เมืองหลวงของ อาณาจักรล้านนา คือที่ไหน?
Thủ đô của Vương quốc Lanna ở đâu?
อาณาจักรล้านนา () คือ ราชอาณาจักรของชาวไทยวนในอดีตที่ตั้งอยู่บริเวณภาคเหนือตอนบนของประเทศไทย ตลอดจนสิบสองปันนา เช่น เมืองเชียงรุ่ง (จิ่งหง) มณฑลยูนนาน ภาคตะวันออกของพม่า ฝั่งตะวันออกของแม่น้ำสาละวิน ซึ่งมีเมืองเชียงตุงเป็นเมืองเอก ฝั่งตะวันตกแม่นำสาละวิน มีเมืองนายเป็นเมืองเอก และ 8 จังหวัด ได้แก่ จังหวัดเชียงใหม่ ลำพูน ลำปาง เชียงราย พะเยา แพร่ น่าน และแม่ฮ่องสอน โดยมีเมืองเชียงใหม่ เป็นราชธานี มีภาษา ตัวหนังสือ วัฒนธรรม และประเพณีเป็นของตนเอง ต่อมาถูกปกครองในฐานะรัฐบรรณาการของอาณาจักรตองอู อาณาจักรอยุธยา และอาณาจักรอังวะ จนสิ้นฐานะอาณาจักร กลายเป็นเมืองส่วนหนึ่งของอาณาจักรอังวะในราชวงศ์นยองยาน ไปในที่สุด
Vương quốc Lanna () là vương quốc của người Thái Nguyên ngày xưa, nằm ở vùng thượng bắc Thái Lan. cũng như Sipsongbanna, như thành phố Chiang Rung (Jinghong), tỉnh Vân Nam, phần phía đông của Miến Điện. Bờ đông sông Salween trong đó Chiang Tung là thủ đô. Phía tây sông Salween Có Muang Nai là thành phố chính và 8 tỉnh bao gồm Chiang Mai, Lamphun, Lampang, Chiang Rai, Phayao, Phrae, Nan và Mae Hong Son. Với Chiang Mai là thủ đô, nó có ngôn ngữ, chữ viết, văn hóa và truyền thống riêng. Sau đó nó được cai trị như một quốc gia cống nạp của Vương quốc Toungoo. Vương quốc Ayutthaya và Vương quốc Inwa Cho đến khi đế chế kết thúc Cuối cùng nó đã trở thành một phần thành phố của Vương quốc Inwa trong triều đại Nyonyan.
มีการสันนิษฐานว่า ที่พงศาวดารโยนกเรียก "เม็งราย" เป็นกุศโลบายทางการเมืองของรัฐบาลสยามในสมัยนั้น เพราะเมื่ออังกฤษได้พม่าเป็นอาณานิคมแล้ว ก็หมายจะยึดดินแดนล้านนาด้วย โดยใช้เหตุผลว่า ล้านนาเป็นเมืองขึ้นพม่า เมื่อพม่าเมืองแม่เป็นของอังกฤษแล้ว ล้านนาเมืองลูกย่อมเป็นของอังกฤษตามกันด้วย แม้ปฐมกษัตริย์แห่งอาณาจักรล้านนายังมีพระนามว่า "มังราย" ซึ่งน่าจะบ่งบอกว่าล้านนาเป็นของพม่ามาแต่เดิมแล้ว ("มัง" เป็นคำนำหน้าชื่อชายพม่าชนชั้นสูง ซึ่งภาษาพม่าปัจจุบันเรียกว่า "มิน" เช่น มังมหานรธา มังสามเกียด ฯลฯ) รัฐบาลสยามจึงแต่งประวัติศาสตร์ล้านนาโดยจงใจแก้ "มังราย" เป็น "เม็งราย" และประวัติศาสตร์ดังกล่าวก็ได้รับความนิยมจนมีการอ้างถึงสืบ ๆ มา หลักฐานทางประวัติศาสตร์กล่าวไว้ว่า ดินแดนล้านนานั้นหมายถึงดินแดนบางส่วนของอาณาเขตบริเวณ ลุ่มน้ำแม่โขง ลุ่มน้ำสาละวิน แม่น้าเจ้าพระยา ตลอดจนเมืองที่ตั้งตามลุ่มน้ำสาขาเช่นแม่นำกก แม่น้ำปิง แม่น้ำวัง แม่น้ำยม