L 101/122 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 15.4.2011 DECYZJA KOMISJI z dnia 14 kwietnia 2011 r. przedłużająca okres przejściowy dotyczący nabywania gruntów rolnych na Litwie (Tekst mający znaczenie dla EOG) (2011/240/UE) KOMISJA EUROPEJSKA, uwzględniając Traktat o przystąpieniu Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji, uwzględniając Akt przystąpienia Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji, w szczególności rozdział 4 załącznika IX, uwzględniając wniosek złożony przez Litwę, a także mając na uwadze, co następuje: (1) W Akcie przystąpienia z 2003 r. przewidziano, że Litwa może utrzymać w mocy — na warunkach określonych w przedmiotowym akcie — przez okres siedmiu lat od daty przystąpienia do UE, który wygasa z dniem 30 kwietnia 2011 r., zakazy w zakresie nabywania gruntów rolnych przez osoby fizyczne i prawne z innych państw członkowskich UE niemające siedziby, niezarejestrowane ani nieposiadające oddziałów czy agencji na Litwie. Jest to tymczasowy wyjątek od zasady swobodnego — przepływu kapitału — gwarantowanej art. 63-66 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Przedmiotowy okres przejściowy może zostać przedłu- żony tylko raz, najwyżej o trzy lata. Dnia 4 lutego 2011 r. Litwa złożyła wniosek o przedłużenie okresu przejściowego dotyczącego naby- wania gruntów rolnych o trzy lata. Główną przesłanką dla okresu przejściowego była potrzeba chronienia warunków społeczno-ekonomicz- nych prowadzenia działalności rolniczej po wprowa- dzeniu jednolitego rynku i przejściu na zasady wspólnej polityki rolnej na Litwie. Jego celem było w szczególności zażegnanie obaw dotyczących możliwego wpływu na sektor rolny liberalizacji praw do nabywania gruntów rolnych, które wynikały ze znacznej początkowo rozbieżności w cenach gruntów i w dochodach W porównaniu z Austrią, Belgią, Danią, Finlandią, Francją, Grecją, Hiszpanią, Irlandią, Luksemburgiem, Niderlan- dami, Niemcami, Portugalią, Szwecją, Włochami i Zjednoczonym Królestwem (zwanymi dalej „UE-15”). Okres przejściowy miał również na celu ułatwienie resty- tucji i prywatyzacji gruntów rolnych. W sprawozdaniu (4) z dnia 16 lipca 2008 r. w sprawie „Przeglądu środków przejściowych dotyczących nabywania nieruchomości rolnych przewidzianych w traktacie o przystąpieniu z 2003 r.” (zwanym dalej „przeglądem śródokresowym z 2008 r.”) Komisja podkreśliła wagę realizacji wspom- nianej reformy rolnej do końca przewidzianego okresu przejściowego (|). Na Litwie trwają wciąż reformy rolne. Wedle danych dostarczanych przez władze litewskie należy wyjaśnić status własności dla ogółem 429 000 ha ziemi pozosta- jących własnością państwa. Prywatyzacją objęto dotych- czas tylko 77 200 ha gruntów rolnych, a status włas- ności pozostałych 351 000 ha, stanowiących 11,42 % całości gruntów rolnych na terytorium Litwy, wymaga wyjaśnienia. Zdaniem władz litewskich brak jasnej sytuacji co do praw własności w połączeniu z niekorzystną strukturą gospo- darstw w oczywisty sposób stoją na przeszkodzie w transakcjach i konsolidacji gruntów rolnych. Rozdrob- nienie gruntów przyczynia się natomiast do obniżenia konkurencyjności i tym bardziej utrudnia gospodar- stwom działalność o charakterze rynkowym. W tej sytuacji dane odnoszące się do roku 2009, udostępnione przez władze litewskie, wskazują, że w ciągu owego roku aż 52,5 % wszystkich gospodarstw nie przekraczało 5 ha. Wspomnianą niższą konkurencyjność sektora rolnictwa na Litwie w stosunku do sektora rolnego w krajach UE-15 pogłębiają jeszcze trudności w dostępie do kapitału i wysokie stopy oprocentowania komercyjnych kredytów dla celów nabycia gruntów rolnych (przekraczające 10 % w roku 2009). Co więcej, niedawny kryzys finansowy i gospodarczy o skali światowej również wywarł niekorzystny wpływ na gospodarkę Litwy, a w szczególności na ceny produktów rolnych. Zgodnie z danymi litewskiego urzędu statystycznego podlegającego rządowi litew- skiemu, łączny wskaźnik cen na rynkach płodów rolnych w roku 2009, w stosunku do 2008 r., wyniósł 77,8. Spadki cen dały się zauważyć przede wszystkim w sektorze uprawy roślin, gdzie całkowity wskaźnik cen produktów roślinnych w 2009 r. (w porównaniu do roku 2008) wynosił 69,1. (!) COM(2008) 461 wersja ostateczna z 16 lipca 2008 r.