
English: 
You remember back in the days right after
the Permian-Triassic Extinction Event,
when that giant flaming asteroid and those methane explosions killed almost all the organisms on the planet?
No, of course you don't, because that happened 250 million years ago when mammals weren't a thing yet.
But that's kind of the point of this episode: that asteroid was a disturbance to the ecology of the planet.
The flora and fauna and soils were largely wiped out, leaving a blank canvas for the organisms that survived
-- and there weren't really all that many
of them -- to fill in as they could.
What happened after the Permian-Triassic "disturbance"
is a dramatic example of ecological succession,
how the makeup of a community changes over time, starting from, like, the day after a disturbance.
Just, usually the disturbance is a little
less...disturbing.
The study of how ecological communities change
doesn't just look at huge, long periods of time
or the effects of some apocalypse, succession
can easily happen over a season in a park
or in just a few days in a patch of land as
small as your garden.
And this might come as a surprise, but disturbances
that shake up that status quo within a community

Estonian: 
Mäletad seda aega pärast Permi-Triiase ajastu massilist väljasuremist,
kui see põlev asteroid ning metaani plahvatused hävitasid peaaegu kõik organismid meie planeedil?
Ei, muidugi te ei mäleta, kuna see juhtus 250 millionit aastat tagasi, kui imetajaid polnudki veel.
Aga tegelikult see ongi selle episoodi mõte: see asteroid häiris meie planeedi ökoloogiat.
Taimestik, loomastik ja mullad olid suures osas hävinenud, jättes endast maha tühjuse neile organismidele kes ellu jäid
ja seal ei olnud tegelikult neid piisavalt.
See mis juhtus peale Permi-Triiase massilist väljasuremist  on dramaatiline näide ökoloogilisest arengust,
kuidas kogukonna ülesehitus muutub aja vältel alustades päev pärast katastroofi
Enamjaolt on katastroofid natuke vähem häirivad.
Uuring kuidas ökoloogilised kogukonnad muutuvad ei keskendu pikaajalisele uurimisele
või mõne apokalüpsise tulemusena, areng võib toimuda väga lihtsalt pargis üle hooaja.
või siis mõne päevaga väiksel maatükil, nagu näiteks teie aed.
See võib tulla küll üllatusena aga katastroofid mis kogukonnale tunduvad halba tegevad

Arabic: 
أتذكرون الأيام الخوالي
مباشرة بعد انقراض العصر البرمي الترياسي
عندما قتل النيزك الملتهب وانفجارات الميثان
تقريبًا جميع الكائنات الحية على الكوكب؟
كلا، بالطبع لا تذكرون، لأن ذلك حدث قبل 250
مليون سنة عندما لم تكن الثديات موجودة.
ولكن ذلك هو مغزى هذه الحلقة نوعًا ما
فذلك النيزك أحدث اضطرابًا في بيئة الكوكب.
أبيدت الغالبية العظمى من النباتات والحيوانات
والتربة، مخلفة صفحة بيضاء للكائنات المتبقية
لتملأها قدر استطاعتها،
وإن لم يكن قد تبقى منها الكثير.
ما حدث بعد اضطراب العصر البرمي الترياسي
هو مثال درامي على التعاقب البيئي،
وكيف أن تكوين مجتمع ما يتغير بمرور الوقت،
بدءًا باليوم التالي للاضطراب.
إنما عادة يكون الاضطراب
أقل إثارة.... للاضطراب.
دراسة كيفية تغير المجتمعات البيئية
لا يدرس فقط الفترات الزمنية الضخمة
أو تأثيرات حدث ينذر بنهاية العالم، فالتعاقب
البيئي يمكن أن يحدث على مدار موسم في متنزه
أو خلال بضعة أيام فقط
في قطعة أرض بصغر حديقة المنزل.
وهذا قد يفاجئ البعض، ولكن الاضطرابات
التي تقلقل الوضع الراهن داخل مجتمع ما

French: 
Vous vous rappelez, a l'époque, juste après la gigantesque extinction Permien-Trias,
quand cet astéroïde géant et enflammé, et ces explosions de méthane ont tué presque tous les êtres vivants sur Terre?
Non, bien entendu, parce que c'est arrivé il y a 250 millions d'années, quand les mammifères étaient encore insignifiants.
Mais c'est un peu le sujet de cet épisode: cet astéroïd fût une perturbation pour l'écologie de la planète.
La flore, la faune et les sols furent largement anéantis, laissant le champ libre aux organismes survivants
- et il n'y en avait pas tant que ca - pour remplir l'espace libre.
Ce qui arriva après le "désordre" du Permien-Trias, est un exemple dramatique de succession écologique,
soit comment l'organisation d'une communauté évolue dans le temps, à partir par exemple du jour qui suit une perturbation.
C'est juste que... généralement, la perturbation est un petit peu moins... perturbante
L'étude de la façon dont les communautés écologiques changent n'observe pas seulement de longues périodes de temps
ou les effets de quelques apocalypses. Les successions écologiques peuvent  facilement se produire en une saison dans un parc
ou en quelques jours sur un terrain aussi petit que votre jardin.
Et cela vous surprendra peut-être, mais les perturbations qui secouent le statu quo au sein d'une communauté

Arabic: 
في الواقع
تُحسن ذلك المجتمع على المدى الطويل.
لأن التعاقب البيئي يشبه الحياة
والكون بأسره في كونه يتمحور حول التغيير
والتغيير هو ما آل بكون لا يحتوي سوى
الهيدروجين إلى تشكيل كوكب يضج بالحياة.
الاضطرابات تقع في النظم البيئية طوال الوقت
وكل يوم، كنار مستعرة أو فيضان أو إعصار.
بعد هذه الأحداث المفاجئة واصل العلماء رؤية
تغيرات متوقعة بل ومنتظمة في النظام البيئي.
كيفية تعامل الحياة مع هذه الاضطرابات
هو مفتاح مهم لفهم الأنظمة البيئية.
أولًا، دعونا نلاحظ أن سقوط شجرة
في الغابة وسقوط نيزك في الغابة،
وإن كان كلاهما اضطرابين،
هما مستويان مختلفان من الاضطرابات.
وبالمثل، فإن هناك بضعة أنواع
مختلفة من التعاقبات البيئية.
النوع الأول والذي يحدث بعد اصطدام نيزك
أو اجتياح نهر جليدي للمنطقة
أو التهام حريق غابات أو حمم بركان
للنظام البيئي الأخضر ليحوله إلى أرض جدباء.

