. 348/98 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 24.12.2008 ΟΔΗΓΙΑ 2008/115/ΕΚ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 16ης Δεκεμβρίου 2008 σχετικά µε τοὺς κοινοὺς κανόνες καὶ διαδικασίες στα κράτη μέλη για την επιστροφή των παρανόµως διαµενόντων υπηκόων τρίτων χωρών ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΔΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ, Έχοντας υπόψη: τη συνθήκη για την ἵδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, καὶ ιδίως το ἀρθρο 63 παράγραφος 3 στοιχεἰο β), την πρόταση της Επιτροπής, Αποζασίζοντας σύμφωνα µε τη διαδικασία του ἂἀρθρου 251 της Συνθήκης ('), Εκτιμώντας τα ακόλουθα: (1Ἡ ' Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του. Τάμπερε, στις 15 και 16 Οκτωβρίου 1990, καθιέρωσε µια συνεκτική προσέγγιση στον τοµέα της μµετανάστευσης καὶ του ασύλου, η΄ οποἰα αντιμετωπίζει απὀ κοινοὐ τη Ὀέσπιση ενὸς κοινοὐ συστήµα- τος παροχἠς ασύλου, τη χάραξη πολιτικής περὶ νόµιμης μετανάστευσης καὶ την καταπολέμηση της παράνοµης µετα- νάστευσης. (2) . Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο των Βρυξελλών της 4ης καὶ 5ης Νοεμβρίου 2004 ζήτησε την καθιέρωση µιας αποτελεσµατι- κῆς πολιτικῆς αποµάκρυνσης και επαναπατρισμού, µε βάση κοινοὺς κανόνες, ώστε οι ενδιαφερόµενοι να επιστρέφουν µε ανθρώπινους ὀρους καὶ μµε πλήρη σεβασμὀ των θεμελιωδών δικαιωμάτων καὶ της αξιοπρἐπειἀς τους. (2) ' Στις 4 Μαΐου 2005, η Επιτροπή Υπουργών του Συµβουλίου της Ευρώπης υιοθέτησε «Εἴίκοσι κατευθυντήριες αρχές σχε- πικὰ µε την αναγκαστική επιστροφή». (4) Θα πρὲπει να θεσπισθούν σαφείς, διαφανείς και δίκαιοι κανό- νες για τη χάραξη µιας αποτελεσµατικής πολιτικής περὶ επι- στροφής, απαραίτητο στοιχείο για την καλή διαχείριση της μεταναστευτικῆς πολιτικής. ). Η παροῦσα οδηγία α πρὲπει να Ὀεσπίσει ἑνα. οριζόντιο σύνολο κανόνων που ὃα εφαρµόζονται σε όλους τους υπη- κόους τρίτων χωρών οι οποίοι δεν πληρούν ἦ δεν πληρούν πλέον τις προὐποθέσεις εισόδου, παραµονής ἡ διαµονής σε ἑνα κράτος μέλος. (6) . Τα κράτη μέλη Όα πρέπει να μεριμνούν ώστε η παὐση της παράνοµης παραμονής υπηκόὀων τρίτων χωρών να διενεργεί- ται µε δίκαιη καὶ διαφανή διαδικασία. Σύμφωνα µε τις γενι- κὲς αρχὲς του δικαῖου της ΕΕ, οι αποφάσεις δυνάµει της παρούσας οδηγίας Όα πρέπει να λαμβάνονται κατὰ περἰ- πτωση καὶ να βασίζονται σε αντικειμενικά κριτήρια που να () Γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της Ίδης Ιουνίου 2008 (δεν ἐχει ακόμα δημοσιευθεἰ στην Επίσηµη Εφημερίδα) καὶ απόφαση του Συµβου- λίου της θης Δεκεμβρίου 2005. 