[24] இயற்கை மாந்தன் தனக்காத் தான் வாழ்கின்றான்; அவன்  ஓர் எண்ணிக்கை அலகு, அவனே அவனுக்கு எல்லாம் பொறுப்பு, அவனைப் போன்றதும் அப்படியே. ஒரு குடிமகன் (அப்படியல்ல) முழுமையான கூட்டத்தின் (குமுகத்தின்) ஒரு பகுதி மட்டுமே (குடிமகன் பின்னத்தின் மேல் எண் போல், அடியெண் முழுக் குமுகம்), அவன் மதிப்பானது அவன் சார்ந்திருக்கும் குமுகத்தைப் பொறுத்தது. நல்ல குமுக அமைப்புகள், அவனை தன் இயற்கையில் இருந்து விலகிப் போகச் செய்து, தான் தனித்து இருந்த விடுபாட்டு நிலையை குமுகத்தோடு இணைத்துக் கட்டுப்பட்டு மொத்த குமுகத்தின் வரலாற்றின் ஒரு பகுதியாகவே மாறி மொத்தக் குமுகத்தையே பொருட்படுத்துகின்றான். உரோமையின் ஒரு குடிமகன்  கேயசோ, அல்லது இலூசியசோ அன்று, அவன் உரோமானியன்; அவன் தன்னைவிடத் தன் நாட்டை அதிகம் நேசித்தான். பிடிபட்டிருந்த இரெகுலசு தான் ஒரு கார்த்தாச்சினியன் என்றே கூறிக்கொன்டான், தான் தன்னுடைய முதலாளிகளின் உடைமைப்பொருளாகிவிட்டபடியால். தன் வெளிநாட்டான் நிலையால் அவன் உரோமானிய மேலவையில் உட்கார மறுத்தான்; ஒரு கார்த்தாச்சினியன் வந்து ஆணையிட்டால் மட்டுமே அங்கு உட்காருவான். அவன் தன்னுடைய உயிரைக் காக்க மற்றவர்கள் முயன்றபொழுது வெறுப்புற்றான்; அவனுக்கு உள்ளுறுதி இருந்தது, வென்று திரும்பி வந்து வீரத்துடன் தன்னுடைய கொடுமையான இறப்பை ஏற்றான். இரெகுலசுக்கும் தற்கால மாந்தனுக்கும் இடையே ஒற்றுமை ஏதும் இல்லை..மேற்கோள்களும் அடிக்குறிப்புகளும்.பகுப்பு:எமிலி, அல்லது கல்வி பற்றி.[203] இது வாழ்வின் இரண்டாம் நிலை குறிப்பு-1, சரியாகச் சொன்னால் அந்த மழலைப்பருவம் முடிவடைந்தது. மழலை (infans), குழந்தை (puer) ஆகிய சொற்கள் ஒரே பொருளுடையவை அல்ல. பின்னுள்ள சொல் முன்னுள்ளதை உள்ளடக்கியது;  முன்னுள்ளதன் பொருள் "பேசயியலாதது"; வலேரியசு (என்பார்) "puerum infantem" என்கிறார் (நம்பிக்கையற்றதாய்   மழலையுடையதாய் பேசுகிறான்). ஆனால் நம் மொழியின் வழக்கபடி வேறு சொல் கிடைக்கும் வரை நான் குழந்தை [பிரான்சிய மொழிச்சொல் enfant] என்ற சொல்லையே தொடர்கிறேன்..[204] குழந்தைகள் பேசத் தொடங்கியவுடன் அழுகைக் குறைகிறது. இந்த வளர்ச்சி இயற்கையானது; ஒரு மொழி மற்றொரு மொழிக்கு மாற்றாக அமைகின்றது. அவர்களால்  தங்களுக்கு ஏதாவது ஒன்று வலி ஏற்படுத்தினால், அதனைச் சொற்களால் சொல்ல முடியும்பொழுது, ஏன் அவர்கள் அழ வேண்டும், சொற்களால் சொல்ல முடியாத அளவுக்கு வலி இருந்தாலொழிய? அவர்கள் இனியும் அழுதால், அவர்களைச் சுற்றியுள்ளவர்களைத்தாம் குற்றம் சொல்ல வேண்டும். ஒருமுறை "இது வலிக்கின்றது" என எமிலி கூறியபின், மிகக்கூரிய வலி மட்டுமே அவனை அழ வைக்கும்..[205] குழந்தை இக்கட்டாகவும், உணர்ச்சி மிகுந்ததாகவும் இருந்தால், அவனுடைய அழுகைகளை பயனற்றதாகவும், தாக்கமற்றதாகவும் செய்து, இயற்கையால் ஒன்றுமில்லாததுக்கெல்லாம் அவன் அழத் தொடங்கினால்,  நான் விரைவில் அவன் கண்ணீர்களை அதன் ஆதாரத்திலிருந்து அடக்குவேன். அவன் அழுகும் வரையில் நான் அவன் அருகில் செல்லமாட்டேன்; அவன் அமைதியான பொழுது நான் செல்வேன். விரைவில் அவன் என்னை அழைக்கும் முறையை அமைதியாக்கிவிடுவான், அல்லது ஒரு சின்ன அழுகையையாவது விட்டுவிடுவான். அறிகுறிகளின் உணர்ச்சி மிகுந்த விளைவினால், குழந்தைகள் தங்களின் பொருளை கற்றுக்கொள்கிறார்கள்; அவர்களுக்கு வேறு ஒரு மரபு இங்கு இல்லை. ஆயினும் குழந்தைகள் தங்களை மிகுதியாக காயப்படுத்திக்கொள்கிறது, கேட்கப்படுவதாய் அவன் நம்பும் வரையில், தனியாக அவன் இருக்கும் பொழுது, அவன் அரிதாகவே அழுகிறான்.