, yaklaşık
mutlak sıfırın 2.7 derece üstüne
zirve, mikrodalga dalga boyutlarının içine kayar
ve, sıkı tutunuz, KMA'nın birebir aynısı.
ve tamamen aynısı.
KMA matematiksel olarak mükemmel bir termal spektruma,
en yakın şey.
Gözlemlenebilen en yakın şey.
Sorun şu ki, evren tamamen boş.
Orada sıcaklığı bulunacak hiçbir şey yok.
çok ince bir sıcaklık olan 2.7 Kelvin gibi.
 
Peki, KMA neden bir termal spektrum gibi gözüküyor ?
Bunu cevaplamak, ve evrenin neden turuncu olduğunu cevaplamak için.
Saati 400.000 yıl öncesine çevirmeliyiz.

French: 
est appelé le spectre thermique 
du grille-pain ou en vrai
une idéalisation d'un spectre thermique
appelé un spectre du corps noir
 
Voyez-vous, tout a une température,
donc tout a un spectre thermique,
qui émet toutes longueurs d'ondes électromagnétiques.
Vous, un taco, le soleil, tout.
En fait, ça s'appelle un spectre thermique
parce que la lumière est générée
par les mouvements aléatoires
de particules dans le matériau.
Et ces mouvements aléatoires
sont eux-mêmes une réflexion
de la température.
Maintenant, si vous allez vraiment
bas en température,
à 2,7 degrés au-dessus du zéro absolu,
le pic se déplace dramatiquement
dans les longueurs d'onde de micro-ondes
et, tenez-vous bien, 
il correspond exactement à celui du CNB,
et je veux dire exactement.
Le CNB est l'une des choses les plus proches
d'un un spectre thermique mathématiquement parfait
jamais observé.
Le problème est que l'espace est
à peu près vide.
Il n'y a vraiment rien à l'intérieur pour avoir
une température, encore moins une
température très spécifique
de 2,7 Kelvin.
Alors pourquoi le CNB ressemble-t-il
un spectre thermique du tout?
Pour répondre à cela et comprendre
pourquoi l'espace était orange,
nous devons remonter le temps à environ 400 000 ans

English: 
after the Big
Bang, give or take.
During that era, a
supercharged particle
with a temperature of
several thousand degrees
permeated all of space.
At this temperature, it's too
hot for electrons and protons
to even coalesce into atoms,
let alone stars, planets
or galaxies.
This ionized soup
is called a plasma.
And just like toasters,
people and tacos,
it was emitting a
thermal distribution
of electromagnetic waves.
But because there were
no neutral atoms yet,
the light the
plasma emitted just
couldn't travel
very far before it
would run into an electron
and ricochet like in a pinball
game.
So if you took the
Tardis back to this era
and could somehow
keep it from melting,
you wouldn't be able to see very
far on the viewscreen, maybe
a few thousand lightyears,
which sounds like a lot,
but it's basically
zero visibility
in astronomical terms.
So at this moment, it was as
if flash bulbs were constantly
going off everywhere
in space, but the light
was being snuffed out by a fog.
Now as this plasma cooled,
its temperature eventually
dropped below the 3,000
or so degree mark,
where neutral atoms
could finally form.

Turkish: 
Big Bang'den sonrası, yaklaşık olarak.
Bu zaman dilimde, aşırı ısınmış bir parçacık
yaklaşık bir kaç bin sıcaklığa sahip bir parçacık
evrenin her yerinden geçti.
Bu sıcaklıkta, elektron ve protonların,
atomlara birleşemez, yıldızlar, gezegenler ve galaksiler de dahil.
 
Bu iyonize olmuş çorbaya plazma deriz.
Ve tost makineleri gibi, insanlar ve tacolar,
elektromanyetik dalgaların termal dalgalarını yayıyordu. (anlamadım ama neyse)
 
Fakat daha henüz nötr atomlar olmadığı için,
Plazmanın yaydığı ışık,
elektrona çarpıp deli gibi sekmeden çok uzağa gidemedi.
 