0) μ συνεπάγονται ὁτι η εκτίµηση α πρέπει να υπερβαίνει το απλόὀ γεγονός της παράνοµης διαµονής. Όταν χρησιμοποιούν τυποποιηµένα ἑντυπα για ις αποφάσεις περὶ επιστροφής, κυρίως αποφἀσεις επιστροφής και, εάν εκδοθούν, αποφἀσεις απαγόρευσης. εισόδου καὶ αποφάσεις απομάκρυνσης, τα κράτη. μέλη Όα πρέπει να τηρούν αυτήὴ την αρχή και να συμμορφώνονται πλήρως µε ὁλες τις εφαρµοστέἑες διατάξεις της παρούσας οδηγίας. Υπογραμμίζεται η ανάγκη για κοινοτικὲς καὶ διμερεἰς συμ- φωνἰες επανεισδοχἠς µε τρίτες χώρες για τη διευκόλυνση της διαδικασίας επιστροφής. Η διεθνής συνεργασία µε τις χώρες καταγωγἠς σε ὁλα τα στἆδια της διαδικασίας επιστροφής αποτελεί προὐπόθεση για τη διασφάἀλιση βιώσιμης επιστρο- φης. Αναγνωρίζεται ὁτι εἶναι νόµιµο τα κράτη μέλη να επιστρὲ- φουν τους παρανόµως διαµένοντες υπηκόους τρίτων χωρῶν, υπὀ την προὐπόθεση ὁτι εφαρµόζονται δίκαια.καὶ αποτελε- σματικά συστήµατα ασύλου, τα οποἰα τηρούν πλήρως την αρχή της µη επαναπροώθησης. Σύμφωνα µε την οδηγία 2005/85/ΕΚ του Συµβουλίου, της Ίης Δεκεμβρίου 2005, σχετικά µε τις ελάχιστες προδιαγρα- φἐς για τις διαδικασίες µε τις οποἰες τα κράτη μέλη χορη- γοὖν καὶ ανακαλούν το καθεστώς του πρὀσφυγα (2), υπἠ- κοος τρίτης χώρας ο οποΐος έχει υποβάλει αἴτηση για ἀσυλο σε ἑνα κράτος μέλος δεν Όα πρέπει να θεωρείται ὁτι διαμένει παράνοµα στο έδαφος του εν λόγω κράτους µέλους μέχρι να εκδοθεί απόφαση που να απορρίπτει την αἴτηση, ἡ απόφαση που να του/της στερεἰ το δικαίωµα να διαμείνει ως αιτών ἀσυλο. Εφόσον δεν υπάρχουν εὔλογες υπόνοιες ὁτι αυτό α υπο- νόµευε τους στόχους της διαδικασίας επιστροφής, ὃα ἦταν προτιµότερη η οικειοθελής επιστροφή παρὰ η αναγκαστική, καὶ Όα πρὲπει να προβλέπεται σχετική προθεσμία οικειοῦε- λοὺς αναχώρησης. Παράταση της προθεσµίας οικειοθελούς αναχώρησης ὃα πρέπει να προβλέπεται ὀταν κρίνεται απα- ραΐτητη λόγω των ιδιαιτέρων συνθηκών µιας συγκεκριµένης περίπτωσης. Προκειµένου να προωθηθεί η οικειοθελἠς επι- στροφή, τα κράτη μέλη Όα πρέπει να προβλέπουν ενισχυμένη συνδρομή καιὶ παροχή συμβουλών κατὰ την επιστροφή και να αξιοποιούν, κατὰ τον καλύτερο δυνατὀ τρόπο, τις σχετι- κὲς δυνατότητες χρηµατοδότησης που παρέχονται στο πλαἰ- σιο του Ευρωπαϊκού Ταμείου Επιστροφής. Θα πρὲπει να θεσπισθεί ἑνα σύνολο ελάχιστων κοινών νοµι- κὠν εγγυήσεων ὀσον αφορὰ τις αποφάἀσεις επιστροφής, ώστε να διασφαλίζεται η αποτελεσµατική προστασία των συμφε- ρόντων των ενδιαφερομένων. Η απαραίτητη νοµική αρωγἠ ὃα πρὲπει να παρέχεται σε εκείνους που στερούνται επαρκών πόρων. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να ορίζουν στην εθνική τους νομοθεσία σε ποιες περιπτώσεις η νομική αρωγἠ κρἰ- νεται απαραΐτητη. () ΕΕ Ι. 326 της 13.12.2005, σ. 13.