บูเช็กเทียน เกิดเมื่อไหร่?
Võ Tắc Thiên sinh năm bao nhiêu?
ประวัติพอสังเขป พระนางบูเช็กเทียนประสูติในปีที่ 7 แห่งรัชสมัยของสมเด็จพระจักรพรรดิถังเกาจู่ โดยปีนั้นเป็นปีที่เกิดสุริยุปราคาเต็มดวง ซึ่งสามารถมองเห็นได้ในประเทศจีน บิดาของพระนางคือ อู่ ซึ่อฮั่ว มีอาชีพเกี่ยวกับการค้าไม้ ซึ่งเป็นเพียงพ่อค้าสามัญชนธรรมดาที่มีฐานะคนหนึ่ง ส่วนมารดาของพระนางนั้นมาจากตระกูลหยาง ซึ่งเป็นตระกูลที่มีอำนาจมากในสมัยนั้น ในช่วงปีสุดท้ายของรัชสมัยสมเด็จพระจักรพรรดิสุยหยาง หลี่ หยวน ผู้มีตำแหน่งแม่ทัพขุนนางในราชวงศ์สุย ซึ่งภายหลังกลายเป็นจักรพรรดิถังเกาจู่แห่งราชวงศ์ถัง เขาได้เข้าพักอาศัยอยู่ในบ้านของตระกูลอู่ (หรือบู) หลายครั้ง จนมีความสนิทสนมกับครอบครัวนี้ พระนางบูเช็กเทียนประสูติในปีที่ 7 แห่งรัชสมัยของสมเด็จพระจักรพรรดิถังเกาจู่ โดยปีนั้นเป็นปีที่เกิดสุริยุปราคาเต็มดวง (total eclipse of the Sun) ซึ่งสามารถมองเห็นได้ในประเทศจีน บิดาของพระนางคือ อู่ ซึ่อฮั่ว (อังกฤษ: Wu Shihuo; จีนตัวย่อ: 武士彟; จีนตัวเต็ม: 武士彠; พินอิน: "Wǔ Shìhuò; "559-635 CE) มีอาชีพเกี่ยวกับการค้าไม้ ซึ่งเป็นเพียงพ่อค้าสามัญชนธรรมดาที่มีฐานะคนหนึ่ง ส่วนมารดาของพระนางนั้นมาจากตระกูลหยางซึ่งเป็นตระกูลที่มีอำนาจมากในสมัยนั้น ในช่วงปีสุดท้ายของรัชสมัยสมเด็จพระจักรพรรดิสุยหยาง หลี่หยวน (อังกฤษ: Li Yuan; จีน: 李淵)  ผู้มีตำแหน่งแม่ทัพขุนนางในราชวงศ์สุย ซึ่งภายหลังกลายเป็นจักรพรรดิถังเกาจู่แห่งราชวงศ์ถังได้เข้าพักอาศัยอยู่ในบ้านของตระกูลอู่ (หรือบู) หลายครั้งจนมีความสนิทสนมกับครอบครัวนี้ หลังจากหลี่หยวนล้มล้างอำนาจของจักรพรรดิสุยหยางได้แล้ว เขาได้ตอบแทนครอบครัวอู่ด้วยเงินทอง เมล็ดพันธุ์พืช ที่ดิน และแพรพรรณเนื้อดีต่าง ๆ เป็นอันมาก และเมื่อสถาปนาราชวงศ์ถังสำเร็จ อู่ซี่อฮั่วได้รับตำแหน่งเสนาบดีอาวุโสและตำแหน่งผู้ครองเมืองหยางโจว ลี่โจว และจิงโจว (อังกฤษ: Jingzhou;จีน: 荊州) ปัจจุบันคือ เขตเจียงหลิง (อังกฤษ: Jiangling County; จีน: 江陵县) ในมณฑลหูเป่ย์ ต่อมาสมเด็จพระจักรพรรดิเกาจู่ได้สละราชสมบัติ พระราชโอรสของพระองค์ คือ เจ้าชายหลี่ซื่อหมิน (อังกฤษ: Li Shi Min; จีน: 李世民; พินอิน: Lǐ shì min) จึงขึ้นครองราชย์ต่อเป็นสมเด็จพระจักรพรรดิถังไท่จงนั่นเอง
Tóm tắt lịch sử Hoàng hậu Võ Tắc Thiên sinh vào năm thứ 7 dưới triều đại của Hoàng đế Đường Cao Tổ. Năm đó là năm xảy ra nhật thực toàn phần. có thể thấy ở Trung Quốc Cha cô là Wu Zhuohua, người có nghề buôn bán gỗ. người chỉ là một thương gia bình thường có địa vị Về phần mẹ cô, bà là người họ Dương. đó là một gia đình rất quyền lực vào thời đó Vào năm cuối cùng dưới triều đại của Hoàng đế Tùy Dương, Lý Nguyên, người giữ chức tướng quân nhà Tùy, người sau này trở thành Hoàng đế Tang Gaozu của nhà Đường. Anh đã nhiều lần