French: 
lui permettent en fait de s'améliorer sur le long terme.
Parce que comme la vie et l'univers tout entier, la succession écologique est une question de changement,
et le changement, c'est ce qui a fait qu'un univers remplis d'hydrogène, en est venu à inclure une planète pleine de vie.
[Générique]
Les écosystèmes sont perturbés en permanence, tous les jours par des feux, des inondations, des tempêtes.
Après de tels événements imprévisibles, les écologues ont observé des changements constants dans les écosystèmes.
La manière dont la vie gère ces désordres est une clé importante pour comprendre ces écosystèmes.
Notons d'abord qu'un arbre qui tombe dans une forêt  et une comète qui tombe dans une forêt,
bien que représentant tous les deux une perturbation, ne provoquent pas le même niveau de désordre.
De la même manière, il y a différents types de succession écologiques.
Le premier, celui qui arrive après qu'un astéroïde chute sur un paysage, ou qu'un glacier le recouvre,
ou qu'un feu de forêt - ou un volcan - transforme  l’écosystème verdoyant en pure désolation,

Estonian: 
proovivad tegelikult kogukonda paremaks teha.
Sest tegelikult on areng muutus nagu ka elu ja kogu universum
ja muutus seisneb selles kuidas universum, kus ei olnud midagi peale vesiniku, omab nüüd planeeti mis on täis elu.
♪♪lala-lah-laah-laaah♪♪
Ökosüsteemis juhtub häireid tihti, iga päev, tulekahju, üleujutus, torm
Peale neid ette teadmatuid sündmusi, ökoloogid tundusid olema ettenägelikumad ökosüsteemi muutuste osas.
See kuidas elu nende häiretega hakkama saab on oluline ökosüsteemidest aru saamiseks.
Esiteks, toome näite et metsas langeb puu ja omakorda langeb metsa komeet,
mõlemad on küll häired aga nende tase on väga erinev.
Samas on olemas paar eri tüüpi arengut.
Esimene, mis juhtub peale asteroidi kokkupuudet maaga
või metsatulekahju, vulkaani purse hävitab suure osa sealsest ökosüsteemist --

English: 
actually serve to make that community better
in the long run.
Because much like life and the entire universe,
succession is all about change
and change is how a universe full of nothing but hydrogen came to include a planet full of life.
[Theme Music]
Disturbances happen in ecosystems all the
time, every day, a fire, a flood, a windstorm.
After these unpredictable events, ecologists kept seeing predictable, even orderly, changes in the ecosystem.
How life deals with these disturbances is
an important key to understanding ecosystems.
First, let's note that a tree falling in the
forest and a comet falling in the forest,
while both disturbances, are different levels
of disturbance.
Likewise, there are a couple of different
types of succession.
The first type, the one that happens after the asteroid hits, or the glacier plows over the landscape,
or the forest fire/volcano burns the verdant
ecosystem into pure desolation --

Arabic: 
هذا يُدعى التعاقب الأولي،
عندما تأهل الكائنات الحية منطقة للمرة الأولى.
نقطة البداية للتعاقب الأولي
هو الأرض المقفرة عديمة الحياة.
الأرجح أنكم تقولون لأنفسكم: "ذلك المكان
يبدو فظيعًا، من المجنون الذي سيعيش فيه؟"
في الواقع، ثمة ميزة هائلة
للأراضي البور القاحلة، فليس هناك منافسون.
الكثير من الكائنات الحية لا تمانع استيطان
البقاع القاسية في الكوكب،
وهذه الكائنات الريادية
عادة ما تكون من بدائيات النوى أو الطلائعيات
وتتبعها النباتات اللاوعائية
وربما من بعدها النباتات الوعائية فائقة الجَلَد.
هناك الكثير من الكائنات الحية التي تعيش
على استعمار الأماكن الجدباء، إنه ما تجيده.
قبل الانقراض البرمي الترياسي كانت هناك
غابات كثيفة من النباتات عاريات البذور
التي كانت على الأرجح تعج بأنواع النباتات
الشبيهة بالصنوبريات وأشجار الجنكة المعاصرة،
ولكن بعد سقوط النيزك ماتت الغابات الكبيرة
وحلت مكانها النباتات الوعائية اللابذرية،
وهي نباتات وعائية بسيطة كأشجار اللبيدوندرون
المنقرضة وأرجل الذئبيات الموجودة اليوم.
في حين أنها لربما وجدت صعوبة في منافسة
النباتات الأكثر تعقيدًا في أيام الرخاء
إلا أن بقية نباتات حقبة الحياة القديمة
بالكاد نجت من الانقراض.
فمن بين عشرات أنواع
أشجار الجنكة التي كانت موجودة آنذاك

English: 
that's called a primary succession, when organisms
populate an area for the first time.
The jumping off point for primary succession is your basic, lifeless, post-apocalyptic wasteland.
You're probably thinking, "That place sounds
terrible, who would ever want to live there?"
Well actually, there is one tremendous advantage
to desolate wastelands: no competition.
A lot of organisms don't mind settling down in the more inhospitable nooks and crannies of the planet;
these pioneer species are often prokaryotes
or protists,
followed by non-vascular plants, then maybe
some extra-super-hardy vascular plants.
There are tons of organisms that make their
living colonizing dead places; it's their thing.
Like before the Permian-Triassic extinction,
there were these dense forests of gymnosperms,
probably full of species a lot like the conifers
and ginkgos and cycads we still have today.
But after the asteroid hit, the big forests
died and were replaced by lycophytes,
simpler vascular plants like the now-extinct
scale trees and today's club mosses.
While they might have had a hard time competing with the more complicated plants during the good times,
the rest of the Paleozoic flora barely survived
extinction.
Of all the dozens of species of ginkgo that
were around back then,