แม่น้ำน่าน แม่น้ำปาย แม่น้ำแตง แม่น้ำงัด ฯลฯโดยมีอาณาเขตทางทิศใต้จดเมืองตาก (อำเภอบ้านตากในปัจจุบัน) และจดเขตดินแดนด้านเหนือของอาณาจักรสุโขทัย ทิศตะวันตกเลยลึกเข้าไปในฝั่งตะวันตกของแม่น้ำสาละวิน ทิศตะวันออกจดฝั่งตะวันตกของแม่น้ำโขง ทิศเหนือจดเมืองเชียงรุ่ง (หรือคนจีนเรียกในปัจจุบันว่า เมืองจิ่งหง) ซึ่งบริเวณชายขอบของล้านนา อาทิ เมืองเชียงตุง เชียงรุ่ง เมืองยอง เมืองปุ เมืองสาด เมืองนาย เป็นบริเวณที่รัฐล้านนาแผ่อิทธิพล ไปถึงในเมืองนั้นๆ ช่วงต้นคริสตกาล พื้นที่จังหวัดเป็นศูนย์กลางที่สำคัญแห่งหนึ่งของอาณาจักรฟูนัน โดยตั้งอยู่ระหว่างเมืองหลวงในเชิงการปกครอง (ปัจจุบันตั้งอยู่ในจังหวัดอานซางของประเทศเวียดนาม) กับเมืองหลวงด้านเศรษฐกิจ (นครบอเรย ปัจจุบันอยู่ในพื้นที่จังหวัดตาแก้ว) ต่อมาเมื่ออาณาจักรเจนละเริ่มมีอำนาจในพื้นที่ ศูนย์กลางอาณาจักรจึงถูกย้ายไปทางตะวันตกไกล ไปยังเกาะเกร (កោះកេរ្ដិ៍) และพระนคร ทำให้แถบไพรแวงถูกลดบทบาทลง หลังจากนั้นเพียงไม่นาน ทั้งอาณาจักรล้านนา อาณาจักรล้านช้าง และอาณาจักรอยุธยา ต่างก็ตกเป็นเมืองขึ้นของหงสาวดี พระไชยเชษฐาทรงย้ายเมืองหลวงหนีลงไปสร้างนครหลวงเวียงจันทน์เป็นราชธานีแห่งใหม่ เมืองหลวงพระบางจึงปล่อยทิ้งร้างและหมดบทบาทลง พระแก้วมรกตถูกอัญเชิญลงมานครหลวงเวียงจันทน์ด้วย ส่วนพระพุทธสิหิงค์ทรงคืนให้กลับเชียงใหม่ ล้านนา เดิมเป็นอาณาจักรที่รุ่งเรืองมาตั้งแต่พุทธศตวรรศที่ 19 มีอาณาเขตกว้างขวาง ในยุคทองของอาณาจักรล้านนานั้น มีอาณาเขตกว้างใหญ่ไปจนถึง รัฐไทใหญ่, สิบสองปันนา, ล้านช้าง, พม่า และ สุโขทัย การขยายอำนาจของอาณาจักรล้านนาทำให้เกิดความขัดแย้งกับอาณาจักรอยุธยา จนเกิดสงครามกันหลายครั้ง ถึงแม้ยามล้านนาอ่อนแอ ก็ไม่เคยตกเป็นประเทศราชของอยุธยาอย่างแท้จริง ไทร์เป็นเมืองสำคัญของอาณาจักรฟินิเซีย ตั้งแต่ประมาณ 1,100-600 ปีก่อนคริสต์ศักราช ในสมัยโบราณได้รวมเกาะซึ่งมีอ่าวจอดเรือ 2 แห่ง ปัจจุบันกลายเป็นคาบสมุทรเนื่องจากพระเจ้าอะเล็กซานเดอร์มหาราชแห่งมาซิโดเนียทรงขยายทางข้ามเกาะในคริสต์ศตวรรษที่ 4 เป็นเมืองศูนย์กลางการค้ามานานหลายศตวรรษ เป็นศูนย์กลางวัฒนธรรมและมหาอำนาจทางทะเลของชาวฟินีเชีย มีชื่อเสียงในการผลิตผ้าไหม มีการกล่าวถึงเมืองนี้ในคัมภีร์ไบเบิลในรัชสมัยของกษัตริย์ไฮแรม (969-936 ปีก่อนคริสต์ศักราช) ถูกชนชาติต่าง ๆ เข้าครอบครองเรื่อยมาจนในคริสต์ศตวรรษที่ 7 ตกเป็นของพวกมุสลิม ใน ค.ศ. 1124 พวกนักรบครูเสดได้เข้ายึดเมืองและกลายเป็นเมืองหลักของอาณาจักรเยรูซาเลม จนตกเป็นของมุสลิมอีกครั้งใน ค.