ở nhà họ Ngô (hoặc Bu), trở nên thân thiết với gia đình. Hoàng hậu Võ Tắc Thiên sinh vào năm thứ 7 dưới triều đại của Hoàng đế Đường Cao Tổ. Năm đó là năm có nhật thực toàn phần, có thể nhìn thấy được ở Trung Quốc. Cha cô là Wu Shihuo (tiếng Anh: Wu Shihuo; Tiếng Trung giản thể: 武士彟; Tiếng Trung phồn thể: 武士彠; Bính âm: "Wǔ Shìhuò; "559-635 CE) có nghề buôn bán gỗ xẻ. người chỉ là một thương gia bình thường có địa vị Mẹ cô xuất thân từ gia tộc Yang, một gia tộc rất quyền lực lúc bấy giờ. Vào năm cuối cùng dưới triều đại của Hoàng đế Tùy Dương, Li Yuan (tiếng Anh: Li Yuan; Tiếng Trung: 李淵) Người giữ chức tướng quý tộc thời nhà Tùy. Người sau này trở thành Hoàng đế Tang Gaozu của nhà Đường đã nhiều lần ở lại nhà họ Ngô (hoặc Bộ) và trở nên thân thiết với gia đình này. Sau khi Lý Uyên lật đổ quyền lực của Hoàng đế Tùy Dương, Ông thưởng tiền cho nhà họ Ngô. Rất nhiều hạt giống, đất đai và các loại vải tốt Và khi nhà Đường được thành lập, Hoa Vô Tích được phong làm Thượng thư và Thống đốc Dương Châu, Lệ Châu và Kinh Châu (tiếng Anh: Jingzhou; tiếng Trung: 荊州), nay là huyện Giang Lăng (tiếng Anh: Jiangling County; Tiếng Trung: 江陵县) ở tỉnh Hồ Bắc Sau đó, Hoàng đế Gaozu thoái vị. Con trai ông là Hoàng tử Li Shi Min (tiếng Anh: Li Shi Min; Tiếng Trung: 李世民; Bính âm: Lǐ shì min) do đó lên ngôi lấy hiệu là Hoàng đế Taizong.
ตระกูลอู่มีต้นกำเนิดในเมืองเหวินสุ่ย (จีน: 文水) มณฑลปิ้งโจว (จีน: 并州) (ปัจจุบันคือ ตำบลเหวินสุ่ยในมณฑลซานซี) บูเช็กเทียนเกิดในเมืองลี่โจว (จีน: 利州) (ปัจจุบันคือ เมืองก่วงหยวน (จีน: 广元) ในมณฑลเสฉวน) หรือมิฉะนั้นอาจเป็นที่เมืองฉางอาน (ปัจจุบันคือเมืองซีอาน) ในช่วงรัชสมัยของสมเด็จพระจักรพรรดิถังเกาจู่ ทรงประสูติเมื่อวันที่ 16 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 624 และสิ้นพระชมน์เมื่อวันที่ 16 ธันวาคม ค.ศ. 705 เมื่อคุณนายหยางได้ให้กำเนิดทารกน้อยบูเช็กเทียน ได้มีเรื่องเล่ากันว่ามีโหรใหญ่คนหนึ่งชื่อ หยวน เทียนกัง มาเห็นทารกน้อยบูเช็กเทียนที่น่ารักคนนี้ และนึกว่าเป็นเด็กชายจึงออกปากทักไปว่า เด็กคนนี้ถ้าหากเป็นหญิงล่ะก็ ต่อไปจะได้เป็นใหญ่ที่สุดในแผ่นดินจีนเป็นแน่ ยิ่งกว่านั้นเมื่อบูเช็กเทียนได้เข้าวังไปแล้ว โหราจารย์แห่งราชสำนักยังได้พยากรณ์สำทับอีกว่า ต่อไปสตรีแซ่อู่จะมีอำนาจขึ้นล้มราชวงศ์ถัง! บูเช็กเทียนเกิดในตระกูลร่ำรวย มีคนรับใช้ที่คอยช่วยเหลือเรื่องต่าง ๆ ในชีวิตประจำวัน ทำให้ไม่เคยเรียนรู้งานในบ้านใด ๆ บิดาของนางสนับสนุนให้นางอ่านหนังสือและศึกษาเล่าเรียนหนังสือแทน ซึ่งแตกต่างจากบิดาที่มีบุตรสตรีคนอื่น ๆ ในยุคนั้นเป็นอย่างมาก และบูเช็กเทียนเองก็มิได้เป็นสตรีประเภทที่สามารถนั่งเงียบ ๆ ทำงานเย็บปักถักร้อย หรือดื่มชาทั้งวันได้ นางจึงตั้งใจเล่าเรียนวิชาต่าง ๆ มากมาย อาทิ วิชาด้านการเมืองและการปกครอง การเขียน วรรณกรรม และดนตรี เป็นต้น นางเติบโตขึ้นพร้อมกับการเรียนรู้มากมายที่บิดาของนางเป็นผู้สนับสนุนอย่างต่อเนื่อง เมื่ออายุได้ 14 ปี จึงถูกส่งเข้าถวายตัวเป็นนางสนมของสมเด็จพระจักรพรรดิถังไท่จง เมื่อมีโอกาสพระสนมบูเช็กเทียนก็ไม่รอช้าที่จะกำจัดพระจักรพรรดินีหวังออกไปเสียก่อนที่ตนเองจะเป็นฝ่ายถูกกำจัดออกไปแทน โดยมีเรื่องที่บันทึกไว้มีว่า ในปี ค.ศ. 654 พระสนมบูเช็กเทียนมีพระประสูติกาลพระราชธิดาพระองค์หนึ่ง เมื่อพระจักรพรรดินีหวังเสด็จไปทรงเยี่ยมเจ้าหญิงพระราชธิดาองค์น้อยซึ่งยังมีพระชนม์ไม่ถึงเดือน นัยว่าเสด็จไปทรงเยี่ยมตามราชประเพณีในฐานะที่ทรงเป็นพระมารดาเลี้ยง และเพื่อแสดงว่าทรงมีพระมหากรุณาต่อเจ้าหญิงน้อยดุจพระมารดาแท้ๆ แต่กลับเกิดเหตุการณ์ร้ายแรงที่ไม่มีผู้ใดคาดคิด คือเจ้าหญิงพระองค์น้อยเสด็จสิ้นพระชนม์อย่างกระทันหันในวันเดียวกันนั้นเอง ซึ่งพระสนมบูเช็กเทียนได้กล่าวหาพระจักรพรรดินีหวังว่าเป็นสาเหตุที่พระราชธิดาน้อยสิ้นพระชนม์ ข้อกล่าวหาในครั้งนี้พระจักรพรรดินีหวังไม่อาจแก้ตัวใด ๆ ได้ เนื่องจากพระจักรพรรดินีเป็นผู้ที่อยู่กับเจ้าหญิงน้อยเป็นพระองค์สุดท้ายก่อนที่เจ้าหญิงน้อยจะสิ้นพระชนม์ นับว่าพระจักรพรรดินีทรงชักศึกเข้าบ้านโดยแท้ ในปี ค.ศ. 660 สมเด็จพระจักรพรรดิเกาจงและจักรพรรดินีบูเช็กเทียนได้เสด็จไปยังบริเวณเบียน (Bian Prefecture; ปัจจุบันคือ ไท่หยวน (Taiyuan)) ซึ่งในครั้งนี้พระนางบูเช็กเทียนมีโอกาสได้เชิญเพื่อนบ้านและญาติพี่น้องเข้าร่วมงานฉลองของราชสำนักด้วย ปลายปีนั้นจักรพรรดิเกาจงทรงเริ่มมีอาการพระประชวรมากขึ้น โดยทรงมีอาการปวดพระเศียรอย่างหนักและสูญเสียการมองเห็นด้วย โดยคาดว่าเกิดจากโรคความดันสูง (hypertension-related) หากนักประวัติศาสตร์บางคนมีความเห็นว่าอาการพระประชวรนั้นเป็นผลจากการที่พระนางบูเช็กเทียนพยายามลอบวางยาพิษแก่สมเด็จพระจักรพรรดิถังเกาจงทีละน้อย ดังนั้นพระองค์จึงเริ่มให้จักรพรรดินีบูเช็กเทียนออกว่าราชการแทนมากขึ้น ทั้งนี้พระนางก็ได้แสดงความสามารถและสติปัญญาทั้งในด้านวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ รวมทั้งการบริหารราชการอย่างถูกต้อง จนพระนางสามารถรวบอำนาจของสมเด็จพระจักรพรรดิถังเกาจงมาได้ทั้งหมด ในปี ค.ศ. 694 หลี่เจาเต๋อกลายเป็นผู้ที่มีอำนาจแทนเจ้าชายอู่เฉิงซื่อที่ถูกถอดจากตำแหน่งเสนาบดีและลดทอนอำนาจลง และตัวหลี่เจาเต๋อเองก็ลุแก่อำนาจและอิทธิพลของตนเองมากขึ้นเรื่อย ๆ พระนางบูเช็กเทียนจึงทรงรับสั่งให้ถอดถอนเขาลงเช่นกัน ในช่วงเวลาเดียวกันนั้นเองที่พระนางบูเช็กเทียนทรงลุ่มหลงในกลุ่มลี้ลับ ซึ่งมีฤๅษีเหวยเฉินฟาง (อังกฤษ: Wei Shifang; จีน: 韋什方; พินอิน: Wéi shén fāng) ที่พระนางทรงแต่งตั้งให้เป็นเสนาบดีในช่วงเวลาสั้น ๆ ด้วย เขาอ้างว่าตนเองเกิดในปี ค.