French: 
s'appelle une succession primaire, quand les organisme colonisent un espace pour la première fois.
Le point de départ de la succession primaire c'est un terrain post-apocalyptique basique, désert et sans vie.
Vous êtes certainement en train de vous dire, "Ca a l'air horrible, qui voudrait vivre dans un endroit pareil?"
Et bien, ces terrains dévastés ont en fait un énorme avantage : pas de compétition.
Beaucoup d'organismes ne voient pas de problèmes à s'installer dans les coins et recoins les plus inhospitaliers de la planète.
Ces espèces pionnières sont souvent des procaryotes ou des protistes,
suivies par des plantes non vasculaires, puis parfois par de très rustiques plantes vasculaires [trachéophytes].
Il existe des tonnes d'organismes qui vivent en colonisant des espaces inhospitaliers, c'est leur truc.
Par exemple,il existait de grandes forêts de gymnospermes avant l'extinction Permien - Trias,
qui étaient probablement pleines d'espèces ressemblant à nos conifères, ginkgo et Cycadophytes actuels.
Mais après que l’astéroïde se soit écrasée, les grande forêts moururent et furent remplacées par des lycophytes,
de plus simples plantes vasculaires comme les fougères du genre Lépidodendron, aujourd'hui éteintes, ou les Selaginellaceae.
Alors qu'il avait peut être déjà du mal à rivaliser avec les plantes plus complexes pendant les beaux jours,
le reste de la flore de l'ère Paléozoïque survécu de justesse.
Sur les dizaines d'espèces de ginkgo qui existaient à l'époque,

Estonian: 
seda kutsutakse esmaseks arengungs, kui organismid seavad ennast mingil alal esimest korda sisse.
Esmase arengujärgu alguspunkt on tavaline, elutu mahajäetud koht.
Praegu sa mõtled et, "See koht tundub hal, kes tahaks üldse seal elada?''
Tegelikult on üks tohutu eelis nende mahajäetud kohtade juures, konkurents puudub.
Suurel hulgal organismidel ei ole vahet kuhu nad ennast sisse seavad, neile sobivad ka planeedi eemalepeletavad kohad;
need liigid on tavaliselt protistid või prokarüoodid,
mille järel tulevad mittesoontaimed ja nende järel soontaimed.
Neid organisme kes elavad väljasurnud kohtades on palju; see on neile omane.
Enne Permi-Triiase massilist väljasuremist olid metsad tihedalt täis paljasseemnetaimi
arvatavasti pungil liikidest nagu okaspuud, hõlmikpuud ja palmilised, mis on meil tänapäevani alles.
Peale asteroidi kokkupuudet maaga, suri suur hulk metsi ja need asendusid lükofüütidega,
lihtsamad taimed nagu nüüdseks väja surnud puud ja tänapäevased samblad.
Neil võis olla raskusi konkureerida teiste taimedega headel aegadel
kõik ülejäänud taimed olid väljasuremise äärel.
Kõigist hõlmikpuu liikidest mis toona igal pool kasvasid,

Estonian: 
on järele jäänud ainult üks, geneetiliselt täiesti isoleeritud - elav fossiil.
On oluline meeles pidada et kui me räägime esmasest ökoloogilisest õigusjärglusest,
siis me enamjaolt räägime taimedest.
Sellepärast et taimed valitsevad maailma, tuleb meelde?
Ilma taimedeta ei oleks loomadel võimalustki.
ja esmased liigid on peaaegu alati taimed millel on tuulega levivad seemned.
või samblad ja samblikud millel on eosed mis lendlevad ringi ja koloniseerivad ala.
Ja esmase maapinna tulemus on ehitada või taastada muldasid.
mis areneb pikemal perioodil kui samblad, muru ja väiksed taimed kasvavad, surevad ja lagunevad.
Kui mullad on valmis siis on nad valmis endas kasvatama veidike suuremaid taimi,
ja sel juhul me liigume teisele arengujärgule;
sellest võib välja areneda terve mets.
Aga esmane arengujärk võtab kaua aega, umbes sada või isegi tuhandeid aastaid mõndades kohtades.
Tegelikult, nende metsade taastamine peale Permi-Triiase massilist väljasuremist
võttis umbes 4 või 5 millionit aastat.

English: 
only one still exists, completely genetically
isolated -- a living fossil.
It's important to remember that when we talk
about primary ecological succession,
we're talking about plants pretty much exclusively.
Because plants rule the world, remember?
Without plants, the animals in a community
don't stand a chance,
and primary successional species are almost often plants that have wind-borne seeds, like lycophytes,
or mosses and lichens that have spores that
blow in and colonize the area.
And the outcome of a primary successional
landscape is to build or rebuild soils,
which develop over time as the mosses, grasses,
and tiny little plants grow, die, and decompose.
Once the soils are ready, slightly bigger
plants can move in,
at which point we move on to secondary succession,
and then it's game on;
a whole redwood forest could develop out of
that!
But primary succession takes a long, long time, like hundreds, maybe thousands of years in some places.
In fact, the recovery of these big gymnosperm
forests after the Permian-Triassic Extinction
Event took about 4 or 5 million years.

Arabic: 
نوع واحد فقط ما يزال موجودًا، معزول تمامًا
من الناحية الجينية. إنه أحفورة حية.
من المهم تذكر
أننا عندما نتحدث عن التعاقب البيئي الأولي
فإننا نتحدث عن النباتات بشكل حصري تقريبًا.
لأن النباتات تحكم العالم!
فمن دون النباتات لا تملك الحيوانات
في أي مجتمع فرصة في الحياة
وكائنات التعاقب الأولي تكون دائمًا تقريبًا
نباتات ذات بذور منقولة بالريح مثل الذئبيات
أو الطحالب والأشنات التي تملك أبواغًا
تنقلها الرياح لتستعمر المنطقة.
والنتيجة في منطقة تشهد تعاقبًا أوليًا
هي بناء أو إعادة بناء التربة،
والتي تتطور مع مرور الوقت مع نمو وموت
وتحلل الطحالب والأعشاب والنباتات الصغيرة.
وعندما تصبح التربة جاهزة يصبح بإمكان النباتات
الأكبر قليلًا الانتقال للعيش في تلك المنطقة
وفي تلك المرحلة ننتقل إلى التعاقب الثانوي
وعندها تبدأ الحياة بالازدهار،
فبإمكان غابة كاملة من أشجار
الخشب الأحمر أن تنمو في تلك البيئة.
ولكن التعاقب الأولي يستغرق وقتًا طويلًا يصل
إلى مئات أو حتى آلاف السنين في بعض الأماكن.
بل إن تعافي غابات عاريات البذور الكبيرة
بعد الانقراض البرمي الترياسي
استغرق حوالي 4 أو 5 ملايين سنة.