ศ. 1291 เจนไน (; ) หรือชื่อเดิม มัทราส () เป็นเมืองหลวงของรัฐทมิฬนาฑู ประเทศอินเดีย ตั้งอยู่ริมชายฝั่งโคโรมันเดล (โจฬมณฑล) ของอ่าวเบงกอล ทางตะวันออกเฉียงใต้ของประเทศ มีพื้นที่ 181.06 ตารางกิโลเมตร จำนวนประชากรประมาณ 7.5 ล้านคน (พ.ศ. 2550) จึงทำให้เป็นกลุ่มเมืองที่ใหญ่ที่สุดเป็นอันดับที่ 4 ของประเทศ เจนไนตั้งขึ้นในคริสต์ศตวรรษที่ 17 โดยชาวอังกฤษซึ่งได้พัฒนาเมืองนี้ให้เป็นเมืองหลักและฐานทัพเรือ ในคริสต์ศตวรรษที่ 20 ก็กลายเป็นศูนย์กลางการบริหารที่สำคัญแห่งหนึ่ง ในฐานะเมืองหลวงของเขตมัทราส (Madras Presidency) บริเวณพื้นที่ภาคเหนือ เดิมเป็นที่ตั้งของอาณาจักรล้านนา ซึ่งสถาปนาอาณาจักรขึ้นมาในปีพุทธศักราช 1835 โดยพญามังราย และสถาปนาเมืองหลวงอย่างเป็นทางการในปี พ.ศ. 1839 ในชื่อนพบุรีศรีนครพิงค์เชียงใหม่ อาณาจักรล้านนาตั้งแต่ปีพุทธศักราช 1835 เกิดจากการยุบรวมกันของอาณาจักรในช่วงยุคก่อนหน้า คือ หิรัญนครเงินยางเชียงแสนและหริภุญชัย จังหวัดสกลนครนี้เดิมเป็นนครโบราณของชาวขอม เรียกว่า เมืองหนองหานหลวง มีพระธาตุเชิงชุมเป็นศาสนสถานศักดิ์สิทธิ์ของเมือง และมีหนองหานหลวงเป็นภูมิศาสตร์เมือง ตำนานเมืองส่วนใหญ่ปรากฏอยู่ในวรรณกรรมลาวโบราณเรื่องผาแดง-นางไอ่ และวรรณกรรมทางศาสนาของลาวเรื่องอุรังคธาตุนิทานเทศนา ต่อมาหนองหานหลวงล่มไป ชาวลาวจึงเข้ามาปกครองดินแดนแถบนี้ เรียกว่า เมืองเชียงใหม่หนองหาน แล้วร้างไป ต่อมาสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก (รัชกาลที่ ๑) ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมยกบ้านธาตุเชิงชุมให้เป็น เมืองสกลทวาปี ให้เจ้านายเชื้อสายเจ้าโสมพะมิตรจากเมืองกาฬสินธุ์มาปกครอง เดิมเมืองสกลทวาปีนี้ขึ้นแก่กรุงศรีสัตนาคนหุตล้านช้างเวียงจันทร์ ประชาชนส่วนใหญ่เป็นลาว ย้อ และโย้ย มิใช่ไทยหรือสยาม ภายหลังได้ถูกบังคับให้ขึ้นแก่รัตนโกสินทร์ของสยาม เมื่อสมเด็จพระเจ้าอนุวงศ์แห่งเวียงจันทน์พยายามกอบกู้เอกราชให้แก่ชาวลาวในสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ ๓) กองทัพกรุงเทพมหานครตีได้นครเวียงจันทน์และหัวเมืองขึ้นทั้งปวง จึงจัดหัวเมืองลาวทางฝ่ายตะวันออกที่เป็นเมืองใหญ่ให้ขึ้นตรงต่อกรุงเทพมหานคร ต่อมาในสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ ๕) ได้เรียกหัวเมืองสกลนครรวมกับหัวเมืองลาวอื่นๆ ว่า หัวเมืองลาวฝ่ายตะวันออกเหมือนกับหัวเมืองลาวทั้งปวง จากนั้นจึงจัดเป็นมณฑลอุบล มณฑลอุดร และมณฑลร้อยเอ็ดในปัจจุบัน บรรพบุรุษของพระยาประจันตประเทศธานี (โง่นคำ) และเครือญาติบุตรหลานได้ขึ้นปกครองเมืองสกลนครหลังจากสงครามเจ้าอนุวงศ์เสร็จสิ้น โดยเป็นเมืองขึ้นสยามและมีตำแหน่งในเมืองสกลนครสืบมาโดยลำดับ สยามยังคงให้เจ้านายปกครองเป็นอย่างหัวเมืองลาว เรียกว่า อาญาสี่ คือมีตำแหน่งกรมการขื่อบ้านขางเมืองและมีเจ้านายทั้ง ๔ ตำแหน่งเป็นผู้ใหญ่สุดของการปกครอง ได้แก่ เจ้าเมือง ๑ อุปฮาด ๑ ราชวงศ์ ๑ ราชบุตร ๑ เหมือนอย่างเมืองประเทศราชและเมืองลาวทั้งหลาย
