อะพอพโทซิสเป็นการตายที่เกิดขึ้นตามปกติในกระบวนการเจริญพัฒนาของสิ่งมีชีวิตใช่หรือไม่?
Apoptosis có phải là cái chết xảy ra bình thường trong quá trình phát triển của sinh vật sống?
อะพอพโทซิสเป็นการตายที่เกิดขึ้นตามปกติในกระบวนการเจริญพัฒนาของสิ่งมีชีวิต ซึ่งต่างจากการตายเฉพาะส่วนที่เกิดจากการบาดเจ็บของเซลล์แบบเฉียบพลัน อะพอพโทซิสเกี่ยวข้องกับการพัฒนารูปร่างและอวัยวะของเอ็มบริโอ เช่นการเจริญของนิ้วมือและนิ้วเท้าเนื่องจากเซลล์ที่อยู่ระหว่างนิ้วอะพอพโทซิสไป ทำให้นิ้วทั้งห้าแยกออกจากกัน โดยเฉลี่ยแล้วในผู้ใหญ่จะมีเซลล์ราว 5 หมื่นล้านถึง 7 หมื่นล้านเซลล์ตายแบบอะพอพโทซิสทุกวัน และในเด็กอายุ 8-14 ปีจะมีเซลล์ตายราว 2 หมื่นล้านถึง 3 หมื่นล้านเซลล์ต่อวัน
Apoptosis là cái chết xảy ra bình thường trong quá trình phát triển của sinh vật sống. Điều này khác với cái chết cục bộ do tổn thương tế bào cấp tính. Apoptosis có liên quan đến sự phát triển của hình dạng và cơ quan phôi thai. chẳng hạn như sự phát triển của ngón tay và ngón chân do quá trình tự hủy của các tế bào giữa các ngón tay. Giữ năm ngón tay cách nhau. Ở người trưởng thành trung bình, có khoảng 50 tỷ đến 70 tỷ tế bào trải qua quá trình apoptosis mỗi ngày. Và ở trẻ em từ 8-14 tuổi, khoảng 20 tỷ đến 30 tỷ tế bào chết mỗi ngày.
อะพอพโทซิส " (Apoptosis) " เป็นกระบวนการที่เกิดขึ้นเมื่อเซลล์เสียหายเกินกว่าที่จะซ่อมแซมได้ อาจเกิดได้จากหลายสาเหตุ เช่น ติดเชื้อไวรัส อยู่ในสภาวะขาดสารอาหารอย่างหนัก DNA เสียหายจากกัมมันตภาพรังสี หรือสารมีพิษ ซึ่งสาเหตุเหล่านี้จะไปกระตุ้น กระบวนการอะพอพโทซิสให้เริ่มทำงาน กระบวนการอะพอพโทซิสอาจเกิดขึ้นได้เองจากภายในเซลล์ หรือจากเนื้อเยื่อโดยรอบ หรือจากส่วนหนึ่งของระบบภูมิคุ้มกัน กระบวนการอะพอพโทซิสจะไปทำลายเซลล์ที่เสียหาย เพื่อป้องกันการดูดสารอาหารของเซลล์นั้นๆ หรือป้องกันการแพร่กระจายของเซลล์ที่ติดเชื้อ ทั้งยังมีส่วนสำคัญในการป้องกันมะเร็ง Programmed cell death หรือกระบวนการตายของเซลล์ที่มีการโปรแกรมไว้เป็นส่วนหนึ่งของพัฒนาการของทั้งเนื้อเยื่อพืชและสัตว์ การเจริญเติบโตของอวัยวะหรือเนื้อเยื่อมักจะเริ่มด้วยการแบ่งเซลล์หรือการเปลี่ยนรูปร่างเซลล์ที่มากเกินควร จากนั้นจึงตามมาด้วยกระบวนการอะพอพโทซิสเพื่อปรับรูปแบบให้เนื้อเยื่อมีขนาดและรูปร่างปกติ โดยเป็นการตายของเซลล์ที่มีลักษณะเซลล์หดตัวและแตกเป็นท่อนๆ ซึ่งต่างจากการตายของเซลล์ที่เกิดจากการบาดเจ็บ การแตกเป็นท่อนๆ ทำให้ซากเซลล์สามารถถูกจับกินและนำองค์ประกอบของเซลล์กลับมาใช้ใหม่โดยไม่มีการหลั่งสารภายในเซลล์ที่ตาย (เช่น เอนไซม์) ซึ่งก่ออันตรายต่อเนื้อเยื่อข้างเคียง ก่อนที่กระบวนการตายของเซลล์จะเกิดขึ้นโดยเอนไซม์ สัญญาณอะพอพโทซิสจะต้องเชื่อมกับวิถีการตาย (actual death pathway) โดยกระบวนการของโปรตีนตัวควบคุม (regulatory proteins) ขั้นตอนนี้จะทำให้สัญญาณอะพอพโทซิสนั้นชักนำให้เซลล์นั้นเข้าสู่กระบวนการอะพอพโทซิส หรือสัญญาณนั้นถูกทำลายและเซลล์ไม่ต้องตายก็ได้ กระบวนการดังกล่าวมีโปรตีนหลายตัวที่มีส่วนเกี่ยวข้อง ซึ่งสรุปได้ว่ามี 2 วิธีหลักๆ ที่ทำหน้าที่ควบคุม คือวิถีที่ควบคุมโดยไมโทคอนเดรีย (targeting mitochondria functionality) และการแปรสัญญาณโดยตรงผ่านโปรตีนตัวปรับ (adapter proteins) ไปยังกลไกอะพอพโทซิส กระบวนการเตรียมการทั้งหมดต่างต้องการพลังงานและการทำงานของเซลล์ อะพอพโทซิสยังมีบทบาทในการป้องกันมะเร็ง หากเซลล์ไม่สามารถที่จะเกิดการตายแบบอะพอพโทซิสอันเนื่องมาจากการกลายพันธุ์ (mutation) หรือการยับยั้งกระบวนการทางชีวเคมีจะทำให้เซลล์แบ่งตัวต่อเนื่องและเจริญกลายเป็นเนื้องอก ตัวอย่างเช่น การติดเชื้อ papillomavirus จะทำให้ยีนของไวรัสเข้าแทรกในโปรตีน p53 ของเซลล์ซึ่งเป็นโปรตีนสำคัญในวิถีอะพอพโทซิส การรบกวนกระบวนการอะพอพโทซิสดังกล่าวเป็นปัจจัยสำคัญในการเจริญของมะเร็งปากมดลูก อะพอพโทซิส () เป็นรูปแบบหนึ่งของการตายของเซลล์แบบที่มีการโปรแกรมไว้แล้ว (programmed cell death) ของสิ่งมีชีวิตหลายเซลล์ ซึ่งเกี่ยวข้องกับชุดของปฏิกิริยาทางชีวเคมีซึ่งทำให้เซลล์ตายอย่างมีลักษณะที่เฉพาะ หรือกล่าวอย่างจำเพาะคือเป็นชุดของปฏิกิริยาทางชีวเคมีที่ทำให้เซลล์มีสัณฐานวิทยาเปลี่ยนแปลงหลายรูปแบบ เช่น การบวมของเซลล์ (blebbing) , การเปลี่ยนแปลงของเยื่อหุ้มเซลล์เช่นการเหี่ยวของเซลล์, นิวเคลียสแตกเป็นชิ้นส่วน, โครมาตินหนาตัวขึ้น, และดีเอ็นเอแตกเป็นท่อน กระบวนการกำจัดเศษซากเซลล์ก็จะไม่ทำให้เกิดการกระตุ้นให้เนื้อเยื่อข้างเคียงเกิดความเสียหายซึ่งต่างจากการตายแบบการตายเฉพาะส่วนหรือเนโครซิส (necrosis) วิถีของกระบวนการอะพอพโทซิสมีจำนวนมากมายซึ่งประกอบด้วยองค์ประกอบทางชีวเคมีจำนวนมาก ซึ่งหลายอย่างที่ยังไม่มีคำอธิบายที่ชัดเจน อย่างไรก็ตามการเปลี่ยนแปลงหรือความผิดปกติขององค์ประกอบใดองค์ประกอบหนึ่งมีผลกระทบต่อองค์ประกอบอื่นๆ ในวิถี ในสิ่งมีชีวิตความผิดปกติดังกล่าวจะมีผลกระทบอย่างรุนแรงและเกิดโรคหรือความผิดปกติได้ การจะอธิบายทุกโรคที่เกิดจากการเปลี่ยนแปลงของวิถีอะพอพโทซิสนั้นเป็นไปไม่ได้ แต่ทุกโรคนั้นมีหลักการของสาเหตุที่เหมือนกัน นั่นคือวิถีอะพอพโทซิสปกติถูกรบกวนทำให้เซลล์มีความผิดปกติในการเข้าสู่การตายแบบอะพอพโทซิสตามปกติ ซึ่งทำให้เซลล์นั้นเป็นอมตะและสามารถแบ่งตัวอย่างควบคุมไม่ได้และเพิ่มโอกาสเกิดความผิดปกติของสารพันธุกรรม เพิ่มโอกาสที่เซลล์นั้นจะกลายเป็นมะเร็งหรือก่อโรคได้ ในสิ่งมีชีวิตตัวเต็มวัย จำนวนของเซลล์จะค่อนข้างคงที่โดยกระบวนการตายของเซลล์และการแบ่งเซลล์ทดแทน เซลล์จะต้องถูกทดแทนเมื่อเซลล์นั้นเป็นโรคหรือทำหน้าที่ผิดปกติไป แต่การเพิ่มจำนวนของเซลล์ก็ต้องถูกชดเชยด้วยการตายของเซลล์ ซึ่งเป็นกระบวนการหนึ่งในภาวะธำรงดุล (homeostasis) ที่จำเป็นในสิ่งมีชีวิตเพื่อรักษาภาวะภายในร่างกายให้อยู่ในระดับที่เหมาะสม อะพอพโทซิสจะเกิดขึ้นในเซลล์ที่เสียหายเกินกว่าจะซ่อมแซมได้ เช่น ติดเชื้อไวรัส, หรืออยู่ในภาวะกดดันเช่นการอดอาหาร ความเสียหายของดีเอ็นเอภายในเซลล์จากรังสีแตกตัว (ionizing radiation) หรือสารพิษจะชักนำให้เกิดอะพอพโทซิสโดยผ่านการทำงานของยีนต้านมะเร็ง (tumour-suppressing gene) ชื่อ "p53" การ "ตัดสินใจ" ของเซลล์ว่าจะเข้าสู่กระบวนการอะพอพโทซิสอาจขึ้นกับปัจจัยของเซลล์เอง, ปัจจัยของเนื้อเยื่อรอบๆ, และจากเซลล์ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของระบบภูมิคุ้มกัน ในกรณีนี้เซลล์จะเกิดการอะพอพโทซิสเพื่อกำจัดเซลล์ที่เสียหาย, เพื่อป้องกันการกระจายของไวรัส, และเพื่อลดจำนวนเซลล์ในภาวะอดอาหารเพื่อจะได้ไม่ต้องดึงอาหารจากสิ่งมีชีวิตตามลำดับ งานวิจัยเกี่ยวกับการตายแบบอะพอพโทซิสมีจำนวนเพิ่มมากขึ้นตั้งแต่ต้นทศวรรษที่ 1990 ทำให้มีการค้นพบการตายแบบอะพอพโทซิสที่ผิดปกติในโรคต่างๆ หากอะพอพโทซิสเกิดขึ้นมากเกินไปจะทำให้เกิดการฝ่อของอวัยวะ เช่นในภาวะการขาดเลือดเฉพาะที่ (ischemic damage) ในขณะที่การตายแบบอะพอพโทซิสที่ไม่เพียงพอทำให้เกิดเซลล์ที่เพิ่มจำนวนอย่างควบคุมไม่ได้ เช่นมะเร็ง