French: 
une seule subsiste encore aujourd'hui, complètement isolée génétiquement - un fossile vivant.
Il est important de se souvenir que quand nous parlons de successions écologiques primaires,
nous parlons presque exclusivement de plantes.
Parce que les plantes dominent le monde, vous vous souvenez?
Sans les plantes, les animaux d'une communauté n'ont aucune chance,
et les espèces des successions primaires sont souvent des plantes anémochores, comme les lycophytes,
ou les mousses et lichens qui produisent des spores qui s'envolent et colonisent les espaces.
Le résultat d'une succession primaire est de construire ou reconstruire des sols,
qui se développent au fur et à mesure que les mousses, les herbes et les petites plantes grandissent, meurent, et se décomposent.
Une fois que le sol est prêt, des plantes un peu plus grosses peuvent s'installer,
ce qui nous amène à la succession secondaire, et alors c'est partit,
une forêt de sequoias pourrait en resurgir!
Mais la succession primaire prend beaucoup, beaucoup de temps, genre des centaines, peut-être des milliers d'années en certains endroits.
En fait, après l'extinction Permien - Trias la reprise de ces grandes forêts de gymnospermes
a même prit 4 ou 5 millions d'années.

Arabic: 
قد يبدو التراب وضيعًا لكم ولكنه حيّ وجميل
ومعقد، وصنع التربة الجيدة يستغرق وقتًا.
التعاقب الثانوي ليس فقط المرحلة التالية
بعد استصلاح التعاقب الأولي مكانًا إثر كارثة ما
بل هو في العادة الاستجابة الأولى
بعد قيام اضطراب صغير
مثل فيضان أو حريق صغير بالتأثير سلبًا
لبعض الوقت على  النباتات التي كانت مهيمنة.
حتى اضطراب صغير مثل سقوط شجرة في الغابة
يمكن أن يجعل بقعة صغيرة من الغابة
تعود لما كانت عليه قبل 50 سنة،
أي قبل أن تصبح تلك الشجرة كبيرة وظليلة.
في تلك البقعة الصغيرة سيصبح هناك فجأة
مناخًا محليًا مختلفًا عن باقي الغابة
قد يكون معرضًا لأشعة شمس أكثر ودرجات حرارة
أعلى وحماية أقل من عوامل الطقس، إلخ.
وكحال جميع النظم البيئية الأخرى في العالم،
فإن أكثر ما سيؤثر في هذه البقعة الصغيرة
هو درجات الحرارة ومستويات التساقط،
والتي ستكون مختلفة في أجزاء الغابة المختلفة.
لذا، فإنه نتيجة لسقوط الشجرة
ستختلف التربة وأنواع النباتات النامية،
وسترغب حيوانات مختلفة في العيش في تلك البقعة
لأن البيئة المحلية هناك تلائم حاجاتها
بشكل أفضل من البيئات الأخرى.
إذن، السؤال الذي يطرح نفسه هو: متى يتوقف
التعاقب وتعود الأمور إلى مجراها الطبيعي؟

Estonian: 
Muld võib teile kole tunduda, aga tegelikult on see ilus ja keeruline, ning hea mulla valmimine võtab aega.
Teine arengujärk ei ole lihtsalt järgmine asi peale seda kui esmane arengujärk on teinud katastroofis kannatada saanud kohad elatavaks,
see on tavaliselt esimene vastus peale väiksemat katastroofi
nagu üleujutus või väiksem tulekahju.
Isegi väiksem katastroof nagu puu murdumine metsas võib väikse
metsa teha selliseks nagu see oli viiskümmend aastat tagasi,
enne seda kui see puu oli suureks ja ilusaks saanud.
Selles väikses alas võib olla teine kliima kui kogu ülejäänud metsas,
kus võib olla rohkem päikesevalgust, veidike kõrgemad temperatuurid, vähem kaitset ilma eest jm.
a nagu igas teises ökosüsteemis meie planeedil, mõjutab seda väikest metsa osa
enamjaolt temperatuuri ja sademetega, mis on erinevad selle metsa eri paikades.
Puu langemise tulemusena muutuvad mullad ja selles kasvad taimed muutuvad samuti,
ja erinevad loomad tahavad ajada omi asju seal, sest see sobib nende
vajadustega paremini kui teised.
Küsimus on selles et millal areng lõppeb ja asjad jälle normaalseks lähevad?

French: 
La terre vous semble peut-être dégoûtante, mais elle est vivante et belle et compliquée, et créer un bon sol prends du temps.
Mais la succession secondaire n'intervient pas seulement après la succession primaire, suite à un désastre.
C'est souvent la première réponse après une perturbation plus légère
comme une inondation ou un petit feu qui a repoussé les plantes qui avaient prit le dessus.
Même une infime perturbation comme la chute d'un arbre dans un bois peut ramener une petite parcelle de forêt
plus de 50 ans en arrière,
avant que cet arbre ne devienne si grand et ombreux.
Dans ce petit espace, un microclimat différent de celui de la forêt va apparaître tout d'un coup,
avec plus de soleil, des températures légèrement supérieures, moins de protections contre les intempéries, ...
Et comme n'importe quel écosystème sur terre, cette petite parcelle de forêt sera affectée
par les températures et les précipitations, qui varieront selon les différentes parties de la forêt.
En résultat de cette chute d'arbre, le sol et la diversité des plantes vont changer,
et de nouveaux animaux viendront s'y installer car cette petite niche leur conviendra mieux
que d'autres petits endroits.
La question devient alors : où la succession s'arrête-t-elle et quand peut on dire qu'on est revenu à la normale?

English: 
Dirt may seem unglamorous to you, but it is alive and beautiful and complicated, and making good soil takes time.
Now secondary succession isn't just the next act after primary succession has made a place livable after some disaster,
it's usually the first response after a smaller
disturbance
like a flood or a little fire has knocked back the plants that have been ruling the roost for a while.
Even a disturbance as small as a tree crashing
down in the woods can make a tiny patch of
forest more like it was 50 years ago,
before that one tree got so huge and shady.
In that tiny area, there will suddenly be a different microclimate than in the rest of the forest,
which might have more sunlight, slightly higher temperatures, less protection from weather, etc.
And just like every other ecosystem on Earth,
this tiny patch of forest will be affected
by temperature and precipitation the most, which will be different in different parts of the forest.
So as a result of the fallen tree, the soils will become different, the mix of plants will become different,
and different animals will want to do business
there because that little niche suits their
needs better than other little niches.
So the question becomes, when does succession
stop and things get back to normal?