Nó được cho rằng Điều mà Sử ký Yonok gọi là “Mengrai” là một chiến lược chính trị của chính quyền Xiêm vào thời điểm đó. Bởi vì khi nước Anh có Miến Điện là thuộc địa cũng có ý định chiếm đất Lanna Sử dụng lý do đó Lanna là thuộc địa của Miến Điện. Khi Miến Điện, thành phố mẹ, thuộc về Anh Lanna, thành phố con gái, đương nhiên cũng thuộc về người Anh. Ngay cả vị vua đầu tiên của Vương quốc Lanna cũng được đặt tên là "Mang Rai", điều này có lẽ cho thấy rằng Lanna ban đầu thuộc về Miến Điện ("Mang" là tiền tố cho tên của những người đàn ông Miến Điện thuộc tầng lớp thượng lưu). mà ngôn ngữ Miến Điện hiện nay gọi là "Min" như Mang Maha Naratha, Mang Sam Kiat, v.v.) Chính phủ Xiêm do đó đã biên soạn một cuốn lịch sử về Lanna bằng cách cố tình đổi "Mung Rai" thành "Meng Rai" và lịch sử đó đã trở nên phổ biến đến mức rằng Thỉnh thoảng có tài liệu tham khảo. Bằng chứng lịch sử cho thấy rằng Lãnh thổ Lanna đề cập đến một số phần của lãnh thổ. Lưu vực sông Mê Kông Lưu vực sông Salween Sông Chao Phraya Cũng như các thành phố nằm dọc các lưu vực sông nhánh như sông Nam Kok, sông Ping, sông Wang, sông Yom, sông Nan, sông Pai, sông Taeng, sông Ngad, v.v. với ranh giới về phía Nam kéo dài đến thành phố. của Tak. (Quận Ban Tak ngày nay) và đăng ký lãnh thổ phía bắc của Vương quốc Sukhothai. Phía tây tiến sâu vào bờ tây sông Salween. Phía Đông giáp bờ Tây sông Mê Kông. Phía Bắc tới thành phố Chiang Rung (Hay người Trung Quốc ngày nay gọi là Muang Jinghong) nằm ở rìa Lanna, như Mueang Chiang Tung, Mueang Rung, Mueang Yong, Mueang Pu, Mueang Saat, Mueang Nai, là những khu vực mà nhà nước Lanna mở rộng ảnh hưởng. đến thành phố đó đầu công nguyên Khu vực tỉnh này là một trong những trung tâm quan trọng của Vương quốc Phù Nam. Nó nằm giữa thủ đô hành chính. (hiện thuộc tỉnh An Giang của Việt Nam) với thủ đô kinh tế (Nakhon Borei, hiện thuộc địa phận tỉnh Takeo Sau này, khi Vương quốc Chenla bắt đầu có quyền lực trong khu vực). Trung tâm của đế quốc sau đó được chuyển về phía tây xa xôi, đến đảo Kre (កោះកេរ្ដិ៍) và Bangkok, khiến vùng Prai Waeng suy tàn. Sau