ศ. 238 จึงมีอายุมากกว่า 450 ปีแล้ว แม่ชีในพุทธศาสนาจากเมืองเหอเน่ย (อังกฤษ: Henei; จีน: 河內; พินอิน: Hénèi) ซึ่งอ้างว่าเป็นพระพุทธเจ้าและยังสามารถทำนายอนาคตได้ และชายชราอีกผู้หนึ่งซึ่งอ้างว่ามีอายุมากกว่า 500 ปี โดยพระนางบูเช็กเทียนทรงเคารพทั้งสามคนนี้มาก โดยอ้างว่าเป็นการสร้างภาพของพระศรีอริยเมตไตรย (พระพุทธเจ้าองค์ถัดไป หรือคือ พระโคตมพุทธเจ้า) ที่นำมาใช้ในพิธีกรรมเพื่อสร้างฐานและบารมีให้แก่ราชบัลลังก์ของพระนาง อย่างไรก็ตาม ต่อมาในปี ค.ศ. 695 พระตำหนักวังหลวงสองหลัง คือ หมิงถังหรือโถงท้องพระโรง (อังกฤษ: the imperial meeting hall; จีน: 明堂; พินอิน: Míngtáng) และโถงแห่งสรวงสวรรค์ (อังกฤษ: the Heavenly Hall; จีน: 天堂; พินอิน: Tiāntáng) ถูกไฟใหม้ลงจากฝีมือการวางเพลิงของเซียวหวายอี้ อดีตชู้รักของพระนางที่มีความรู้สึกริษยาและโกรธที่พระนางบูเช็กเทียนหันไปมีชู้รักคนใหม่ คือ เฉินหนานฉิว (อังกฤษ: Shen Nanqiu; จีน: 沈南璆; พินอิน: Chénnán qiú) ผู้เป็นหมอหลวงแห่งพระราชวังในขณะนั้น ทำให้พระนางบูเช็กเทียนทรงโกรธที่กลุ่มบุคคลลี้ลับทั้งสามที่พระนางให้ความเคารพเชื่อถือนั้นกลับไม่สามารถทำนายเหตุการณ์ไฟไหม้ครั้งนี้ได้ล่วงหน้าตามที่กล่าวอ้างไว้ จึงรับสั่งให้จับกุมแม่ชีและบรรดาลูกศิษย์ของนางไปเป็นทาสเสีย ส่วนเหวยเฉินฟางนั้นชิงฆ่าตัวตายเสียก่อน และชายชรานั้นหนีไปได้ ต่อมาพระนางทรงลงโทษเซียวหวายอี้ด้วยการประหารชีวิตตามไปอีกคนหนึ่งด้วย หลังจากเหตุการณ์ในครั้งนี้ทำให้พระนางบูเช็กเทียนทรงลดความสนใจในเรื่องลี้ลับเหล่านี้ลงอย่างมาก และกลับมาให้ความสนพระทัยเอาใจใส่ในการบริหารปกครองบ้านเมืองกว่าแต่ก่อนมากด้วย ต่อมาในฤดูหนาว ปี ค.ศ. 704 พระนางบูเช็กเทียนทรงพระประชวรหนัก ในช่วงนั้นมีเพียงพี่น้องตระกูลจางเท่านั้นที่ได้รับพระราชานุญาตให้เข้าเฝ้าพระนางได้ ซึ่งแม้แต่เสนาบดีต่าง ๆ ก็ไม่ได้รับอนุญาตให้เข้าเฝ้า ทำให้จางอี้จรีอและจางชางจงถูกสงสัยว่ากำลังวางแผนจะช่วงชิงพระราชบัลลังก์รวมถึงมีข่าวลือเรื่องการก่อการกบฏอยู่หลายครั้ง เมื่อพระนางบูเช็กเทียนทรงมีพระอาการดีขึ้น ซุยสวนเหว่ยได้เสนอแก่พระนางเพื่อให้มีเพียงเจ้าชายหลีเสี่ยนและเจ้าชายหลี่ตั้นได้รับอนุญาตให้เข้าเฝ้าพระนางได้เท่านั้น หากแต่พระนางบูเช็กเทียนไม่ทรงเห็นด้วย ต่อจากนั้นมาก็ยังมีข้อกล่าวหาต่อพี่น้องจางโดยหวนหยานฟ่าน (อังกฤษ: Huan Yanfan; จีน: 桓彥範; พินอิน: Huán yàn fàn) และซ่งจิ่ง (อังกฤษ: Song Jing; จีน: 宋璟; พินอิน: Sòng jǐng) พระนางบูเช็กเทียนจึงทรงอนุญาตให้ซ่งจิ่งทำการสอบสวนในเรื่องนี้ได้ แต่ไม่นานต่อจากนั้น ในระหว่างที่การสืบสวนยังไม่สำเร็จลง พระนางทรงมีรับสั่งให้อภัยโทษแก่จางอี้จรีอและยกเลิกการสอบสวนของซ่งจิ่งลงกลางคัน. ในปี ค.