ห้อม หรือ ฮ่อม เป็นพืชล้มลุกที่มีพิษหรือไม่ ?
Hom hay Hom là cây trồng hàng năm có độc hay không?
ห้อม หรือ ฮ่อม มีชื่ออื่นๆคือ ฮ่อมเมือง ครามหลอย ครามเหล็กขูด ครามย่าน ใบเบิก[1] อยู่ในวงศ์ Acanthaceae สกุล Strobilanthes เป็นพืชล้มลุกอายุหลายปี มีโครโมโซม 2n = 16 และ 32 ลำต้นความสูง 0.5-1.5 เมตร ลำต้นตั้งตรง ลำต้นเกลี้ยง เป็นข้อปล้องคล้ายขาไก่แตกกิ่งก้านตามข้อ ลำต้นกลม ห้อม สามารถแบ่งออกเป็น 2 ชนิด คือ ชนิดใบใหญ่ จะมีลักษณะใบเป็นใบเลี้ยงเดี่ยว การจัดระเบียบของใบที่ติดอยู่ตามลำต้นเป็นแบบตรงกันข้ามตั้งฉากกัน โดยแต่ละคู่ของใบในข้อหนึ่งอยู่ในแนวตั้งฉากกับคู่ของใบอีกข้อหนึ่ง ก้านใบยาว ประมาณ 0.5-1.5 เซนติเมตร แผ่นใบมีลักษณะเป็นรูปไข่กลับ ขนาดใบกว้าง ประมาณ 6.2-8.3 เซนติเมตร ยาว 18.2-24 เซนติเมตร การจัดเรียงเส้นใบเป็นแบบร่างแหรูปขนนก รูปร่างของใบเป็นแบบใบหอกกลับ ปลายใบแหลม โคนใบเรียวแหลม ขอบใบเป็นหยักฟันเลื่อยละเอียด ส่วนห้อมชนิดใบเล็ก มีลักษณะของใบคล้ายกับชนิดใบใหญ่ แต่ขนาดจะเล็กกว่า ใบด้านบนสีเขียวมัน ใบแก่หรืออ่อนเมื่อถูกกด หรือทุบทิ้งไว้กลายเป็นสีดำเส้นแขนงใบเป็นร่างแหมีจำนวนเส้นใบ 7-9 คู่ดอก ดอก สีม่วง ออกเป็นช่อออกตามซอกใบและปลายกิ่งเป็นช่อแยกแขนง ช่อดอกยาว 1-6 ซม. ก้านช่อดอกยาว 1-12 ซม. มีใบประดับรองรับกลีบเลี้ยง ปลายแยก 5 แฉก แต่ละแฉกยาว 0.8-1.5 มม. มีขนนุ่มปกคลุม กลีบดอกเชื่อมติดกันรูปทรงกระบอกยาว 3.5-5 ซม.ปากกว้าง 3 มม. ปลายกลีบดอกแยก 4 แฉก แต่ละแฉกมีขนาด 9 X 9 มม.สีม่วง ขนาดแตกต่างกันเล็กน้อย ปลายกลีบโค้งเล็กน้อยด้านนอกเกลี้ยง เกสรเพศผู้ 4 อัน ก้านชูอับเรณูยาว ประมาณ 7 มม. ผลแห้งแบบแคปซูลขนาด 1.5-2.2 ซม. เกลี้ยง 4 เมล็ด เมื่อแก่จะเป็นสีน้ำตาลแตกง่าย ออกดอกในช่วงเดือน กรฎาคม-กุมภาพันธ์ติดผลในช่วงเดือน ธันวาคม – กุมภาพันธ์ [2 1] ในอดีตจนถึงปัจจุบันห้อมถูกนำมาใช้ประโยชน์ทั้งในด้านพืชสมุนไพรยารักษาโรค และการย้อมผ้า [12 1] รากและใบ ต้มน้ำดื่มแก้ไข้ เจ็บคอ หลอดลม อักเสบ ต่อมทอนซิลอักเสบ ทั้งต้นสดสับเป็นท่อนต้มเคี่ยว เพื่อทำสีย้อมผ้า ให้สีน้ำเงินเข้มเกือบดำ[2 1] และพบว่าชาวเมี่ยน ในจังหวัดน่าน ได้นำส่วนของใบและลำต้น นำไปต้มดื่มแก้อาการท้องร่วง และใช้ใบและยอดอ่อนตำใส่ข้าวสารใช้ประคบรักษาพิษไข้ของเด็กและผู้ใหญ่ ใช้ใบฮ่อมรักษาอาการเยื่อหุ้มสมองอักเสบ ที่เกิดจากเชื้อไวรัส ปอดบวม คางทูม อาการเจ็บคอ และผิวหนังอักเสบ ชาวบ้านในพื้นที่จังหวัดแพร่ศึกษาใช้ใบฮ่อมตำฟอกเท้าดูดพิษไข้ ช่วยให้อาการไข้หายเร็วขึ้น รากและใบนำไปต้มดื่มรักษาอาการไข้หวัดใหญ่ เยื่อหุ้มไขสันหลังอักเสบจากไวรัสบี ปอดอักเสบ คางทูม และโรคที่เกี่ยวกับทางเดินหายใจเฉียบพลัน (SARS) [2 1][13 1] ในทางการแพทย์แผนโบราณของจีนนำมาเป็นสมุนไพรใช้ในการรักษาโรค ซึ่งมีคุณสมบัติรักษาโรคได้หลายประการ อาทิเช่น ไข้หวัดใหญ่ระบาด เยื่อหุ้มสมองอักเสบไวรัส B โรคปอดบวม โรคคางทูม โรคทางเดินหายใจเฉียบพลัน ป้องกันเชื้อรา ไวรัส และต้านทานต่อเชื้อแบคทีเรีย[14 1] ห้อมยังมีฤทธิ์ในการยับยั้งเชื้อไวรัส human immunodeficiency virus (HIV) ที่เป็นสาเหตุทำให้เกิดโรคเอดส์ในสภาพ in vitro และ in vivo [15 1] นอกจากนี้ยังพบสาร Indirubin-3′-oxime (IOX) ในส่วนของใบและรากที่สามารถยับยั้งการเกิดมะเร็งเม็ดเลือดขาวชนิด Chronic myelocytic leukemia (CML)[16 1] จากการศึกษาพบว่าเมื่อสกัดใบห้อมด้วยเมทานอลจะมีประสิทธิภาพสูงสุดในการยับยั้งเชื้อ Staphylococcus aureus, Bacillus subtilis, Enterobacter aerogenes, Escherichia coli และKlebsiella pneumonia เป็นต้น[15 1] นอกจากนี้ยังพบสารประกอบ Alkaloids, flavonoids, organic acid, glycosides, steroids, pentacyclic triterpanoids, anthraquinones, amino acid และ saccharide มีฤทธิ์ต้านทานสารชีวเคมีหลายประการ ได้แก่ ไวรัส แบคทีเรีย เชื้อรา และการอักเสบ
Hom hay Hom còn có tên gọi khác: Hom Mueang, chàm nổi, chàm sắt vụn, chàm Yan, lá [1] thuộc họ Acanthaceae, chi Strobilanthes. Đây là loại cây thân thảo, nhiều năm tuổi, có nhiễm sắc thể 2n = 16 và 32. Thân cao 0,5-1,5 mét. Thân cây nhẵn, có khớp nối như chân gà. Thân cây tròn trịa, có thể chia làm 2 loại: loại lá to. Lá là một lá mầm. Sự sắp xếp của các lá gắn vào thân cây là đối diện và vuông góc. Mỗi cặp lá ở một phần vuông góc với cặp lá kia, cuống lá dài khoảng 0,5-1,5 cm. Phiến lá có hình bầu dục, chiều rộng của lá khoảng 6,2-8,3 cm, dài 18,2 cm. -24 cm. Các gân lá xếp thành mạng lưới hình lông vũ. Hình dạng của lá là lanceolate, đầu nhọn, gốc thon và nhọn. Mép lá có răng cưa và răng cưa mịn. Loại lá nhỏ Lá có đặc điểm tương tự như loại lá lớn. Nhưng kích thước sẽ nhỏ hơn. Các lá phía trên có màu xanh bóng. Lá già hay lá non khi ép Hoặc đập dập và để lại màu đen. Các cành lá có hình lưới, có 7-9 đôi gân lá, hoa màu tím mọc thành chùm ở nách lá và ở đầu cành thành chùm phân nhánh. Cuống dài 6 cm, dài 1-6 cm, có lá bắc đỡ đài hoa, đầu có 5 thùy, mỗi thùy dài 