Estonian: 
Mitte kunagi. Sest muutus ei lõppe. Muutus on pidev, inimesed! Teate kes seda ütles?
Heraclitus, 500eKr, seega see on olnud tõsi tollest hetkest. Arvesta seda kui elu õppetundi.
Nagu ideed ökoloogias lähevad, on see tegelikult üsna uus viis.
20. sajandi ökoloogid märkasid kalduvust, et kogukonnad lähevad ajajooksul kokku,
aga nad nägid ka arengut ühiskonna muutumist niikaua, kuni see lõpuks lõppes
mida nimetatakse keskkonna kõige kõrgemaks punktiks ehk tipuks,
millel oleks ennustatav liikide kogum, mis jääks stabiilseks järgmise suure häireni.
Või noh, tundus, et nii on, aga ökoloogiline areng on tegelikult palju keerulisem, kui näib.
Alustuseks on olemas selline asi nagu juhuslikkus,
mis takistab meil täpselt teada, milline kogukond näeb välja peale häiret 100 aasta pärast.
Juhuslikkus on põhimõtteliselt sinu ettearvamatu element iga asja muutlikusel.
Nii et sa saad arvata mingi täpsusega, millised taimed hakkavad üle võtma jää moreeni pärast, kui jää on taandunud
sest mõne koloonia seemne liigid jõuavad sinna ennem.
Aga ettearvatamatud asjad nagu ilmastik algarengu ajal võib olla teisele liigile kasulik.

Arabic: 
ذلك لا يحدث أبدًا! لأن التغيير لا ينتهي.
التغيير هو الثابت الوحيد! أتعرفون من قال ذلك؟
قالها هيراقليطس في العام 500 قبل الميلاد.
لذا فهي مقولة صحيح منذ ذلك الوقت
على أقل تقدير. اعتبروها درسًا في الحياة.
وهذا في الواقع منظور جديد
في دراسة مفاهيم علم البيئة.
ففي أوائل القرن العشرين، لاحظ علماء البيئة
نزعة المجتمعات للتحول مع مرور الوقت،
ولكنهم أيضًا نظروا إلى التعاقب على أنه
تغير مجتمع ما وصولًا إلى نهاية لذلك التغيّر
أسموها المجتمع الأوجي،
والمكون من تشكيلة متوقعة
من أنواع الكائنات والتي ستبقى مستتبة
إلى حين حدوث الاضطراب الكبير التالي.
لعل هذا ما بدا لهم، ولكن التعاقب البيئي
في الواقع أعقد من ذلك بكثير.
أولًا، هناك شيء يُدعى العشوائية،
وهو يحول دون معرفتنا يقينًا ما سيؤول إليه
أي مجتمع ما بعد وقوع اضطراب بمئة عام.
العشوائية هي عنصر التقلبات غير المتوقعة
والخفي في أي شيء ندرسه.
فبإمكاننا ببعض الدقة توقع أنواع النباتات التي
ستسود في منطقة ركام جليدي بعد انحسار الجليد
لأن بذور بعض الأنواع الرائدة
عادة ما تبلغ تلك المناطق أولًا،
ولكن العوامل غير المتوقعة
كالأحوال الجوية في مراحل التعاقب المبكرة
قد تمنح الأفضلية لنوع آخر.

French: 
JAMAIS. Parce que le changement ne s'arrête jamais. Le changement est la seule constante, mes amis! Savez vous qui l'a dit?
Heraclitus, en 500 avant J.-C., et ca a toujours été vrai jusqu'à maintenant. Prenez ca comme une leçon de vie.
Et vu le mode de pensée en écologie aujourd'hui, c'est plutôt une nouvelle façon de voir les choses.
Au début du 20ème siècle, les écologues notèrent une tendance des communautés à muter dans le temps,
mais il comprirent aussi la succession écologique comme une suite de changements au sein d'une communauté jusqu'à ce qu'elle atteigne un état final,
qu'ils appelèrent un climax,
et qui devrait alors contenir un cortège d'espèces attendu, censé rester fixe jusqu'à la perturbation suivante.
Et bien, c'est peut être ce qui avait l'air de se passer, mais la succession écologique est en fait bien plus compliquée que cela.
D'abord, il y a cette petite chose appelée la stochasticité, ou le hasard,
qui nous empêche de prévoir ce à quoi ressemblera une communauté écologique 100 ans après une perturbation.
La stochasticité, c'est en fait la part de variabilité imprévisible en toute chose.
On peut donc prédire avec une certaine précision quelles plantes vont resurgir sur une moraine après que la glace ai reculé
parce que les graines de certaines espèces colonisatrices arrivent en premier.
Mais des éléments imprévisibles, comme les conditions climatiques pendant les premières étapes de la succession, peuvent finir par favoriser une autre espèce.

English: 
NEVER. Because change doesn't end. Change is the only constant, people! You know who said that?
Heraclitus, in 500 BC, so it's been true since
at least then. Consider it a lesson in life.
And as ideas in ecology go, it's actually
a pretty new way of looking at things.
See, back in the early 20th century, ecologists noticed a tendency of communities to morph over time,
but they also saw succession in terms of a
community changing until it ultimately ended
in what they called a climax community,
which would have a predictable assemblage of species that would remain stable until the next big disturbance.
Well, maybe that's what seemed to be happening, but ecological succession is actually a lot more complicated than that.
For starters, there's a little thing called
stochasticity, or randomness,
which prevents us from ever knowing exactly what a community is going to look like 100 years after a disturbance.
Stochasticity is basically your element of
unpredictable variability in anything.
So you can predict with some accuracy what plants are going to take over a glacial moraine after the ice has receded
because the seeds of some colonizer species
typically make it there first.
But unpredictable things, like weather conditions during early stages of succession, can end up favoring another species.