ศ. 690 ขณะที่พระนางบูเช็กเทียนมีพระชนมายุได้ 67 พรรษา พระนางได้ทรงดำเนินการขั้นสุดท้ายในการขึ้นครองราชย์เป็นสมเด็จพระจักรพรรดินี หรือ หวงตี้ พร้อมทั้งแผนการตั้งราชวงศ์ใหม่คือราชวงศ์โจว เนื่องจากกฏมณเฑียรบาลจีนในสมัยนั้นไม่อนุญาตให้ผู้หญิงสืบทอดตำแหน่งในราชบัลลังก์ (คล้ายกับกฎหมายแซลิกในประเทศทางยุโรป) แต่พระนางบูเช็กเทียนนั้นทรงตั้งใจที่จะล้มล้างประเพณีนี้ นอกจากนั้นการใช้วิธีสืบสวนลับก็ยังคงดำเนินไปอย่างต่อเนื่อง ในขณะที่ระบบการรับข้าราชการพลเรือนในยุคของพระนางนั้นมีความบกพร่องและหละหลวมมากในการเลื่อนขั้นและปรับตำแหน่ง อย่างไรก็ตามพระนางบูเช็กเทียนนั้นถือว่ามีความสามารถในการประเมิณความสามารถของเหล่าขุนนางและข้าราชการได้เป็นอย่างดีเมื่อบุคคลเหล่านี้ได้เข้ามารับใช้พระองค์ ดังที่ซือหม่ากวง (อังกฤษ: Sima Guang; จีนตัวย่อ: 司马光; จีนตัวเต็ม:司馬光; พินอิน: "Sīmǎ Guāng"; ค.ศ. 1019 – 1086) นักประวัติศาสตร์ในยุคราชวงศ์ซ่งได้ระบุไว้ในหนังสือจือจื้อทงเจี้ยน (อังกฤษ: Zizhi Tongjian หรือ Tzu-chih Tung-chien; จีนตัวย่อ: 资治通鉴; จีนตัวเต็ม: 資治通鑑; พินอิน: "Zīzhì Tōngjiàn"; แปลตามตัวอักษรว่า "กระจกที่ครอบคลุมเพื่อช่วยร้ฐบาล (Comprehensive Mirror to Aid in Government)") ที่เขาเขียนไว้ โดยมีข้อความว่า
ขุนนางคนใกล้ชิดของพระนางบูเช็กเทียนถวายคัมภรีร์ต้าอวิ๋นจิง ให้แก่พระนางและกล่าวว่าพระนางบูเช็กเทียนทรงเป็นสังขจายจุตติมาประสูติ จึงควรที่จะได้เป็นใหญ่ในแผ่นดิน ต่อมาฟูโหยวอี้ ขุนนางตำแหน่งซื่ออวี้สื่อ พาผู้คนจำนวน 900 คนมาเสนอเปลี่ยนราชวงศ์จากชื่อราชวงศ์ถังเป็นราชวงศ์โจว ในครั้งแรกพระนางบูเช็กเทียนทรงทำทีไม่อนุญาต แต่ก็ตอบแทนแก่ฟูโหยวอี้โดยการเลื่อนตำแหน่งให้แก่เขา หลังจากนั้นจึงมีเชื้อพระวงศ์ ขุนนาง ข้าราชการในราชสำนัก และประชาชนจำนวนกว่า 60,000 คน พากันมาขอให้พระนางทรงเปลี่ยนราชวงศ์อีกครั้งหนึ่ง ในวันที่ เดือน พระนางบูเช็กเทียนจึงประกาศให้เปลี่ยนจากราชวงศ์ถังมาเป็นราชวงศ์โจว และจัดพระราชพิธีสถาปนาราชวงศ์ใหม่อย่างยิ่งใหญ่ ให้ตั้งเมืองลั่วหยางเป็นเมืองหลวง และเมืองฉางอันเป็นเมืองหลวงรอง รวมทั้งยกย่องบรรพบุรุษตระกูลอู่ (หรือบู ในสำเนียงฮกเกี้ยน) ของพระนางเป็นตระกูลแห่งจักรพรรดิ
Gia đình họ Ngô có nguồn gốc từ thành phố Wensui (tiếng Trung: 文水), huyện Bingzhou (tiếng Trung: 并州) (nay là huyện Wensui thuộc tỉnh Sơn Tây).广元) ở tỉnh Tứ Xuyên) hoặc có thể là Trường An. (nay là Tây An) dưới thời trị vì của Hoàng đế Đường Cao Tổ. Ông sinh ngày 16 tháng 2 năm 624 và mất ngày 16 tháng 12 năm 705. Khi Dương phu nhân sinh con, Võ Tắc Thiên Người ta kể rằng một nhà chiêm tinh vĩ đại tên Yuan Tiangang đã đến và nhìn thấy đứa bé đáng yêu này Wu Zetian. và nghĩ rằng đó là một cậu bé nên anh ấy lên tiếng và nói: Nếu đứa trẻ này là con gái, Trong tương lai, nó chắc chắn sẽ lớn nhất ở Trung Quốc. Hơn nữa, Võ Tắc Thiên đã vào cung. Nhà chiêm tinh hoàng gia cũng dự đoán rằng Tiếp