 
Bu yüzden Tardis'i bu zaman dilimine getirip
onu erimekten korursan,
görüntü camından çok uzağı göremeyebilirdin, belki
birkaç bin ışık yılı, kulağa çok geliyor, fakat aslında sıfır görüş anlamına geliyor.
 
astronomik terimlerde (ya siktir, gözlük kullanıyom ben)
Yani şu anda, ışık topları,
uzayda heryere gidiyor gibi, fakat ışık,
sis yüzünden kayboluyor.
Bu plazmanın soğumasıyla birlikte, sıcaklığı
3.000 gibi bir sıcaklığın altına düştü, buda demektir ki:
Nötr Atomlar sonunda oluşabilir.

French: 
après le Big Bang... plus ou moins
A cette époque, une particule hautement énergétique
avec une température de plusieurs milliers de degrés
a imprégné tout l'espace.
A cette température, il fait trop
chaud pour les électrons et les protons
fusionner en atomes, 
sans parler des étoiles, des planètes
ou des galaxies.
Cette soupe ionisée est appelé un plasma.
Et comme les grilles-pain, les gens et les tacos,
elle émettait une distribution thermique
d'ondes électromagnétiques.
Mais parce qu'il y avait pas encore d'atomes neutres,
la lumière juste émise par le plasma
ne pouvait pas voyager très loin avant
de se heurterait à un électron
et ricochet comme dans un flipper.
 
Donc, si vous avez pris le Tardis à cette époque
et arrivez a le garder en un seul morceau,
vous ne seriez pas en mesure de voir très
loin sur l'écran de contôle, peut-être
quelques milliers d'années-lumière,
ça a l'air beaucoup,
mais c'est essentiellement
zéro visibilité
en termes astronomiques.
Donc en ce moment là, c'était comme
si des flash d'ampoules étaient constamment
allumés dans l'espace, mais que la lumière
était étouffée dans ce brouillard.
Au moment où ce plasma a refroidi,
sa température est tombé
en dessous de la barre des 3 000 degrés k,
où les atomes neutres peuvent enfin se former.

French: 
Avec moins d'électrons libres pour rediriger la lumière,
l'univers est devenu, pour le
très première fois, transparent.
La lumière que le plasma avait émis alors,
juste avant d’être neutralisé, produit
 un dernier « hourra! », un dernier flash
d'un nombre infini d'ampoules orange s'éteignant
partout dans l'univers,
plus ou moins simultanément.
Et maintenant, cette lumière 
peut se déplacer à travers l'univers
et pour toujours.
Avant, pendant et après
cet événement, l'espace était en expansion.
C'est ce qui a désépaissi le plasma
et l'a fait refroidir en premier lieu.
Mais comme nous avons parlé
dans un épisode précédent
que vous pouvez revoir ici, 
l'espace en expansion
étire la longueur d'onde de cette lumière
à travers un processus appelé
redshift cosmologique.
Donc, pendant quelques millions d'années,
ce spectre thermique orangé de lumière
a été redshifted à des longueurs d'ondes
 de plus en plus longues,
devenant rouge et finalement infra-rouge,
de sorte que pour les yeux humains, la
le ciel est finalement devenu sombre.
Si vous attendez un autre 13 milliards d'années
d’'expansion de l'espace toute cette lumière
a redshifté dans la bande de micro-ondes

Turkish: 
Işığı saptırabilecek serbest atomlar artık yok.
bununla birlikte evren, ilk seferliğine, görünmez oldu.
Işığın saçtığı plazma, nötrleşmeden önce
sınırsız sayıda turuncu baloncukların son bir 'hurrah', son bir kıvılcımıydı.
 
Evrenin her bir noktasında, sürekli devam eden bir kıvılcımı...
Ve şimdi, ışık serbest bir şekilde evrende sonsuza dek dolaşabilir di.
 
