L 101/124 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 15.4.2011 DECYZJA KOMISJI z dnia 14 kwietnia 2011 r. przedłużająca okres przejściowy dotyczący nabywania gruntów rolnych na Słowacji (Tekst mający znaczenie dla EOG) (2011/241/UE) KOMISJA EUROPEJSKA, uwzględniając Traktat o przystąpieniu Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji, uwzględniając Akt przystąpienia Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji, w szczególności rozdział 3 załącznika XIV, uwzględniając wniosek złożony przez Słowację, a także mając na uwadze, co następuje: (1) W Akcie przystąpienia z 2003 r. przewidziano, że Słowacja może utrzymać w mocy — na warunkach okreś- lonych w przedmiotowym akcie — przez okres siedmiu lat od daty przystąpienia do UE, który wygasa z dniem 30 kwietnia 2011 r., zakazy w zakresie nabywania gruntów rolnych przez osoby fizyczne i prawne z innych państw członkowskich UE niemające siedziby, niezarejestrowane ani nieposiadające oddziałów czy agencji na Słowacji. Jest to tymczasowy wyjątek od zasady swobodnego przepływu kapitału gwarantowanej art. 63-66 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Przedmiotowy okres przejściowy może zostać przedłu- żony tylko raz, najwyżej o trzy lata. Dnia 20 stycznia 2011 r. Słowacja złożyła wniosek o przedłużenie okresu przejściowego dotyczącego naby- wania gruntów rolnych o trzy lata. Główną przesłanką dla okresu przejściowego była potrzeba chronienia warunków społeczno-ekonomicz- nych prowadzenia działalności rolniczej po wprowa- dzeniu jednolitego rynku i przejściu na zasady wspólnej polityki rolnej na Słowacji. Jego celem było w szczególności zażegnanie obaw dotyczących możli- wego wpływu na sektor rolny liberalizacji praw do naby- wania gruntów rolnych, które wynikały ze znacznej początkowo rozbieżności w cenach gruntów i w docho- dach w porównaniu z Austrią, Belgią, Danią, Finlandią, Francją, Grecją, Hiszpanią, Irlandią, Luksemburgiem, Niderlandami, Niemcami, Portugalią, Szwecją, Włochami i Zjednoczonym Królestwem (zwanymi dalej „UE-15”). Okres przejściowy miał również na celu ułatwienie resty- tucji majątków i prywatyzacji gruntów rolnych. W sprawozdaniu z dnia 16 lipca 2008 r. w sprawie „Przeglądu środków przejściowych dotyczących naby- wania nieruchomości — rolnych — —przewidzianych w traktacie o przystąpieniu z 2003 r.” (zwanym dalej „przeglądem śródokresowym”) Komisja podkreśliła wagę realizacji wspomnianej reformy rolnej do końca przewi- dzianego okresu przejściowego (!). (!) COM(2008) 461 wersja ostateczna z dnia 16 lipca 2008 r. (4) Według danych, jakimi dysponuje Eurostat, ceny gruntów rolnych na Słowacji są niższe niż w innych krajach UE. Co prawda, całkowitej. konwergencji cen gruntów rolnych ani nie przewidywano, ani nie uznawano za konieczny warunek wstępny zakończenia okresu przej- ściowego. Niemniej widoczne różnice w cenach gruntów rolnych na Słowacji i w krajach UE-15 mogą stać na przeszkodzie w płynnej ewolucji w kierunku konwer- gencji cen.  Ryzyko działalności — spekulacyjnej w odniesieniu do nisko wycenianych gruntów jest nieba- gatelne. Podobnie jak w przypadku różnic poziomów cen gruntów dane Eurostatu wskazują, że utrzymuje się nadal rozbieżność w przeciętnym PKB na głowę obli- czonym zgodnie ze standardem siły nabywczej dla Słowacji i UE-15. Tym samym obecne ceny gruntów rolnych są wysokie w stosunku do wskaźników siły nabywczej na Słowacji. Według Eurostatu struktura własności nieruchomości ziemskich na Słowacji charakteryzuje się dominacją małych gospodarstw rodzinnych o powierzchni poniżej 2 ha, które w większości nie są producentami zoriento- wanymi rynkowo. Proces scalania  rozproszonej w małych gospodarstwach własności przebiega bardzo wolno, a przeciętna wielkość uprawianych przez każde gospodarstwo do 2 ha gruntów w latach 2001-2007 wzrosła nieznacznie, z 0,5 ha do 0,6 ha. Chociaż w rolnictwie znajduje zatrudnienie tylko 4,56 % całko- witej liczby pracujących Słowaków, na terenach wiejskich zamieszkuje niemal połowa populacji. Zdaniem słowac- kich władz w rękach prywatnych znajduje się znaczna ilość gruntów rolnych, które nie są obecnie uprawiane. Konsolidowanie własności gruntów rolnych powstrzymy- wane jest również przez niezakończony proces przywra- cania praw własności w związku z nierozstrzygniętymi dotychczas roszczeniami. Co więcej, ponad 360 000 ha prywatnych gruntów rolnych zostało zabezpieczone przez Słowacki Fundusz Gruntów — do czasu ustalenia ich prawnych właścicieli. Około 130 000 ha gruntów rolnych należących do państwa pozostaje również pod opieką Słowackiego Funduszu Gruntów. Ziemie te, łącznie z wszystkimi innymi gruntami o niewyjaśnionym statusie prawnym, stanowią łącznie niemal jedną czwartą całkowitej powierzchni gruntów rolnych na terytorium Republiki Słowackiej. Niewyjaś- nione kwestie związane z  prawem własności w  oczywisty sposób stoją na przeszkodzie w transakcjach i konsolidacji majątków rolnych. Rozdrobnienie gruntów z kolei przyczynia się do obni- żenia konkurencyjności i tym bardziej utrudnia gospo- darstwom działalność o charakterze rynkowym.