theo, người phụ nữ họ Ngô sẽ nắm quyền lật đổ nhà Đường! Võ Tắc Thiên sinh ra trong một gia đình giàu có. Có người hầu giúp đỡ các công việc hàng ngày. Kết quả là cô không bao giờ học được bất kỳ công việc nhà nào. Thay vào đó, cha cô khuyến khích cô đọc và học. Điều này rất khác so với những ông bố phụ nữ khác ở thời đó. Và bản thân Võ Tắc Thiên cũng không phải là loại phụ nữ có thể ngồi im lặng khâu vá. Hoặc bạn có thể uống trà cả ngày. Vì vậy, cô có ý định học nhiều môn khác nhau như chính trị và chính quyền, viết văn, văn học và âm nhạc, v.v. Cô lớn lên với rất nhiều kiến ​​thức được cha cô liên tục hỗ trợ. Khi cô 14 tuổi, cô đã được gửi đi thánh hiến. Cô là vợ lẽ của Hoàng đế Tang Taizong. Khi có cơ hội, Võ Tắc Thiên đã không chậm trễ trong việc loại bỏ Vương hoàng hậu trước khi chính bà cũng bị loại. Chuyện kể rằng vào năm 654, Hoàng hậu Võ Tắc Thiên hạ sinh một cô con gái. Khi Hoàng hậu Vương đến thăm công chúa nhỏ vẫn còn sống chưa đầy một tháng. Người ta nói rằng bà đã đến thăm theo truyền thống hoàng gia với tư cách là mẹ kế. và để chứng tỏ Bệ hạ có lòng thương xót lớn lao đối với công chúa nhỏ như một người mẹ thực sự. Nhưng một sự việc nghiêm trọng đã xảy ra mà không ai ngờ tới. Tức là công chúa nhỏ đột ngột qua đời vào cùng ngày hôm đó. Vợ lẽ Võ Tắc Thiên tố cáo Vương hoàng hậu là nguyên nhân gây ra cái chết cho con gái nhỏ của bà. Hoàng hậu Vương không thể bào chữa cho lời buộc tội này, vì Hoàng hậu là người cuối cùng ở bên công chúa nhỏ trước khi công chúa nhỏ qua đời. Người ta cho rằng Hoàng hậu đã thực sự mang chiến tranh vào nhà. Năm 660, Hoàng đế Gaozong và Hoàng hậu Wu Zetian du hành đến tỉnh Bian; Hôm nay là Thái Nguyên (Taiyuan). Lần này, Hoàng hậu Võ Tắc Thiên có dịp mời hàng xóm và người thân của mình đến tham dự buổi lễ hoàng gia. Vào cuối năm đó, Hoàng đế Gaozong bắt đầu ốm nặng. Ông bị đau đầu dữ dội và mất thị lực. Người ta cho rằng nguyên nhân là do huyết áp cao. (liên quan đến bệnh cao huyết áp) Nếu một số nhà sử học tin rằng căn bệnh của ông là kết quả của việc Hoàng hậu Võ Tắc Thiên cố gắng bí mật đầu độc Hoàng đế Đường Cao Tông dần dần, Vì vậy, ông bắt đầu bổ nhiệm Hoàng hậu Võ Tắc Thiên nhiều hơn làm thống đốc. Tuy nhiên, bà đã thể hiện tài năng và trí tuệ trong cả văn học và lịch sử. bao gồm cả quản lý chính phủ phù hợp Cho đến khi cô có thể nắm bắt được toàn bộ quyền lực của Hoàng đế Đường Cao Tông. Năm 694, Li Zhaode trở thành người đại diện quyền lực cho Hoàng