Apoptosis " (Apoptosis) " là một quá trình xảy ra khi các tế bào bị hư hỏng không thể sửa chữa được. Nó có thể được gây ra bởi nhiều lý do, chẳng hạn như nhiễm virus. Đang trong tình trạng suy dinh dưỡng nặng, tổn thương DNA do phóng xạ hoặc các chất độc hại sẽ kích thích Quá trình apoptosis bắt đầu hoạt động. Quá trình apoptosis có thể xảy ra một cách tự phát từ bên trong tế bào. hoặc từ mô xung quanh hoặc từ một phần của hệ thống miễn dịch Quá trình apoptosis phá hủy các tế bào bị hư hỏng. Ngăn chặn sự hấp thụ chất dinh dưỡng của tế bào đó. hoặc ngăn chặn sự lây lan của các tế bào bị nhiễm bệnh Nó cũng đóng một vai trò quan trọng trong việc ngăn ngừa ung thư. Sự chết tế bào được lập trình hoặc quá trình chết tế bào được lập trình là một phần của sự phát triển của cả mô thực vật và động vật. Sự phát triển của một cơ quan hoặc mô thường bắt đầu bằng sự phân chia tế bào hoặc biến đổi tế bào quá mức. Sau đó là quá trình apoptosis để tu sửa mô về kích thước và hình dạng bình thường. Đó là sự chết của tế bào xuất hiện khi tế bào co lại và vỡ thành từng mảnh. Điều này khác với sự chết tế bào do chấn thương. sự phân mảnh Điều này cho phép các tế bào chết được ăn và các thành phần tế bào được tái chế mà không tiết ra các chất tế bào chết (chẳng hạn như enzyme), có thể gây hại cho các mô lân cận. Trước quá trình tế bào chết do enzym Tín hiệu apoptotic phải được liên kết với con đường chết thực tế thông qua quá trình xử lý các protein điều hòa. Điều này cho phép tín hiệu apoptotic khiến tế bào trải qua quá trình apoptosis. Hoặc tín hiệu bị phá hủy và tế bào không phải chết. Nhiều protein tham gia vào quá trình này. Có thể kết luận rằng có 2 phương pháp chính thực hiện chức năng điều khiển. Đây là con đường được kiểm soát bởi ty thể (nhắm vào chức năng của ty thể) và truyền tín hiệu trực tiếp thông qua các protein tiếp hợp vào bộ máy apoptotic. Tất cả các quá trình chuẩn bị đều cần năng lượng và hoạt động của tế bào. Apoptosis cũng đóng một vai trò trong việc ngăn ngừa ung thư. Nếu các tế bào không thể trải qua quá trình apoptosis do đột biến hoặc ức chế sinh hóa, chúng sẽ tiếp tục phân chia và phát triển thành các khối u, ví dụ như nhiễm virus u nhú. Điều này khiến các gen của virus chèn vào protein p53 của tế bào, đây là protein quan trọng trong quá trình apoptosis. Những rối loạn trong quá trình apoptosis như vậy là những yếu tố quan trọng trong sự phát triển của ung thư cổ tử cung. Apoptosis là một dạng chết tế bào