một thời gian ngắn Toàn bộ vương quốc Lanna Vương quốc Lan Xang và Vương quốc Ayutthaya Tất cả họ đều trở thành thần dân của Hongsawadee. Phra Chaiyachettha dời đô xuống để xây dựng Viêng Chăn làm thủ đô mới. Luang Prabang vì vậy đã bị bỏ hoang và vai trò của nó bị mất đi. Tượng Phật Ngọc cũng được đưa xuống thủ đô Viêng Chăn. Còn Phra Buddha Sihing thì ông đã trả lại cho Chiang Mai. Lanna ban đầu là một vương quốc thịnh vượng từ thế kỷ 19 với lãnh thổ rộng lớn. Vào thời hoàng kim của Vương quốc Lanna Nó có lãnh thổ rộng lớn kéo dài đến các bang Shan, Sipsongpanna, Lan Chang, Miến Điện và Sukhothai. Việc mở rộng quyền lực của Vương quốc Lanna đã gây ra xung đột với Vương quốc Ayutthaya. Cho đến khi nhiều cuộc chiến tranh nổ ra Ngay cả khi Lanna yếu đuối Nó chưa bao giờ thực sự trở thành một quốc gia hoàng gia Ayutthaya. Tyre là một thành phố quan trọng của đế quốc Phê-ni-xi. Từ khoảng 1100-600 trước Công nguyên. Vào thời cổ đại, nó là một tập hợp các hòn đảo có hai bến cảng. Ngày nay nó trở thành một bán đảo khi Alexander Đại đế của Macedonia mở rộng đường vượt biển vào thế kỷ thứ 4. Nó đóng vai trò là một trung tâm thương mại trong nhiều thế kỷ. Đó là trung tâm văn hóa và sức mạnh hàng hải của người Phoenicia. Nổi tiếng về sản xuất tơ lụa Thành phố được nhắc đến trong Kinh thánh dưới thời trị vì của vua Hiram (969-936 trước Công nguyên). Nó bị nhiều dân tộc khác nhau chiếm đóng cho đến khi rơi vào tay người Hồi giáo vào thế kỷ thứ 7. Vào năm 1124, các chiến binh Thập tự chinh đã chiếm được thành phố và nó trở thành thành phố. thành phố chính của vương quốc Jerusalem. Cho đến khi nó lại rơi vào tay người Hồi giáo vào năm 1291 sau Công nguyên. Chennai (; ) hay trước đây là Madras () là thủ phủ của bang Tamil Nadu. Ấn Độ Nó nằm dọc theo bờ biển Coromandel (Cholamondel) của Vịnh Bengal. Phần phía đông nam của đất nước có diện tích 181,06 km2. Dân số của nó xấp xỉ 7,5 triệu người (2007), khiến nó trở thành cụm thành phố lớn thứ 4 trong cả nước. Chennai được thành lập vào thế kỷ 17 bởi người Anh, người đã phát triển nó thành một thành phố thủ đô và căn cứ quân sự. Vào thế kỷ 20, nó trở thành một trung tâm hành chính quan trọng. Là thủ đô của Tổng thống Madras Khu vực phía Bắc Ban đầu nó là vị trí của Vương