tử Wu Chengxi, người bị cách chức Chưởng ấn và quyền lực bị giảm sút. Khi bản thân Li Zhaode ngày càng mất đi quyền lực và ảnh hưởng, Hoàng hậu Wu Zetian cũng ra lệnh luận tội ông. Cũng trong khoảng thời gian đó, Nữ hoàng Võ Tắc Thiên bắt đầu bị mê hoặc bởi nhóm người bí ẩn. trong đó có ẩn sĩ Wei Shifang (tiếng Anh: Wei Shifang; Tiếng Trung: 韋什方; Bính âm: Wéi shén fāng), người được bà bổ nhiệm làm bộ trưởng trong một thời gian ngắn. Ông tuyên bố sinh năm 238 sau Công Nguyên và do đó đã hơn 450 tuổi. Một nữ tu Phật giáo đến từ Henei. Tiếng Trung: 河內; Bính âm: Hénèi), người tự xưng là Phật và có thể đoán trước được tương lai. và một ông già khác tự nhận đã hơn 500 tuổi, Hoàng hậu Võ Tắc Thiên rất kính trọng ba người này. Người ta cho rằng đó là sự sáng tạo từ hình ảnh của Phra Sri Ariya Maitreya. (Đức Phật tiếp theo, hay Đức Phật Gotama) được sử dụng trong các nghi lễ để xây dựng cơ sở và uy tín cho ngai vàng của bà. Tuy nhiên, vào cuối năm 695, hai hoàng cung, nhà Minh tăng hay hoàng cung (tiếng Anh: the Imperial Meet Hall; Tiếng Trung: 明堂; Bính âm: Míngtáng và Thiên Đường; Tiếng Trung: 天堂; Bính âm: Tiāntáng) bị đốt cháy bởi Xiao Waiyi. Người yêu cũ của cô ghen tị và tức giận vì Nữ hoàng Wu Zetian đã quay sang người yêu mới, Shen Nanqiu (tiếng Anh: Shen Nanqiu; Tiếng Trung: 沈南璆; Bính âm: Chénnán qiú) là ngự y của cung điện lúc bấy giờ Điều này khiến Hoàng hậu Võ Tắc Thiên tức giận vì ba người bí ẩn mà bà kính trọng đã không thể đoán trước được trận hỏa hoạn này như họ đã tuyên bố. Vì thế ông ra lệnh bắt ni cô và các đệ tử của cô và bắt làm nô lệ. Về phần Ngụy Thần Phương, hắn muốn tự sát trước. và ông già đã trốn thoát. Sau đó, cô cũng trừng phạt Xiao Huayi bằng cách xử tử cùng với một người khác. Sau sự việc này, Hoàng hậu Võ Tắc Thiên giảm đi rất nhiều sự quan tâm đến những bí ẩn này. và quay lại quan tâm đến việc điều hành đất nước nhiều hơn trước. Sau đó, vào mùa đông năm 704, Hoàng hậu Võ Tắc Thiên lâm bệnh nặng. Trong thời gian đó, chỉ có anh chị em họ Zhang mới được phép gặp cô. mà ngay cả các bộ trưởng cũng không được phép nhìn thấy Kết quả là Zhang Yijari và Zhang Changzhong bị nghi ngờ âm mưu chiếm đoạt ngai vàng và có nhiều tin đồn phản loạn. Khi tình trạng của Hoàng hậu Wu Zetian được cải thiện, Sui Suan Wei đã đề xuất với cô rằng chỉ có Hoàng tử Li Xian và Hoàng tử Li Dan mới được phép gặp cô. Nhưng Hoàng hậu Võ Tắc Thiên không đồng ý. Từ đó trở đi, Huân Yanfan vẫn có những lời buộc