0,8-1,5 mm, phủ lông mềm. Các cánh hoa nối với nhau thành hình trụ, dài 3,5-5 cm, miệng rộng 3 mm. Đầu cánh hoa chia thành 4 thùy, mỗi thùy 9. Đầu cánh hoa hơi cong, mặt ngoài nhẵn, có 4 nhị. Bao phấn dài khoảng 7 mm, quả khô có đường kính 1,5-2,2 cm, nhẵn, khi trưởng thành có 4 hạt. dễ dàng phá vỡ. Ra hoa trong tháng Tháng 7-2, đậu quả vào tháng 12-tháng 2 [2 1] Từ xưa đến nay, Hom được sử dụng cho cả mục đích làm thuốc và chữa bệnh. và nhuộm vải [12 1] Rễ và lá đun sôi uống để chữa cảm sốt, viêm họng, viêm phế quản, viêm amiđan. Toàn cây tươi, cắt thành từng miếng, luộc và hầm. làm thuốc nhuộm vải cho màu xanh đậm, gần như đen[2 1] và nhận thấy người Miên ở tỉnh Nam Các bộ phận của lá và thân đã được lấy đi. Đun sôi và uống để chữa tiêu chảy. Còn lá và chồi non giã thành gạo dùng làm thuốc chườm trị sốt ở trẻ em và người lớn. Dùng lá Hom chữa viêm màng não. Nguyên nhân do virus, viêm phổi, quai bị, viêm họng và viêm da. Dân làng vùng tỉnh Phrae dùng lá humtam rửa chân để hút độc tố gây sốt. Giúp triệu chứng sốt biến mất nhanh hơn. Rễ và lá được đun sôi và uống để điều trị các triệu chứng cúm. Viêm màng não do virus B, viêm phổi, quai bị và hội chứng hô hấp cấp tính (SARS) [2 1] [13 1] Trong y học cổ truyền Trung Quốc, nó được sử dụng như một loại thảo dược để điều trị bệnh. Có khả năng chữa được nhiều bệnh như dịch cúm Viêm màng não B, viêm phổi, quai bị, hội chứng hô hấp cấp tính Bảo vệ chống lại nấm, vi rút và chống lại vi khuẩn [14 1]. Hom còn có tác dụng ức chế vi rút gây suy giảm miễn dịch ở người (HIV) gây bệnh AIDS trong điều kiện in vitro và in vivo [15 1]. Indirubin-3′-oxime (IOX) trong lá và rễ có thể ức chế sự xuất hiện của bệnh bạch cầu tủy bào mãn tính (CML)[16 1]. Các nghiên cứu đã phát hiện ra rằng khi chiết xuất lá bằng metanol, hiệu quả ức chế nhiễm trùng cao nhất. Staphylococcus vàng, Bacillus subtilis, Enterobacter aerogenes, Escherichia coli và Klebsiella pneumonia, v.v. [15 1] Ngoài ra, các alkaloid, flavonoid, axit hữu cơ, glycoside, steroid, triterpanoids pentacycle, anthraquinone, axit amin và saccharide đã được tìm thấy có khả năng kháng nhiều chất sinh hóa. Chúng bao gồm virus, vi khuẩn, nấm và viêm.