Öncesinde, şimdi ve sonrasında, uzay genişliyordu.
Bu, plazmayı incelten şeydi.
Onun soğumasına yardım eden şey.
Fakat eski bölümlerinde bahsettiğim gibi
buradan izleyebileceğiniz bölüm (sellout), genişleyen uzay
serbest dolaşan ışığın, dalga uzunluğunu/boyutunu,
kozmolojik kırmızıya kayma adlı işlemle esnetiyordu.
Birkaç milyon yıl içinde,
ışığın turuncumsu termal spektrumu
daha uzun ve uzun dalga boylarında kırmızılaşıyordu.
Tost makinesi kırmızısı ve ardından da infra-red oluyordu.
Bu yüzden insan gözlerine göre, hava karardı.
Artı 13 milyar yıl daha uzay genişlemesi atarsanız.
Bütün o ışık,
Mikrodalga bandında kırmızıya doğru kaydı.

English: 
With no more free electrons
to redirect the light,
the universe became, for the
very first time, transparent.
The light that the
plasma had emitted then
just before neutralized was one
last hurrah, one final flash
of an infinite number of
orange bulbs going off
at every point in the universe
more or less simultaneously.
And now, that light could free
stream through the universe
forever.
Before, during and after this
event, space was expanding.
That's what thinned
out the plasma
and made it cool down
in the first place.
But as we talked about
in a prior episode
that you can revisit
here, expanding space
stretches the wavelength
of free streaming light
through a process called
cosmological redshift.
So over the course of
a few million years,
that orangey thermal
spectrum of light
was redshifted to longer
and longer wavelengths,
becoming toaster read
and eventually infra-red,
so that to human eyes, the
sky eventually turned dark.
If you throw in another
13 plus billion years
of space expansion,
all that light
has redshifted into
the microwave band

Turkish: 
KMA dediğimiz şey olmak için
Ve plazmadan gelen bütün o atomlar ?
Onlar birleşip, yıldızları, galaksileri oluşturmayı başardı.
Ve karışık bir kozmik geri dönüşümden 'biz' oluştuk.
 
Peki KMA, ya da daha detaylı olarak,
kendisin termal spektrum şekli,
evrenin rengi, siyah'ın yeni turuncu olduğunda dair çok iyi bir kanıt.
Şimdi, KMA başka termal spektrum karakterinden çok
başka sebeplerden dolayı daha ilginç.
Bu yüzden eminim ki sizlerin soruları vardır.
Bu sorulardan bir çoğunu bir sonraki "Uzay-Zaman" bölümünde cevaplayacağım.
 
Son hafta, sizden bir "Gyro Driven Starfox Barrel Roll"u stabilize etmenizi istedim
 
Bir çoğunuz email attı ve bir çok kişi doğru bildi.
 
Doğru cevap veren ilk beşiniz,
ve eğer isminizi yanlış okursam özür dilerim
 
Markus Kesselring, Cameron Moran, Mattias Olla, Thomas Hsu
ve Jacob Stueck
gUt WöRk
Geriye kalanlarınız ismi aşağıda geçecek
tabi ki ben aradığımız cevabı söylerken.

French: 
pour devenir ce que nous voyons  aujourd'hui :  le CNB.
Et tous les atomes de ce plasma?
Eh bien, ils ont réussi à s'agglomérer, 
pour devenir des étoiles, des galaxies,
et à travers un processus complexe 
de recyclage cosmique : nous
 
Donc, le CNB, ou plus précisément,
la forme de son spectre thermique,
est la preuve assez convaincant que lorsque
nous parlons de la couleur de l'espace, 
le noir est le nouveau orange.
Maintenant, le CNB est intéressant pour de nombreuses
autres raisons en plus de son caractère thermique,
donc je suis sûr que vous allez avoir de questions dessus
Je répondrais à autant que possible
dans le prochain épisode de "Space Time »
 
La semaine dernière, je vous ai mis au défi de
stabiliser un Star Fox Barrel Roll
 
Beaucoup d'entre vous ont envoyé une
réponses, et beaucoup d'entre vous
ont trouvé.
Les cinq premiers d'entre vous
qui ont envoyé par e-mail la réponse correcte
et je s'excuse d'avance
si je me trompe sur votre nom, était
Markus Kesselring, Cameron
Moran, Mattias Olla, Thomas Hsu
et Jacob Stueck.
Bon travail.
Le reste de vos noms défilera ci-dessous
comme j’explique la réponse que
nous cherchions.
L'astuce consistait à annuler
tout vecteur angulaire intermédiaire
de l'élan produit comme le volant,
avec un moment cinétique dirigé vers l’avant,
termine sa rotation pour finir avec
un moment cinétique pointant vers l'arrière