tội anh em họ Zhang; Tiếng Trung: 桓彥範; Bính âm: Huán yàn fàn) và Song Jing (tiếng Anh: Song Jing; Tiếng Trung: 宋璟; Bính âm: Sòng jǐng) Nữ hoàng Wu Zetian vì vậy đã cho phép Song Jing điều tra sự việc. Nhưng không lâu sau đó Trong khi đó, cuộc điều tra vẫn chưa kết thúc. Cô ra lệnh ân xá cho Zhang Yijiri và hủy bỏ cuộc điều tra của Song Jing ngay giữa chừng. Vào năm 690 sau Công nguyên, khi Nữ hoàng Wu Zetian 67 tuổi, bà đã thực hiện những bước cuối cùng trong quá trình đăng quang làm Hoàng hậu, hay Huang Di, và lên kế hoạch thành lập một triều đại mới, nhà Chu. Điều này là do luật cung đình Trung Quốc thời đó không cho phép phụ nữ thừa kế ngai vàng. (tương tự luật Salic ở các nước châu Âu), nhưng Hoàng hậu Võ Tắc Thiên có ý định lật đổ truyền thống này. Ngoài ra, việc sử dụng các phương pháp điều tra bí mật vẫn tiếp tục diễn ra liên tục. Trong khi đó, hệ thống tuyển dụng công chức thời bà còn rất thiếu sót và lỏng lẻo trong việc đề bạt, đề bạt. Tuy nhiên, Hoàng hậu Võ Tắc Thiên được đánh giá là người có khả năng đánh giá rất tốt năng lực của các quý tộc và quan lại khi họ đến phục vụ bà. Như Tư Mã Quang (tiếng Anh: Tư Mã Quang; Tiếng Trung giản thể: 司马光; Tiếng Trung phồn thể:司馬光; Bính âm: "Sīmǎ Guāng"; 1019 - 1086) Các sử gia nhà Tống ghi trong Zizhi Tongjian hay Tzu-chih Tung-chien; Tiếng Trung giản thể: 资治通鉴; Tiếng Trung phồn thể: 資治通鑑; Bính âm: "Zīzhì Tōngjiàn"; Dịch theo nghĩa đen là “Một tấm gương toàn diện giúp chính phủ (Tấm gương toàn diện để hỗ trợ chính phủ)”) mà ông đã viết với tin nhắn: Một nhà quý tộc thân cận với Hoàng hậu Võ Tắc Thiên đã dâng Yun Jing Kumbhar. đưa nó cho cô ấy và nói rằng Nữ hoàng Wu Zetian được sinh ra để tái sinh. Vì vậy, anh ta nên trở nên vĩ đại trong đất. Sau này, Phó Hữu Nghị Nhà quý tộc Shi Yuzi mang theo 900 người đến đề nghị chuyển triều đại từ nhà Đường sang nhà Chu. Lúc đầu, Hoàng hậu Wu Zetian hành động như thể bà không cho phép điều đó. Nhưng ông ấy đã thưởng cho Fu Youyi bằng cách thăng chức cho anh ấy. Sau đó, trong triều đình có các thành viên hoàng gia, quý tộc và quan chức chính phủ. và hơn 60.000 người đến yêu cầu cô thay đổi triều đại một lần nữa. Vào ngày đó, Hoàng hậu Võ Tắc Thiên tuyên bố chuyển từ nhà Đường sang nhà Chu. và tổ chức một buổi lễ hoành tráng để thành lập triều đại mới. Đặt Lạc Dương làm thủ đô. và Trường An là thủ đô thứ cấp. Trong đó có ca ngợi tổ tiên của cô, họ Ngô (hay Bu, theo phương ngữ Phúc Kiến) là gia đình của hoàng đế.