English: 
The point is, scientists' attempt to predict
what a community ends up looking like in 100
years should always be thought as probabilities,
not certainties.
Another difficult with the whole model of
a climax community has to do with the idea
of an ecosystem eventually stabilizing.
That word "stable," whenever it's used in
a sentence that also includes the word "ecology,"
you can pretty much be sure it's being used
wrong, because stability never happens.
There are always disturbances happening all
the time in every ecosystem.
A small portion of the forest might burn,
a windstorm might take out a bunch of trees,
some yee-haw might rent himself a backhoe one weekend and clear himself a little patch of heaven
on the mountain beside his house because he's
got nothing better to do.
Who knows?
Stuff happens!
So instead of ending in some fixed, stable
climax community,
we now know that an ecosystem is in later
successional stages if it has high biodiversity
-- lots and lots of biodiversity.
And the only way biodiversity could be high is if there are tons of little niches for all those species to fit into.
And the only way there could be that many
niches is if, instead of a single community,

French: 
Ce que je veux dire, c'est que la tentative des scientifiques de prédire ce à quoi une communauté finira par ressembler dans 100
ans devrait toujours être pensée comme une probabilité, pas comme une certitude.
Une autre difficulté avec ce modèle de climax, c'est l'idée
d'un écosystème qui finirait par se stabiliser.
Ce terme "stable" quand il est utilisé avec le mot "écologie"
est quasiment toujours mal utilisé, parce que la stabilité ne se produit jamais.
Il y a toujours des perturbations qui se produisent, en permanence, dans tous les écosystèmes.
Une portion de forêt pourrait brûler, une tempête pourrait emporter quelques arbres,
un allumé pourrait se louer une pelleteuse pour un week end et se dégager une petite parcelle de paradis
sur la montagne derrière sa maison parce qu'il n'a rien de mieux à faire.
Qui sait? Ca arrive!
Alors plutôt que de finir sous la forme d'une communauté climacique, stable et fixe,
nous savons qu'un écosystème est dans un stade avancé de succession écologique quand il est riche en biodiversité
- très, très riche.
Et le seul moyen pour la biodiversité d'être aussi riche, c'est s'il y a des tonnes de petites niches pour abriter toutes ces espèces.
Et le seul moyen pour ces niches d'être aussi nombreuses, c'est si, au lieu d'abriter une seule communauté,

Estonian: 
Iva on selles, et teadlased proovivad ennustada, milline võib olla kogukond 100
aasta pärast peaks alati vaatama kui tõenäosusena, mitte veendumusega.
Teine takistus terve tippaegades kogukonna mudelis on seotud ideega, et
ökosüsteem lõppude lõpuks ikkagi stabiliseerub.
Sõna ''stabiilne'' kasutamine ükskõik kuna, sisaldab ka sõna nagu ökoloogia,
Sa saad olla üsna kindel, et seda kasutatakse valesti, kuna stabiilsust ei juhtu kunagi.
Alati on mingeid häired toimumas iga kell igas ökosüsteemis.
Väike osa metsast võib põleda, suured tuule-iilid võivad langetada mitmeid puid,
keegi võib laenutada eksavaatorit üheks nädalavahetuseks ja võtta endale tükike metsast
mäe pealt, mis tema kodu kõrval on, kuna tal pole midagi paremat teha.
Kes teab? Kõike juhtub!
Nii et selle asemel lõpetada kindel, stabiilne kooslus,
me teame, et üks ökosüsteem on pärast hilisemates arengu faasides, kui sellel on kõrge bioloogiline mitmekesisus
-- väga väga kõrge bioloogiline mitmekesisus.
Ja ainuke viis kuidas mitmekesisus saab kõrge olla on siis, kui tuhanded niššid sobivad kõikidele liikidele.
Ning ainus viis, et oleks nii palju nišše, siis ühe kogukonna asemel

Arabic: 
المغزى هو أن محاولات العلماء للتنبؤ
بما سيؤول إليه مجتمع ما بعد 100 عام
ينبغي دائمًا اعتبارها احتمالات،
لا حقائق مؤكدة.
من المشاكل الأخرى
المرتبطة بنموذج المجتمع الأوجي
فكرة استتباب النظام البيئي في النهاية.
فكلمة "استتباب" عندما تُستخدم
في جملة تضم أيضًا مصطلح "علم البيئة"
هي في الغالبية العظمى من الحالات
في غير محلها، لأن الاستتباب لا يحدث أبدًا.
هناك دائمًا اضطرابات
تحدث طوال الوقت في كل نظام بيئي،
فقد يحترق قسم صغير من الغابة
أو قد تقتلع عاصفة بضعة أشجار
أو قد يستأجر أرعن ما حفارة ذات عطلة أسبوعية
ويقرر أن يجتث الأشجار من بقعة ليجعلها حديقة
على الجبل المجاور لبيته
لأنه يريد أن يشغل وقته.
من يدري؟ هذه الأمور تحدث!
لذا، بدلًا من الوصول
إلى مجتمع أوجي مستتب وثابت
فنحن نعرف الآن أن النظام البيئي يمر بمراحل
تعاقبية لاحقة إذا ما كان يتمتع بتنوع حيوي عالٍ
الكثير الكثير من التنوع الحيوي.
ولا يكون التنوع الحيوي عاليًا
إلا إذا كانت هناك بيئات ملائمة كثيرة
لتحوي كل أنواع الكائنات الحية المعنية،
ولن يكون هناك ذلك العدد من البيئات الملائمة
إلا إذا تألف النظام البيئي

Estonian: 
on ökosüsteem, mis on loodud mitmetest tuhandetest väiksematest kooslustest --
mosaiik elupaikadest, kus spetsiaalsetest kogukondadest erinevad organismid elasid.
Sellised muutused on loodud häirete poolt ajajooksul, kus kõik muutub siin ja seal,
aga tähtis on see, et need häired oleksid parajalt õiged ja paraja suurusega.
Tuleb välja, et kõige suurim mõju bioloogilisele mitmekesisusele
on keskmiste tasemetega häiretel.
Kui ökoloogid avastasid selle, siis nad panid selle nimeks keskmise tasemega häire hüpotees,
sest see oletab, et keskmise tasemega häired -- mitte liiga suured ega liiga väiksed -- on ideaalsed.
Väike häire, nagu puu langemine või midagi sellist, pole piisav, et tekiks mingi muutus.
Aga kui vaadata teisest pilgust, siis väga tõsine 'häire' nagu näiteks laava alla mattumine viiks meid
tagasi aega, mis oli peale asteroidi kukkumist Maale, esimestesse arengu faasidesse.
Aga igasugune tore keskmise tasemega häire loob oma elupaiga ja oma tasemega järgluse ja unikaalseid muutusi.
Mida rohkem muutusi, seda rohkem mitmekesisust ning mida rohkem mitmekesisust, seda parem ökosüsteem.