quốc Lanna. đã thành lập vương quốc vào năm 1835 bởi Phaya Mangrai và chính thức thành lập thủ đô vào năm 1839 với tên Noppaburi Sri Nakhon Ping Chiang Mai Vương quốc Lanna kể từ năm 1835 là kết quả của sự hợp nhất của các vương quốc trong thời kỳ trước đó là Hiranakhon, Ngen Yang, Chiang Saen và Hariphunchai. Tỉnh Sakon Nakhon vốn là một thành phố cổ của người Khmer có tên là Muang Nong Han Luang. Có Phra That Choeng Chum, một địa điểm tôn giáo linh thiêng của thành phố. và Nong Han Luang là địa lý của thành phố. Hầu hết các truyền thuyết đô thị đều xuất hiện trong văn học Lào cổ về Pha Daeng - Nang Ai. và văn học tôn giáo Lào về đười ươi, những câu chuyện thuyết pháp Sau đó, Nong Han Luang thất thủ. Người Lào sau đó đến cai trị vùng này, gọi là Mueang Chiang Mai Nong Han, sau đó bị bỏ hoang dưới thời trị vì của vua Buddha Yodfa Chulalok (vua Rama I), nhà vua đã ân cần phong Ban That Choeng Chum lên làm vua. là Mueang Sakolthawapi Hãy để hoàng tử dòng dõi Chao Sompamitra từ thành phố Kalasin lên cai trị. Thành phố Sakolthawa ban đầu thuộc về Krung Si Sattana, Khánhut, Lan Chang và Viêng Chăn. Phần lớn người dân là người Lào, Yoi và Yoi chứ không phải người Thái hay người Xiêm. Sau này ông bị buộc phải trở thành thuộc hạ của Rattanakosin của Xiêm. Khi vua Anouvong của Viêng Chăn cố gắng khôi phục nền độc lập cho nhân dân Lào dưới thời vua Nang Klao (vua Rama III), quân đội Bangkok đã chiếm được Viêng Chăn và tất cả các phụ lưu của nó. Vì vậy, các tỉnh miền Đông Lào vốn là thành phố lớn được bố trí trực thuộc Bangkok. Sau này, dưới thời vua Chulalongkorn (vua Rama V), các tỉnh Sakon Nakhon cùng với các tỉnh khác của Lào được gọi là các tỉnh Đông Lào, giống như tất cả các tỉnh của Lào. Sau đó nó được tổ chức thành tỉnh Ubon, tỉnh Udon và tỉnh Roi Et ngày nay. Tổ tiên của Phraya Prachanthaprathet Thani (Khon Kham) và con cháu của họ đã cai trị Sakon Nakhon sau khi Chiến tranh Chao Anuwong kết thúc. Đó là thuộc địa của Xiêm và có vị trí kế tiếp nhau ở thành phố Sakon Nakhon. Xiêm vẫn có các hoàng tử cai trị như các tỉnh Lào, gọi là tứ tội, tức là có chức Ban Khang Mueang và có 4 hoàng tử ở vị trí cai trị cao cấp nhất là 1 thống đốc, 1 uphad , 1 triều đại, 1 ratchaputra, giống như các tỉnh, thành của Lào.