được lập trình ở các sinh vật đa bào. Nó liên quan đến một loạt các phản ứng sinh hóa khiến tế bào chết theo một cách cụ thể. Hay cụ thể hơn đó là tập hợp các phản ứng sinh hóa khiến tế bào thay đổi ở nhiều dạng hình thái khác nhau như sưng tế bào (sự chảy máu), thay đổi màng tế bào như tế bào héo, phân mảnh nhân, đại thực bào Martin dày lên,. và DNA bị phân mảnh. Quá trình loại bỏ các mảnh vụn của tế bào cũng không gây tổn thương cho các mô lân cận, không giống như hoại tử. Con đường apoptosis rất nhiều, bao gồm một số lượng lớn các thành phần sinh hóa. Nhiều trong số đó vẫn chưa có lời giải thích rõ ràng. Tuy nhiên, những thay đổi hoặc bất thường ở một thành phần sẽ ảnh hưởng đến các thành phần khác trong con đường này. Ở các sinh vật sống, những bất thường đó có ảnh hưởng nghiêm trọng và bệnh tật hoặc bất thường có thể xảy ra. Không thể giải thích mọi căn bệnh gây ra bởi sự thay đổi trong con đường chết theo chương trình. Nhưng mọi căn bệnh đều có nguyên tắc căn nguyên giống nhau. Nghĩa là, con đường chết theo chương trình bình thường bị gián đoạn, khiến các tế bào có những bất thường trong quá trình đi vào quá trình chết theo chương trình bình thường. Điều này làm cho các tế bào trở nên bất tử và có thể phân chia không kiểm soát được, đồng thời làm tăng nguy cơ mắc các bất thường về di truyền. Điều này làm tăng nguy cơ các tế bào trở thành ung thư hoặc gây bệnh. ở sinh vật trưởng thành Số lượng tế bào vẫn tương đối ổn định thông qua quá trình tế bào chết và phân chia tế bào thay thế. Các tế bào phải được thay thế khi chúng bị bệnh hoặc hoạt động bất thường. Nhưng sự tăng sinh của tế bào phải được bù đắp bằng sự chết của tế bào. đó là một quá trình trong cân bằng nội môi (cân bằng nội môi) cần thiết cho sinh vật sống để duy trì các điều kiện trong cơ thể ở mức thích hợp Apoptosis xảy ra trong các tế bào bị hư hỏng không thể sửa chữa, chẳng hạn như do nhiễm virus hoặc do căng thẳng như đói. Tổn thương DNA bên trong tế bào do bức xạ ion hóa hoặc chất độc gây ra hiện tượng apoptosis thông qua việc kích hoạt các gen ức chế khối u. "Quyết định" của tế bào trải qua quá trình apoptosis có thể phụ thuộc vào các yếu tố của chính tế bào, các yếu tố mô xung quanh và các tế bào là một phần của hệ thống miễn dịch. Trong trường hợp này, các tế bào trải qua quá trình apoptosis để loại bỏ các tế bào bị hư hỏng, ngăn chặn sự lây lan của vi rút và giảm số lượng tế bào bị bỏ đói để chúng không phải nuôi sống sinh vật. Nghiên cứu về apoptosis đã tăng lên kể từ đầu những năm 1990, dẫn đến việc phát hiện ra apoptosis bất thường ở nhiều bệnh khác nhau. Nếu quá nhiều apoptosis xảy ra, nó sẽ gây teo cơ quan. chẳng hạn như tổn thương do thiếu máu cục bộ, trong khi quá trình apoptosis không đầy đủ khiến tế bào nhân lên không kiểm soát được, chẳng hạn như trong bệnh ung thư.