French: 
un écosystème en contenait en fait des centaines de petites
- une mosaïque d'habitats ou des communautés spécifiques d'organismes variés pourraient vivre.
De telles mosaïques de niches sont crées au fur et à mesure des perturbations, par les modifications perpétuelles des milieux.
Mais il faut que ces perturbations se fassent de la bonne manière.
Parce qu'il s'avère que les perturbations les plus profitables pour la biodiversité
sont les plus modérées.
Quand les écologues le comprirent, ils décidèrent d’appeler ce phénomène l'hypothèse de perturbation intermédiaire,
parce qu'il postule que les perturbations intermédiaires - ni trop grosses, ni trop petites - sont idéales.
Vous voyez, une petite perturbation, comme la chute d'un arbre, n'est pas suffisante pour changer la donne.
Et à l'inverse, une perturbation extrême, comme une coulée de lave, ramènerait
la communauté au stade de l'éradication : la phase de succession auto-génique primaire.
Mais toute perturbation moyenne créé son propre habitat, avec son propre stade de succession écologique, et une niche distincte.
Plus de niches, ca veut dire plus de biodiversité, et plus de biodiversité, c'est plus de stabilité et des écosystèmes plus sains.

English: 
an ecosystem is actually made up of thousands
of tiny communities --
a mosaic of habitats where specific communities
of different organisms lived.
Such mosaics of niches are created by disturbances over time, with everything always changing here and there,
but it's important that these disturbances
be of the right kind and the right scale.
Because it turns out that the kind of disturbances
that have the greatest effect on biodiversity
are the most moderate disturbances.
When ecologists figured this out, they decided
to call it the Intermediate Disturbance Hypothesis,
because it hypothesizes that intermediate disturbances -- not too big and not too little -- are ideal.
See, just a little disturbance, like a falling tree or something, isn't really enough to change the game.
On the other hand, a really severe disturbance
like getting covered with lava would take
the community all the way back to asteroid-wipeout
level primary succession.
But every nice mid-level disturbance creates its own habitat at its own stage of succession with its own unique niches.
More niches means more biodiversity, and more biodiversity means more stability and healthier ecosystems.

Arabic: 
من آلاف المجتمعات الصغيرة
بدلًا من مجتمع واحد؛
تشكيلة متنوعة من المواطن تعيش فيها
مجتمعات محددة من كائنات حية مختلفة.
مثل هذه التشكيلات المنوعة من البيئات الملائمة
تنشأ بفعل الاضطرابات مع مرور الوقت
حيث يتغير كل شيء باستمرار هنا وهناك،
ولكن من المهم أن تكون تلك الاضطرابات
ملائمة من حيث نوعها وحجمها.
فقد اتضح أن أنواع الاضطرابات
صاحبة التأثير الأعظم في التنوع الحيوي
هي الاضطرابات المعتدلة.
عندما اكتشف علماء البيئة هذا قرروا تسمية
اكتشافهم فرضية الاضطراب المتوسط
لأنها تفترض أمثليّة الاضطرابات المتوسطة،
أي التي ليست كبيرة أو صغير أكثر من اللازم.
اضطراب صغير مثل سقوط شجرة
أو ما شابه ذلك ليس كافيًا لتغيير مجرى الأمور.
ومن جهة أخرى فإن اضطرابًا حادًا
كأن تُطمر غابة ما بالحمم البركانية
من شأنه أن يجعل المجتمع ينتكس
إلى مرحلة تعاقب أولي شبيهة بآثار سقوط كويكب.
ولكن كل اضطراب متوسط الشدة
يخلق موطنًا خاصًا به
ذا مرحلة تعاقب مميزة
تتمتع ببيئات ملائمة فريدة.
كلما زادت البيئات الملائمة
كلما زاد التنوع الحيوي
وذلك بدوره
يخلق نظامًا بيئيًا أصح وأكثر استقرارًا.

Estonian: 
Isegi kui kaks erinevat häiret juhtub kahes erinevas kohas, peaaegu samas kliimas ja samal ajal,
stohhastiliste looduste ökosüsteemid näitavad, et kaks kohta võivad taastuda täiesti teistmoodi,
mis toob veel juurde bioloogilist mitmekesisust.
See nüüd ei tähenda, et sa peaksid laenutama ekskavaatori ja hävitama loodust.
See lihtsalt vihjab, et keskmise tasemega häired on looduslikud ja normaalsed ja ökosüsteemile head;
ning see hoiab kõiki elevil.
Ning nagu ma ütlesin, häired juhtub ning me peaksime neil laskma juhtuda.
Ka see on ökoloogias suhteliselt uus idee.
Tegelikult, enamus USA avaliku maa haldamise ajaloost, suuri
metsi polnud lubatud põletada.
Inimesed pidasid metsi kui puidu tootjateks,
ning te ei taha maha põletada mõningaid puid, mille eest saaksite mingit raha.
Aga tänu ebameeldivuste puudumiste tõttu üle pika aja
tekkisid meil katastroofilised põlengud nagu see, mis pani põlema Yellowstone'i Rahvusliku Looduspargi aastal 1988.
Üks pikse löök hävitas täielikult umbes 800 000 aakrit avalikku metsa
kuna ökosüsteem polnud harjunud aegajalt mõnulema ilusas ja rahulikus põlengus.

Arabic: 
حتى إن حدث اضطرابان في منطقتين مختلفتين
في مناخين متشابهين وفي الوقت ذاته
فإن الطبيعة العشوائية للأنظمة البيئية تعني أن
المنطقتين قد تتعافيان بطريقتين مختلفتين تمامًا
ما يؤدي إلى المزيد من البيئات الملائمة
والمزيد من التنوع الحيوي.
هذا لا يعني أنه ينبغي لكم
استئجار حفارة غدًا واقتلاع أشجار الغابة.
جل ما يعنيه هو أن الاضطرابات متوسطة الخطورة
هي أمر طبيعي ومفيد للنظام البيئي،
فهي تُبقي الجميع متحفزين.
وكما قلت مسبقًا، الاضطرابات أمر لا مفر
من حدوثه، وينبغي لنا عمومًا أن نتركها تحدث.
هذا أيضًا مفهوم مستحدث على علم البيئة.
بل إنه على مدار معظم تاريخ
إدارة الأراضي العامة في الولايات المتحدة
كانت حرائق الغابات تُكافح بشدة.
فقد كان الناس يرون
أن الغرض من الغابات هو إنتاج الأخشاب
ولا أحد يريد
أن تحترق أشجار تدر المال على صاحبها.
ولكن بسبب انعدام الاضطرابات متوسطة الخطورة
على مدار فترات طويلة
واجهنا حرائق كارثية مثل الحريق
الذي التهم متنزه يلوستون القومي في 1988.
صاعقة برق واحدة أبادت حوالي
800 ألف فدان من الغابات العامة
لأن النظام البيئي حُرِم من التمتع
بحريق معتدل بين الفينة والأخرى.