English: 
to become what we today
perceive as the CNB.
And all those atoms
from that plasma?
Well, they managed to clump,
become stars, galaxies,
and through a complicated
process of cosmic recycling,
us.
So the CNB, or
more specifically,
the shape of its
thermal spectrum,
is pretty compelling
evidence that when
it comes to the color of
space, black is the new orange.
Now, the CNB is
interesting for a lot
of other reasons besides
its thermal character,
so I'm sure you guys will
have questions about.
I'll tackle as many as I can
on the next episode of "Space
Time."
Last week, I challenged you to
stabilize a gyro-driven Star
Fox barrel roll.
A lot of you emailed in
responses, and a lot of you
got it right.
The first five of you
who emailed correct
answers, and I
apologize in advance
if I mispronounce
your name, were
Markus Kesselring, Cameron
Moran, Mattias Olla, Thomas Hsu
and Jacob Stueck.
Good work.
The rest of your names
will be scrolling below
as I explain the answer
we were looking for.
The trick was to cancel out
all the intermediate angular
momentum vectors
produced as a flywheel
with forward-pointing
angular momentum
rotates to end up with
backward-pointing angular

English: 
momentum.
And the solution is
to have two flywheels,
both with forward-pointing
angular momentum that you
rotate into the reverse
orientation in opposite senses.
That way, any sideways
intermediate angular momentum
that gets produced
is canceled out.
The short YouTube
video here shows a demo
of this principle in action.
An answer that some of you
submitted that technically
isn't wrong, but wasn't
we were going for,
is to take the already spinning
flywheel, just one of them,
and slow down its spin.
In response, the ship would have
to be torqued the other way.
And technically
that works, but you
don't get nearly as much
torque application or leverage
as you do from actually rotating
a gyroscope without changing
its spin.
A few of you asked, wouldn't
the extra mass of the gyroscopes
weigh just as much as
extra mass from fuel?
Answer-- not necessarily.
If some fictitious, really
light but really strong
material could be spun
sufficiently fast,
you could store up a
lot of angular momentum
with very little mass.
And to everyone who pointed out
that we got the aileron flap
directions wrong in
the video, noted,

French: 
 
Et la solution est d'avoir deux volants,
les deux avec un moment cinétique vers l'avant 
que vous
tournez en sens inverse, des sens opposés.
De cette façon, tout
moment cinétique intermédiaire
qui est produit est annulé.
Une courte vidéo  YouTube
montre ici une démo
de ce principe en action.
Une autre réponse que certains d'entre vous ont
soumis, qui techniquement
n'est pas fausse, mais qui n'était pas
ce que nous cherchions.
C’est de prendre le volant déjà en rotation, juste un d'entre eux,
et de ralentir sa rotation.
En réponse, le vaisseau aurait
produit un torque dans l'autre sens.
Et techniquement
cela fonctionne, mais vous
n’obtenez pas autant d’effet de levier
que quand vous faites tourner réellement
un gyroscope sans changer
sa rotation
Quelques-uns d'entre vous ont demandé si
la masse supplémentaire des gyroscopes
ne pèserait pas autant que la
masse supplémentaire de carburant?
La réponse - pas nécessairement.
Si certains matériaux fictifs, vraiment
léger et très résistant
peuvent être en rotation suffisamment rapide,
vous pourriez stocker 
beaucoup de moment cinétique
avec très peu de masse.
Et à tous ceux qui ont souligné
que nous avions la direction de l’aileron
dans la mauvaise direction dans
la vidéo, c’est noté:

Turkish: 
(Burası önceki videonun cevabı, yallah oraya)
Bir kaçınız verdiği cevaplar yanlış değildi,
fakat aradığımız şey değildi.

French: 
annotation ajoutée et merci
de votre vigilance
 
 

English: 
annotation added and thanks
for keeping us accurate.
[MUSIC PLAYING]

Turkish: 
(Burası da bazılarının verdiği yanlış cevapları açıkladığı yer.)
(Kanka beynin yandıysa al bak güzel müzik
kolay gelsin)
