L 336/60 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 21.12.2010 DECYZJA KOMISJI z dnia 20 grudnia 2010 r. przedłużająca okres przejściowy dotyczący nabywania gruntów rolnych na Węgrzech (Tekst mający znaczenie dla EOG) (2010/792/UE) KOMISJA EUROPEJSKA, uwzględniając Traktat o przystąpieniu Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji, uwzględniając Akt przystąpienia Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji, w szczególności pkt 2 rozdziału 3 załącznika X, uwzględniając wniosek złożony przez Węgry, a także mając na uwadze, co następuje: W Akcie przystąpienia z 2003 r. przewidziano, że Węgry mogą utrzymać w mocy — na warunkach określonych w przedmiotowym akcie — przez okres siedmiu lat od daty przystąpienia do UE,który wygasa z dniem 30 kwietnia 2011 r., zakazy w zakresie nabywania gruntów rolnych przez osoby fizyczne niemieszkające na Węgrzech ani niebędące obywatelami Węgier i przez osoby prawne. Jest to tymczasowy wyjątek od zasady swobodnego przepływu kapitału gwarantowanej art. 63-66 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Przedmiotowy okres przejściowy może zostać przedłu- żony jedynie o kolejne trzy lata. Dnia 10 września 2010 r. Węgry złożyły wniosek o przedłużenie okresu przejściowego dotyczącego naby- wania gruntów rolnych o trzy lata. Główną przesłanką dla okresu przejściowego była potrzeba chronienia warunków społeczno-ekonomicz- nych prowadzenia działalności rolniczej po wprowa- dzeniu jednolitego rynku i przejściu na zasady wspólnej polityki rolnej na Węgrzech. Jego celem było w szczególności zażegnanie obaw dotyczących możli- wego wpływu na sektor rolny liberalizacji praw do naby- wania gruntów rolnych, które wynikały ze znacznej początkowo rozbieżności w cenach gruntów i w docho- dach w porównaniu z Austrią, Belgią, Danią, Finlandią, Francją, Grecją, Hiszpanią, Irlandią, Luksemburgiem, Niderlandami, Niemcami, Portugalią, Szwecją, Włochami i Zjednoczonym Królestwem (zwanymi dalej UE-15). Okres przejściowy służył także usprawnieniu procesu prywatyzacji i przywracania gruntów rolnych rolnikom, a Komisja już we własnym sprawozdaniu z dnia 16 lipca 2008 r. w sprawie „Przeglądu środków przejściowych dotyczących nabywania nieruchomości rolnych przewi- dzianych w traktacie o przystąpieniu z 2003 r ( (zwanym dalej „przeglądem śródokresowym”) podkreśliła wagę Trealizacji tej strategii do końca przewidzianego okresu przejściowego. Pomimo rosnącego zbliżenia między cenami gruntów na Węgrzech a cenami obowiązującymi na terytorium UE-15, które miało miejsce od momentu przystąpienia Węgier do Unii Europejskiej, zgodnie z informacjami przekazanymi przez Węgry nadal utrzymuje się różnica w średnich cenach gruntów wynosząca od 3 do 20 razy. Mimo iż nie oczekiwano pełnego wyrównania cen gruntów ani też nie postrzegano go jako niezbędny warunek zakończenia okresu przejściowego, wyraźne różnice w cenach między Węgrami a UE-15 są na tyle znaczące, że mogą one nadal stanowić przeszkodę dla płynnego przejścia do równowagi cenowej. Podobnie zmniejszyła się przepaść między dochodami pracow- ników rolnych i rolników na Węgrzech a dochodami w UE-15; wciąż jednak pozostaje ona widoczna. Ponadto — zgodnie z danymi Eurostatu - sektor rolny na Węgrzech ucierpiał dość mocno na skutek niedawnego światowego kryzysu finansowo-gospodarczego, a wskaźnik spadku realnego dochodu na pracownika w tym sektorze był najwyższy w Unii (około 30 procent wobec średniej unijnej wynoszącej 12 procent) w 2009 r. Oprócz obniżonego dochodu sytuację dodatkowo za- ostrzyły gorsze warunki dostępu do kredytów w odniesieniu do większości krajów UE-15, zarówno pod względem nominalnych stóp procentowych, jak i wielkości środków dostępnych dla rolników. Spodzie- wany proces zwiększenia obecności nowych instytucji finansowych z UE-15 na Węgrzech po przystąpieniu do UE został zahamowany przez kryzys finansowo- gospodarczy. Mimo że poczyniono postępy w procesie przywracania gruntów w okresie przejściowym, jego realizacja napoty- kała na przeszkody, w szczególności począwszy od roku 2008, w związku z czym nie dobiegła jeszcze końca. Podobne tendencje zauważa się w obszarze prywatyzacji gruntów rolnych. Dodatkową słabość węgierskiego rynku gruntów stanowią: niepewność w zakresie prawa włas- ności oraz niedostateczny rozwój mechanizmów kredy- towych i ubezpieczeniowych dla rolników, niezmiennie upośledzające jego właściwe funkcjonowanie. (!) COM(2008) 461 wersja ostateczna, 16 lipca 2008 r.