French: 
Même si deux perturbations se produisent à deux endroits différents, avec à peu près le même climat et au même moment,
la nature stochastique des écosystèmes peut amener les deux espaces à se rétablir de manière totalement différente,
créant encore plus de niches et donc plus de biodiversité.
Mais cela ne veut pas dire que vous devriez aller louer une pelleteuse dès demain pour couper et faucher à tout va.
Cela suggère simplement qu'un niveau moyen de perturbation est naturel et normal, et bon pour un écosystème,
en gardant tout le monde en éveil.
Et comme je le disais, les perturbations, ca arrive, et nous devrions les laisser se produire.
Cela aussi, est une idée relativement jeune en écologie.
En fait, pendant la majorité de l'histoire de la gestion des territoires publics aux Etats-Unis, on empêchait de brûler
de grandes parcelles de forêt.
On considérait que le but des forêts, c'était la production de bois,
et on ne voulait pas brûler tout cet argent.
Mais à cause de l'absence de perturbation intermédiaires pendant une longue période,
des feux catastrophiques, comme celui qui brûla le Parc national de Yellowstone, se déclarèrent.
Un seul impact de foudre annihila plus de 320.000 hectares
parce que l'écosystème n'avait pas pu se laisser aller à un bon petit feu de temps en temps.

English: 
Even if two disturbances happen in two different areas with roughly the same climate at the same time,
the stochastic nature of ecosystems mean that the two areas might recover in completely different ways,
leading to even more niches and more biodiversity.
Now, this does not mean that you should go rent a backhoe tomorrow and cut a swath into the wilderness.
It's just suggesting that a medium level of disturbance is natural and normal and good for an ecosystem;
it keeps everybody on their toes.
And like I said, disturbance happens, and
by and large we should let it happen.
This too is a relatively new idea in ecology.
In fact, for most of the history of public
land management in the US, great swaths of
forest were not allowed to burn.
People considered the purpose of forests to
be wood production,
and you don't want to burn down some trees
that are going to make you a bunch of money.
But because of the lack of intermediate disturbances
over a long period of time,
we ended up with catastrophic fires like the one that torched Yellowstone National Park back in 1988.
A single lightning strike totally annihilated
almost 800,000 acres of public forest
because the ecosystem hadn't been allowed to indulge in a nice, leisurely burn every now and then.

English: 
But now, those forests have undergone more
than 20 years of succession,
and some parts have even re-burned at a more
intermediate level,
creating a nice, high-biodiversity mosaic
of habitats.
And it's gorgeous, you should come visit it
sometime.
And that is ecological succession for you. How destruction and disturbance lead to beauty and diversity.
Just remember what my main man Heraclitus said and you'll be good: the only constant is change.
Thank you for watching this episode of Crash
Course: Ecology,
and thank you to everyone who helped us put
this episode together.
If you want to review any of the concepts that we studied today, there's the table of contents over there.
And if you have any questions or ideas or
comments, we're on Facebook and Twitter and
of course, down in the comments below.
We'll see you next time.

Estonian: 
Aga nüüd, need metsad on läbinud rohkem kui 20 aastat arengut
ning mõned osad on isegi taas-sündinud veel kõrgemal tasemel
luues häid, kõrge bioloogilise mitmekesisusega elupaike
Ja see on imeilus, sa peaksid minema ja külastama mõnikord.
Ja see ongi ökoloogiline järglus. Kuidas hävitamine ja häirimine viisid sellisele ilule ja mitmekesisusele.
Tuletage meelde, mis mu vend Heraclitus ütles, siis on teil kõik hästi:  ainus jääv asi on muutus.
Aitäh vaatamast seda Crash Course: Ecology episoodi
ning aitäh kõigile, kes aitasid meil seda episoodi teha.
Kui te soovite ülevaadet tänastest õpitutest asjadest, siis all on sisukorra tabel.
Ning kui teil on mingeid küsimusi,ideid või kommentaare on, siis oleme olemas Facebookis ja Twitteris
ja muidugi all kommentaarides. Näeme järgmine kord.

Arabic: 
ولكن هذه الغابات اليوم
قد مرت بأكثر من 20 سنة من التعاقب
بل إن بعض أجزائها احترقت مجددًا
بفعل حريق أكثر اعتدالًا،
ما نشأ عنه فسيفساء مواطن
ذات تنوع حيوي عال.
إنها الآن خلابة. ينبغي لكم أن تزورها.
هذا هو التعاقب البيئي، وكيف أن الاضطراب
والدمار يؤديان إلى الجمال والتنوع.
تذكروا ما قاله هيراقليطس ولن تضلّوا:
"التغيير هو الثابت الوحيد."
شكرًا لكم على مشاهدتكم هذه الحلقة
من Crash Course: Ecology،
وشكرًا لكل الذين ساعدونا في إعداد هذه الحلقة.
إذا أردتم استعراض أي من المفاهيم
التي درسناها اليوم، يوجد جدول محتويات هناك،
وإذا كانت لديكم أسئلة أو أفكار أو تعليقات،
شاركونا إياها على فيبسوك أو تويتر
وفي قسم التعليقات تحت الفيديو.
نراكم في الحلقة القادمة.

French: 
Mais maintenant, ces forêts ont vécu plus de 20 ans de succession écologique,
et certaines parties on re-brûlé à des niveau intermédiaires,
créant ainsi un mosaïque d'habitats favorable à la biodiversité.
Et c'est magnifique, vous devriez aller voir ca un de ces jours.
C'est donc cela, la succession écologique. Comment les destructions et les perturbations créent beauté et diversité.
Rappelez-vous simplement de ce que mon ami Heraclitus a dit, et tout se passera bien : rien n'est permanent, sauf le changement.
Merci d'avoir regardé cet épisode de Crash Course: Ecology,
et merci à tous ceux qui ont aidé à sa création.
Si vous voulez revenir sur un des concepts que nous y avons abordé, la table des matières est juste ici.
Et si vous avez des questions, des idées ou des commentaires, nous sommes sur Facebook, Twitter et
bien sur, dans les commentaires ci-dessous. 
A la prochaine
